Тайваньдық жазушы Кеннет Пай: Өмір және шығармашылық жолы
Pai Hsien-yung
Тайваньдық жазушы Кеннет Пай (1937 ж.т.) өмірі мен шығармашылығы. Әкесі – КМТ генералы Бай Чунси. Түб. аурумен күресі, соғыс жылдарындағы өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайваньдық жазушы (1937 жылы туған)
Taiwanese writer (born 1937)
Кеннет Сзян Юн Пай (; 11 шілде 1937 жылы туған) – Тайваньда тұратын қытай жазушысы, ол "қасіретті жаңашыл" деп сипатталған. Ол Екінші Қытай-Жапон соғысының басталу кезінде Гуайлинь қаласында дүниеге келген. Пайдың әкесі Гоминьдан (КМТ) генералы Бай Чонси (Пай Чунг ши) болды, оны ол кейіннен "қатал конфуциандық әке" деп, "жүрегінде мейірімділік болғанмен" сипаттады. Пай жеті жасында туберкулезбен ауырды, сол кезде ол бауырларынан (барлығы тоғыз) бөлек үйde тұруға мәжбүр болды. Ол отбасымен Чунцин, Шанхай және Нанкин қалаларында тұрды, содан кейін 1948 жылы Қытай Азамат соғысының барысы өзгерген кезде британдықтардың басқаруындағы Гонконгқа көшті. 1952 жылы Пай және оның отбасы Тайваньға қоныс аударды, онда КМТ 1949 жылы коммунистерден жеңілгеннен кейін Қытай Республикасын орналастырды.
Kenneth Hsien yung Pai (; born July 11, 1937) is a Chinese writer based in Taiwan who has been described as a "melancholy pioneer". He was born in Guilin, Guangxi at the cusp of the Second Sino Japanese War. Pai's father was the Kuomintang (KMT) general Bai Chongxi (Pai Chung hsi), whom he later described as a "stern, Confucian father" with "some soft spots in his heart." Pai was diagnosed with tuberculosis at the age of seven, during which time he would have to live in a separate house from his siblings (of which he would have a total of nine). He lived with his family in Chongqing, Shanghai, and Nanjing before moving to the British controlled Hong Kong in 1948 as CPC forces turned the tide of the Chinese Civil War. In 1952, Pai and his family resettled in Taiwan, where the KMT had relocated the Republic of China after defeat by the Communists in 1949.
Хронологиясы
Пай Тайваньға отбасымен бірге кеткенге дейін Гонконгтегі католик ұлдар орта мектебі – Ла-Сал колледжінде оқыды. 1956 жылы Пай Үш сарқырама бөгеті жобасына қатысу ниетімен Ұлттық Ченг Кунг университетінде гидротехникалық инженер мамандығы бойынша оқуға түсті. Келесі жылы ол Тайвань ұлттық университетінің шетел әдебиеті факультетіне емтихан тапсырып, ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша оқуға ауысты. 1958 жылдың қыркүйегінде, бірінші оқу жылын аяқтаған соң, ол "Литература" журналында "Мадам Чинг" атты алғашқы әңгімесін жариялады. Екі жыл өткен соң, ол NTU-дағы бірнеше сыныптастарымен – мысалы, Чэнь Руэси, Ван Вэньсин, Оуян Цзы – бірлесіп "Қазіргі әдебиет" (Xiandai wenxue) журналын іске қосты, онда оның көптеген ерте туындылары жарияланды. Ол Тайбэйдегі "Астория" кафесіне де жиі баратын. Пай 1963 жылы Айова университетінің жазушылар шеберханасында әдебиет теориясы мен шығармашылық жазуды оқу үшін АҚШ-қа барды. Сол жылы Пайдың анасы, оған ең жақын адам, қайтыс болды, және ол өзінің туындыларына тән қайғылы көңіл күйін осы оқиғамен байланыстырады. Айовада магистратураны бітіргеннен кейін, ол Санта-Барбарадағы Калифорния университетінде қытай әдебиетінен профессор болып жұмыс істеді және содан бері Санта-Барбарада тұрады. Пай 1994 жылы UCSB-ден зейнетке шықты. Пайдың туысы – Гонконг радиосының белгілі тұлғасы Памела Пек.
