Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Кариб теңізінің планетасы» – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху» сериалының 16-шы маусымының екінші бөлімі, ол алғаш рет 1978 жылдың 30 қыркүйегінен 21 қазанына дейін BBC1 телеарнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл «Уақыт кілті» сюжеттік желісінің екінші бөлігін құрайды. Оны Дуглас Адамс жазды және оның юморіне толы. Тиран Ханыша Ксанксия (Ви Делмар мен Розалинд Ллойд екі рөлде ойнайды) және Капитан (Брюс Пэрчэйз) қуыс планета Занакты кіші планеталарды қоршап тұрған ғарыш кемесі ретінде пайдаланады, соның ішінде Ксанксияны тірі ұстауға көмектесетін планеталардың ресурстарын тонау үшін, ал Калуфракс – қуатты «Уақыт кілтінің» екінші бөлігі, жасырынған күйде.
The Pirate Planet is the second serial of the 16th season in the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in four weekly parts on BBC1 from 30 September to 21 October 1978. It forms the second serial of the Key to Time story arc. It was written by Douglas Adams and features some of his humour. The tyrant Queen Xanxia (a dual role played by Vi Delmar and Rosalind Lloyd) and the Captain (Bruce Purchase) use the hollow planet Zanak as a spaceship that surrounds smaller planets, including Calufrax, the second segment of the powerful Key to Time in disguise, to plunder the planets' resources that help keep Xanxia alive.
Сюжет
"Уақыт кілті" іздегіші Төртінші Доктор мен Романаны суық әрі көңілсіз Калуфракс планетасына жетеледі, бірақ келгенде олар мәңгілік гүлденісте өмір сүретін ерекше цивилизацияны табады. Қоғам Ментиадалар деп аталатын, құпия күштері бар адамдар тобынан қорқады, бірақ Доктор олардың жақсы адамдар екенін, бірақ мақсаты белгісіз екенін анықтайды. Оның орнына, ол планета басшысы және меценаты – Капитаннан қорқады. Көпірде Капитанмен кездескеннен кейін, олар басқа планеталардың ресурстарын тонау үшін пайда болатын, іші қуыс Занак планетасында екенін біледі. Занак қозғалтқыштарын жөндегеннен кейін, планета ТАРДИС-пен бірдей жерде пайда болғандықтан зақымданған, Капитан Занакты Жерге жеткізуді жоспарлайды. Доктор Капитанды бақылап отырған нағыз қауіп – ежелгі тиран Ханыша Ксансия екенін біледі, ол Капитанның медбикесі кейпінде жасырынып, планеталардан алынған ресурстарды өлместікке қол жеткізу үшін пайдаланады. Оның денесі уақыттың зиянын тоқтатып тұратын Уақыт бөгеттері арасында орналасқан, өйткені ол өте қартайған және өлімге жуықтап қалған, ал оның жас нұсқасы үш өлшемді құрылғы арқылы проекцияланады. Капитан ақылдан адасқандай көрінсе де, ол есептеуші және Ксансияны жоюды жоспарлап отырған адам. Ментиадалар өздерінің психикалық күштері аяқ астындағы әлемдердің жойылған сайын күшейетінін біледі: планеталардағы адамдар өлгенде, олардың біріккен психикалық күші Ментиадалардың күшін арттырады. Занак бойында "Уақыт кілті" локаторы сегменттің барлық жерде екенін көрсететін ерекше сигналдарды беріп тұрады. Доктор мен Романа Капитанның планеталар коллекциясын көргеннен кейін, Калуфракс олар іздеген сегмент екеніне көз жеткізеді. Капитанның ниеті – қираған әлемдердің гравитациялық күшін пайдаланып, уақыт бөгеттеріне тесік қазу, қауіпсіздік механизмін айналып өту және уақытты жылдамдату арқылы Ханышаның өліміне жеткізу. Олар ТАРДИС-ті Занақтың Жер маңында пайда болуын бұзу үшін пайдаланады, ал Ментиадалар қозғалтқыштарды саботаждайды. Ксансия Капитанға қарсы шығып, жоспары сәтсіз аяқталғанда оны өлтіреді. Калуфракс нақты әлем емес, сондықтан массасы өзгеше, ал Занак оны жұта алмайды. Доктор, Романа және Ментиадалар көпірді және Ксансияны жояды, соның арқасында Занақтың саяхаттарынан туған қираулар тоқтатылады. Доктор жүйені Занак ортасына қираған әлемдерді құлату үшін бейімдейді, онда олар кеңейіп, оны толтырады, бірақ Калуфраксты уақыт-кеңістік континуумына жібереді, кейін оны қайта табады.
The Key to Time tracer points the Fourth Doctor and Romana to the cold and boring planet of Calufrax, but when they arrive they find an unusual civilisation living in perpetual prosperity. Although a strange band of people with mysterious powers known as the Mentiads are feared by the society, the Doctor discovers that they are good people but with an unknown purpose. He instead fears the Captain, the planet's leader and benefactor. After meeting the Captain on the bridge he learns that they are actually on a hollowed out planet named Zanak, which has been materialising around other planets to plunder their resources. After repairing Zanak's engines, which were damaged when the planet materialised in the same place as the TARDIS, the Captain plans to take Zanak to Earth. The Doctor finds the true menace controlling the Captain is the ancient tyrant Queen Xanxia, disguised as the Captain's nurse, who uses the resources mined from planets in an attempt to gain immortality. Her physical body sits between Time Dams, devices that hold back the ravages of time, as she is old and near death, and a younger version of her is projected via a solid 3D device. Despite the Captain's apparent insanity, he is a calculating person who plans to destroy Xanxia. The Mentiads learn that their psychic powers are strengthened by the destruction of entire worlds beneath their feet: As the people on the planets die, their combined psychic force boosts the Mentiad's power. Throughout Zanak, the Key to Time locator has been giving odd signals that seem to indicate that the segment is everywhere. Once the Doctor and Romana see the Captain's trophy room of planets, they conclude that Calufrax itself is the segment that they are looking for. The Captain's intends to use the gravitational power of all the crushed worlds to essentially drill a hole through the time dams, bypass its fail safe mechanism, and let time move forward so the queen dies. They use the TARDIS to once again disrupt Zanak's materialisation around Earth while the Mentiads sabotage the engines. Xanxia kills the Captain when he finally turns against her and his plan fails. As Calufrax is not a real world, its mass is different and Zanak is unable to consume it. The Doctor, Romana, and the Mentiads destroy the bridge and Xanxia, ending the devastation caused by Zanak's travels. The Doctor rigs the system to drop the crushed worlds into the centre of Zanak where they'll expand and fill it, except for Calufrax which he sends it off into the time/space continuum where they pick it up later.
