Кіріспе
The Face of Evil телефильмі – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 14-ші маусымының төртінші бөлімі, ол алғаш рет 1977 жылдың 1-22 қаңтары аралығында BBC1 телеарнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл бөлім Луиза Джеймсонның Лила рөліндегі тұңғыш қатысуы болды. Сондай-ақ, бұл Крис Бучердың сериал үшін жазған үш әңгімесінің біріншісі және Пеннант Робертс режиссерлік еткен бес әңгімесінің біріншісі. Бөлімде қуатты, екіге бөлінген тұлғалы компьютер Xoanon (Том Бейкер, Роб Эдвардс, Памела Салем, Энтони Фриз және Рой Херрик сомдады) евгеникалық тәсілмен адам экспедициясының ұрпақтарынан екі супер нәсіл – жабайы Севатем мен психикалық Тешті жасауға тырысады. Төртінші Доктор (Бейкер) осы тұлғаның ақауын түзетуге ұмтылады. Бөлім сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, бірақ «Доктор Ху» жанкүйерлері оны 14-ші маусымдағы басқа оқиғалардың артында қалды деп есептейді. Дегенмен, ол жоғары рейтингтерге қол жеткізіп, үш эпизод алғашқы көрсетілімде 11 миллионнан астам көрерменді тартты.
The Face of Evil is the fourth serial of the 14th season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in four weekly parts on BBC1 from 1 to 22 January 1977. This serial marked the debut of Louise Jameson as companion Leela. It was also the first of three stories written for the series by Chris Boucher and the first of five directed by Pennant Roberts. In the serial, the powerful split personality computer Xoanon (played by Tom Baker, Rob Edwards, Pamela Salem, Anthony Frieze, and Roy Herrick) attempts to create two super races from the descendants of a human expedition with eugenics—the savage Sevateem, and the psychic Tesh. The Fourth Doctor (Baker) seeks to repair this personality fault. The serial is generally well received by reviewers, although Doctor Who fans consider it to be overshadowed by other stories in Season 14. It did, however, gain high ratings, with three episodes achieving over 11 million viewers on first screening.
Сюжет
Төртінші Доктор ТАРДИС-те жалғыз сапар шегеді, ол орманды планетаға келіп, жергілікті тайпаның жабайысы Лиламен кездеседі, ол оны өз халқының арасындағы аңыздардың зұлым адамы деп айыптайды. Ол өз тайпасынан, Севатемнен, олардың құдайы Xoanon-ды қорлағаны үшін қуылды, оны Зұлым және оның ізбасарлары, Теш, қара қабырғадан тыс тұтқынға алды. Ол олармен тайпаның шаманы Нива арқылы сөйлейді. Доктор күрделі дыбыстық бұзушыны тауып алады, ол ауылға шабуыл жасайтын жаратылыстарды тоқтататын күш өрісін жасайды. Севатемдер Теш иелігінен құдайларын азат ету үшін шабуыл жасайды, оны Нееваны жалған пайғамбар деп күдіктенген жанжалшыл Андор бастайды. Нееваның киелі шатырында Доктор ежелгі тайпалық жәдігерлерді, Жерді зерттеу экспедициясының жәдігерлерін тексереді. Ол Ниваның Xoanon командаларын тыңдау үшін қолданған қабылдағышын табады. Ол Доктордың өз дауысымен сөйлейді, Доктордың "Ақыры біз осындамыз. Ақыры бізден құтылам" деген сөздерін жеткізеді. Доктор Севатем тайпасының кейбір мүшелері "Жұлдызды құлау Жеті Жер" колониялық кемесінен шыққан "сараптау тобының" ұрпақтары екенін айтады. Доктор мен Лила жақын маңдағы тауға ойылып жасалған Доктордың бет-әлпетінің бейнесі бар ашық жерге жетеді. Доктор өзінің бейнесі неге сол жерде болғанын есіне түсіре алмайды. Олар "ауыз" кіреберісінде ғарыш костюміндегі фигураны байқайды және оны қабырғаның проекциясы арқылы қадағалайды. Алысы - ракета, оны Доктор Морди экспедициясына тиесілі деп еске алады, оның бұрынғы оқиғалар туралы естелігі енді қайтып келеді. Xoanon жақын жерде Докторды байқады, ал ол кемеге жеткенде құдай жаратылысы "Біз осындамыз" деп қуанып, сонымен бірге "Бізді жоюымыз керек" деп уәде береді. Доктор мен Лила Xoanon-ға қызмет етіп, оған табынатын Tesh-тің үш өкілімен кездеседі. Доктор Севатем мен Теш екеуінің де Морди экспедициясының бір командасының ұрпақтары екенін, Теш (немесе техниктер) Севатем (немесе зерттеу тобы) сияқты өлімге әкелетін евгеника жаттығуына қатысатынын айтады. Севатемге шабуыл жасаған көзге көрінбейтін жаратылыстар да бір жүйкеге қарсы әрекет жасайды: Xoanon - бұл өз бетінше ойлауға арналған компьютер. Доктор бірде Xoanon-ты жөндеп қойған, бірақ оның жеке басынан қалған деректерді өшіруді ұмытып, компьютерді екіге бөлді. Доктор, коммуникатормен Xoanon ретінде сөйлесіп, Ниеваға, енді тайпа басшысы болған Калибке, Севатем тірі қалғандарын тау бетінен алып өтуін айтуды тапсырады. Лила сақшы болып, Тешті қамауда ұстап тұрғанда, Доктор Xoanon-мен бетпе-бет келу үшін кеменің компьютерлік бөлмесіне кіреді. Xoanon өзін-өзі тоқтатудан бас тартқан кезде, ол Докторға зұлым психикалық шабуыл жасайды, оның құлдырауына себеп болады, ал Xoanon: "Мен кіммін?" деп айқайлайды. Теш ғарыш кемесіне жеткен Калиб, Томас және Севатемнің тірі қалғандары шабуылға ұшырады. Бұл Теш-ті алаңдатады, ал Доктор мен Лила компьютер бөлмесіне оралады, онда Xoanon қысқа уақытқа Лиланың ақыл-ойын басқарады. Севатемнің көпшілігі де компьютердің телепатиялық бақылауына ие. Теш пен Севатем компьютер бөлмесіне жиналып, Доктордың Xoanon-ды жөндеуге тырысуын тоқтатады, компьютердің атом жарылысына дейін кері санауды бастағанын түсінеді. Кеменің басқа бір жерінде Ниева жалғыз, бірақ есінен танып қалған, оның Xoanon-ға деген сенімі құлдырап кеткен. Шаман диспапторды диуар арқылы проекцияланған Xoanon/Доктордың бір бейнесіне қарсы қолданады. Одан кейінгі жарылыс Ниваны өлтіреді, сонымен қатар Xoanon-дың өз субъектілерін басқаруын үзіп, Докторға жөндеу жұмыстарын жалғастыруға және аяқтауға мүмкіндік береді. Xoanon-ның схемалары жарылып, Докторды есінен таныды. Екі күннен кейін Доктор ғарыш кемесінің бортында Лиланың қамқорлығында екенін біледі. Ол Xoanon тыныш екенін түсіндіреді және ол мұны өз эксперименті үшін сәттілік деп түсіндіреді. Олар компьютер бөлмесін аралап, Xoanon-дың жеке басын және ақыл-есі қалпына келтірілгенін табады. Компьютер евгеникалық эксперимент жүргізіп жатқанын растады және Докторға жөндеу жұмыстары үшін алғыс білдірді. Содан кейін Доктор Теш пен Севатемнің тірі қалғандарына хабарласып, Xoanon енді емделіп, жаңа қоғамды қолдауға қабілетті екенін айтады. Кейін Лила Доктордың наразылығына қарамастан ТАРДИС-ке секіріп, ұшып шығады.
Өндіріс
1975 жылдың басында жазушы Крис Бучер «Доктор Ху» өндіріс кеңсесіне сюжет желісін ұсынды. Сценарий редакторы Роберт Холмс сценарийді бағдарламаға тым қысқа және жарамсыз деп тапты, бірақ оның қиялына әсерленді. Ол Бучерді тағы бір әңгімеге шақырды, ол Холмс пен продюсер Филип Хинклиффтің орталық компьютермен басқарылатын қоғамның құлауы туралы идеясына негізделген «Басты директива» деп аталатын әңгіме болатын. Бірнеше айдан кейін, 1975 жылдың қазан айында Бучер бұл әңгімені, енді «Ментордың қастандығы» деп аталатын, тапсырды. Келесі үш айда Бучер мен Холмс сценарийді «Имело мұнарасы» деп қайта атады. Хинчлифф сондай-ақ Доктор бұрын да бұл планетада болғанын, бірақ сапарының жағымсыз әсер еткенін ұсынды. Эпизодтық сценарийлер 1976 жылдың 27 қаңтарында ресми түрде тапсырылды. Оның көк көзін қоңыр ету үшін таққан қызыл контактты линзалары оған үлкен ыңғайсыздық туғызды және ол оларды ұзақ уақыт кие алмады. Әңгіме телестудияға түскен кезде, сериалдың атауы тағы да өзгеріп «Зұлымның беті» болды. Сериалдың декораторы Остин Радди болды, ол «Доктор Ху» жобасында соңғы рет қатысты. Хинчлифф декорацияларға риза болды және оны Роджер Мюррей Личтен кейінгі ең жақсы декоратор деп санайды. Үшінші эпизодта Xoanon даусын сомдау үшін бірнеше актерлер шақырылды, олардың ішінде Лила рөліне кастингтен өткен Памела Салем де бар еді, ол кейін келесі сериалда актерлік құрамға қосылды.
Баспаға шығарылған
Терренс Дикс жазған осы сериалдың романдық нұсқасы 1978 жылғы қаңтарда Target Books баспасынан шықты. Роман түсіндіреді (телеспектакльде көрсетілмегендей) Доктордың алдыңғы араласуы оның соңғы регенерациясынан кейін көп ұзамай болғанын (таудағы бейне нақты төртінші Доктордың бейнесімен жасалған). Ол сол кезде шатасып, бағдарынан жаңылып жүрді, соның салдарынан қателіктер жасады және оларды еске түсіру үшін мәжбүрленгенге дейін ұмытып кетті.
Үй медиасы
1999 жылдың мамыр айында VHS форматында және 2012 жылдың 5 наурызында DVD форматында жарық көрді.