Pai studied in La Salle College, a Hong Kong Catholic boys' high school, until he left for Taiwan with his family. In 1956, Pai enrolled at National Cheng Kung University as a hydraulic engineering major because he wanted to participate in the Three Gorges Dam Project. The following year, he passed the entrance examination for the foreign literature department of National Taiwan University and transferred there to study English literature. In September 1958, after completing his first year of study, he published his first short story "Madame Ching" in the magazine Literature. Two years later, he collaborated with several NTU classmates—e. g., Chen Ruoxi, Wang Wen hsing, Ouyang Tzu—to launch Modern Literature (Xiandai wenxue), in which many of his early works were published. He was also known to frequent the Cafe Astoria in Taipei. Pai went to the US in 1963 to study literary theory and creative writing at the University of Iowa in the Iowa Writers' Workshop. That same year, Pai's mother, the parent with whom Pai had the closest relationship, died, and he attributes this to the melancholy that pervades his work. After earning his M. A. from Iowa, he became a professor of Chinese literature at the University of California, Santa Barbara, and has resided in Santa Barbara ever since. Pai retired from UCSB in 1994. Pai's cousin is Hong Kong radio personality Pamela Peck.
Негізгі жұмыстар
Пайдың ең танымал көркем шығармасы – «Тайпей халқы» (1971), бұл қытай модернизмінің маңызды туындысы болып табылады және әдеби қытай тілі мен тәжірибелі модернистік әдістерді үйлестіреді. Пэйдің тақырып таңдауы да өз заманынан өзгеше. Оның «Кристалл жігіттер» (1983) романы 1960-шы жылдардағы Тайбэйде өмір сүрген гомосексуал жастар тобының тарихын, көбінесе әкесінен қуылған гей жастың көзқарасымен баяндайды. Роман Тайбэйдің Жаңа паркінің қараңғы бұрыштарын – кейіпкерлердің жиі баратын жерін, сол кезеңдегі Тайванның жабық қоғамымен салыстыруы Тайбэйдің сол кездегі Гоминьдан үстемдігіндегі билік үшін қабылдауға қиын болды, бірақ Пай көбінесе Гоминьданның адал қолдаушысы болып қалып келді.
Pai's most famous work of fiction, Taipei People (, 1971), is a seminal work of Chinese modernism that mixes both literary Chinese and experimental modernist techniques. In terms of his choice of themes, Pai's work is also far ahead of its time. His novel, Crystal Boys (, 1983), tells the story of a group of homosexual youths living in 1960s Taipei, largely from the viewpoint of a gay youth who is thrown out of his father's home. The novel's comparison of the dark corners of Taipei's New Park, the characters' main cruising area, with the cloistered society of Taiwan of that period proved quite unacceptable to Taipei's then KMT dominated establishment, though Pai has generally remained a loyal KMT supporter.
