Кіріспе

Гонконг әдебиеті – 20-ғасырда және одан кейін Гонконгтан немесе Гонконг туралы, немесе Гонконг жазушыларының туындылары, көбінесе поэзия, өнерлеу және көркем проза жанрында жазылған шығармалар. Гонконг әдебиеті 20 ғасырдағы британдық отаршылдық, кантондық және теңіз саудасы мәдениеттерінің қалыптасуы нәтижесінде пайда болған аймақтың ерекше тарихын көрсетеді. Ол негізінен жазба тіліндегі қытай тілінде, аз дәрежеде ағылшын тілінде жазылған.

Жанрлары

Гонконгтың көркем әдебиеті мен сахналық өнері (оның ішінде кантондық опера, теледидар, пьесалар және кино) көп түрлі және сан алуан, бірақ 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басына дейін тек бірнеше фильм мен театрлық қойылымдар ғана халықаралық жайдарлылыққа ие болды. Гонконгтың уся жекпе-жек әдебиеті – Гонконгтың ең әйгілі экспорттарының бірі, ол 20-шы ғасырдың екінші жартысында көптеген халықаралық деңгейде танымал фильмдер мен телебағдарламалар жасады, дерлік жеке Гонконг әдебиетін қарапайымдықтан әлемдік көрермендерге жеткізді.

Даму

Гонконгтағы көптеген қазіргі заманғы жергілікті қытай тіліндегі басылымдар Қытай Азамат соғысы кезінде коммунистер мен ұлтшылдардың арасындағы шайқастардан қашып келген қытай жазушыларынан бастау алады. 1927-1937 жылдар аралығында Қытай зиялылары мен суретшілерінің көп бөлігі Гонконгқа көшіп келді. Осы адамдардың көпшілігі өздерін Гонконг қоғамында сырттан келгендер деп санады және көбінесе оңтүстік қытай халқының "жабайы" және "ерекше" әдет-ғұрыптары туралы жазды (бұл көзқарас Тан әулеті тұсында да байқалған). 1949 жылы Қытай Коммунистік партиясының Қытай Азамат соғысында жеңіске жеткеннен кейін жазушылардың екінші толқыны Гонконгқа келді. Екінші толқынның бір бөлігі Гонконгты "солтүстікке бағыттау" ниетімен болғанымен, олардың көпшілігі жергілікті Гонконг мәдениетіндегі құнды дәстүрлерді тануға көшті, және осы дәстүрлерді сақтауға жасаған тығырлары Гонконгтың әдеби ландшафтын қалыптастыруға көмектесті. Гонконг 20-ғасырдың басым бөлігінде британдық колония болғандықтан, Қытай Халық Республикасы мен Тайваньның саяси басшыларының қолданған қатал цензурасынан құтылды. Гонконгтың әдебиеті мен өнері 20-ғасыр бойы еркін дамыды. 1950 жылдан кейін әдебиетте екі негізгі бағыт қалыптасты: біріншісі, "Доллар мәдениеті" деп аталды, ол қазіргі американдық мәдениетке және тұтынушыларға ұнауға тырысты; екіншісі, "Сол қанат" деп аталды, ол "Доллар" стиліне қарсы болды. Гонконг әдебиеті осы екі түрлі стильде ішкі жағдайда гүлденді.

Қытай жазушылары

1950 жылға дейін Гонконгтағы қазіргі әдебиетке Солтүстік Қытайдағы қақтығыстардан қашқан жазушылар басымдық құрды, ал олардың ықпалы шамамен 1970 жылға дейін Гонконг әдебиетінде сақталды. Бұл жазушыларды үш негізгі топқа бөлуге болады:
Газет және журнал редакторлары: "Әдебиет және өнердің жаңа толқыны" журналын редакциялаған Ма Лонг, "Баршаның гуманитарлық ғылымдары" журналын редакциялаған Хуан Сичэн және тағы басқалар, Гонконг оқырмандарына бұрын белгісіз Батыс әдебиеті туралы ақпарат жеткізіп қана қоймай, жергілікті жазушыларға өздерінің туындыларын жариялауға мүмкіндік берді. Профессорлар мен оқытушылар: Әдебиет пәнінің оқытушылары студенттерін зерттеуге ынталандырып, өздері де көбінесе жазушы болды. Олардың арасында ең танымал – Гонконг университетінде сабақ берген жазушы Сюй Дишан. Жас, радикалды жазушылар: Айлин Чанг пен Лау Йи Ченнің туындылары Гонконг әдебиетіндегі дәстүрлі қағидаларға қарсы шығып, Гонконг өмірі мен қоғамының көбінесе назардан тыс қалған немесе тіпті тыйым салынған жақтарын көрсетті.

Гонконгтағы ағылшын тіліндегі әдебиеттер

Қытай тіліндегі халықтық әдебиеттен басқа, ағылшын тіліндегі әдебиеттер де аз көлемде бар. Белгілі гонконгтық ағылшын тілінде жазатын авторлардың қатарында Сюй Си, Стюарт Слоан, Нури Виттачи, Колин МакАдам, Ребекка Брэдли, Ларри Файн және Алан Джеффрис бар.