Ықпал
Тайваньдағы басқа жазушылардың арасында Пай қытай әдебиетіне жаңа және көңіл көтеріп, даулы перспективалар ұсынатын күрделі повестемелері үшін бағаланады. Жоғарыда талқыланған оның маңызды туындылары кеңінен таралған. Сонымен қатар, Пайдың 1960 жылдардың басында АҚШ-та болған кезінде жазғандары соғыстан кейінгі Америкадағы қытай халқының тәжірибесін түсінуге зор үлес қосты. "Чикагодағы өлім" (1964) – Чикаго университетінің ағылшын әдебиеті факультетін бітіруге азық қалғанда анасының туған жерінде қайтыс болғанын білген жас қытай жігітінің жартылай автобиографиялық хикаясы. "Плезантвилл" (1964) – американдыққа ұшыраған күйеуі мен қызының өмірінен шеттетілгендей сезінетін Нью-Йорктің жоғары сыныптағы ауданындағы қытай анасының күйзеліс күйін зерттейді. "Чикагодағы өлім" және "Плезантвилл" Американы беткей және материалистік мәдениет ретінде сынға алады, бұл қытай иммигранттарында жалғыздық пен оқшаулану сезімін тудыруы мүмкін. Соңғы жылдары Пай материктік Қытай әдеби орталарында белгілі бір даңққа ие болды. Ол Пекин қаласындағы Нормал университетінде және басқа да оқу орындарында лекциялар оқыды. 2002 жылы жарық көрген Пекин университетінің "Қазіргі заманғы қытай әдебиетінің антологиясы: 1949–1999" кітабында Пайдың үш туындысы 1958–1978 жылдар аралығындағы кезеңге енгізілген. Бұл әңгімелер Республика дәуірінде Шанхайдың жоғары қоғамның құлдырауын көрсетеді. Бұл тақырып Пайдың көп қырлы туындыларының шағын бөлігін құраса да, материкте оқытылатын 1949 жылға дейінгі тарихтың дәстүрлі түсіндірулерімен үйлеседі. 2000 жылдың сәуір айында Гуанчжоудағы Хуачэн баспасы Пайдың өміріне арналған бес кітаптан тұратын серияны жариялады. Бұл серия материктік Қытайдың кітап дүкендерінде кеңінен қол жетімді. Онда әңгімелер, эсселер, күнделік жазбалары және "Ниези" романы кіреді. 1-томға жазылған кең алғы сөзді 1950 жылдары Тайваньда "Сяндай Вэньшуэ" журналын құрған топтың мүшесі Оу Янцзи жазды. Пай мұсылман отбасында дүниеге келген, католик миссионерлік мектептерінде білім алған және АҚШ-та буддалық медитацияны меңгерген.
Among other writers in Taiwan, Pai is appreciated for sophisticated narratives that introduce controversial and groundbreaking perspectives to Chinese literature. His major works, discussed above, have been widely influential. Further, Pai's writings while in the US in the early 1960s have greatly contributed to an understanding of the Chinese experience in postwar America. "Death in Chicago" (1964) is a semi autobiographical account of a young Chinese man who, on the eve of his graduation from the English Literature department of the University of Chicago, discovers that his mother has died back home. "Pleasantville" (1964) explores the depressed state of a Chinese mother in the upper class New York suburbs who feels alienated by the Americanization of her Chinese husband and daughter. Both "Death in Chicago" and "Pleasantville" subtly criticize America as a superficial and materialistic culture that can cause immigrant Chinese to feel lonely and isolated. In recent years, Pai has gained some acclaim in Mainland Chinese literary circles. He has held various lectures at Beijing Normal University, among others. In the Beijing University Selection of Modern Chinese Literature: 1949–1999 published in 2002, three of Pai's works are included under the time period 1958–1978. These stories reflect the decadence of Shanghai high society in the Republican era. This subject matter constitutes only a small segment of Pai's diverse work, yet it fits particularly well with orthodox renditions of pre 1949 history taught on the Mainland. In April 2000, a series of five books representing Pai's lifework was published by Huacheng Publishing House in Guangzhou. This series is widely available in Mainland bookstores. It includes short stories, essays, diary entries, and the novel Niezi. A lengthy preface in Volume 1 was penned by Ou Yangzi, a fellow member of the group that founded the journal Xiandai Wenxue in Taiwan in the 1950s. Pai was born Muslim, attended missionary Catholic schools and embraced Buddhist meditation practices in the United States.
Сурет
Бай Сяньён. Гонконг баптистік университеті кітапханасындағы Конг Кай Миннің портреті.
Bai Xianyong. A Portrait by Kong Kai Ming at Hong Kong Baptist University Library