Өндіріс
Бұл әңгіменің бастапқы нұсқасы өте күрделі болды, ішінде агрессияны жұтатын алып машинада қамалған Уақыт Мырзасы және бірнеше парадокс болды. Сценарий редакторы Энтони Рид оны қатты түрде жеңілдетуге тура келді. DVD-дегі түсіндірмеге сәйкес, әңгіменің басындағы Доктордың консольмен болған апаттық жағдайы Бейкердің нағыз өмірдегі еріннің кесілуін жасыру үшін жасалған, ол ит шаққаннан болған. Машина бөлмесіндегі сахналар Беркли атом электр стансасында түсірілді, бұл актерлер мен түсірілім тобының көпшілігін қатты нервке тіреді. Бұл әңгімеге түсірілген 16 мм-лік кадрлар әлі де BBC мұрағатында сақтаулы.
The original draft for this story was extremely complex, centred on a Time Lord trapped in a giant aggression absorbing machine and several paradoxes, it had to be heavily simplified by the script editor, Anthony Read. According to the DVD commentary, the Doctor's accident with the console early in the story was staged to explain Baker's real life cut lip, which was due to a dog bite. The scenes in the engine room were filmed at the Berkeley nuclear power station, which made many of the cast and crew rather nervous. The 16mm location work for this story is still held in the BBC archive.
Қалыптастыру жазбалары
Ви Делмар, ескі патшайым Ксанксия рөлін ойнаған (аталымы көрсетілмеген), өзінің түсірілімдерінде жасанды тістерін шешуі үшін қосымша төлем талап етті. Кейін Дэвид Уорвик "Армия жындылары" (2006) фильмінде полиция комиссары, ал Дэвид Гарнье "Жеміс жину" аудиоспектаклінде ойнады.
Vi Delmar, who played the old Queen Xanxia (uncredited), asked for extra payment to remove her false teeth in her scenes. David Warwick later played the police commissioner in "Army of Ghosts" (2006) and David Garnier in the audio play The Harvest.
Баспаға шығарылған
Бұл бес «Доктор Ху» сериалдарының бірі, олар «Target Books» баспасынан роман ретінде жарық көрмеген (қалғандары – «Өлім қаласы», «Шада», «Далектердің қайта тірілуі» және «Далектердің аян»). Бұл жағдайда, Дуглас Адамспен немесе басқа авторға сценарийді бейімдеуге рұқсат беретін келісімге келе алмады. «BBC Books» баспасы 2017 жылдың 5 қаңтарында Джеймс Госс жазған сериалдың романдық нұсқасын жариялады. «Доктор Ху және Пират планетасы» деген атпен «Target Books» баспасының қысқартылған нұсқасы 2021 жылдың 11 наурызында жұқа қағаздан шығарылды.
This is one of five Doctor Who serials that were never novelised by Target Books (the others being City of Death, Shada, Resurrection of the Daleks, and Revelation of the Daleks), in this case because they were unable to come to an agreement with Douglas Adams that would have allowed him or another writer to adapt the script. BBC Books published a novelised version of the serial, written by James Goss, on 5 January 2017. An abridged Target Books edition titled Doctor Who and the Pirate Planet was published in paperback 11 March 2021.
Үй медиасы
Ол 1995 жылғы 3 сәуірде VHS форматында жарық көрді. 16-шы маусымның қалған бөлігімен бірге, ол Солтүстік Америкада "Key to Time" жинағының құрамында және жеке таспа ретінде 2002 жылғы 1 қазанда шығарылды. "Key To Time" жинағының жаңаланған нұсқасы 2009 жылғы 3 наурызда 1-ші аймақта жарық көрді. Осы сериалды қамтитын "Key to Time" жинағының шектеулі басылымы (Солтүстік Америкалық басылымға қосымша өңдеулер мен материалдар қосылған) 2007 жылғы 24 қыркүйекте 2-ші аймақта шығарылды. Сол жинақ, бірақ шектеулі басылымда емес, 2007 жылғы 7 қарашада 4-ші аймақта да жарық көрді. Сериал 2-ші және 4-ші аймақтарда DVD форматында жеке тұрақты қолжетімді емес. Бұл сериал сондай-ақ 2013 жылғы 17 сәуірде "Doctor Who" DVD файлдарының 112-ші санында жарық көрді.
It was released on VHS on 3 April 1995. Along with the rest of season sixteen, it was released in North America as part of the Key to Time box set, and as an individually available title, on 1 October 2002; the remastered Key To Time Boxset was released in Region 1 on 3 March 2009. A Limited Edition of the Key to Time box set (with additional clean up and extras over the North American release) containing this serial, was released in Region 2 on 24 September 2007. The same set, though not in Limited Edition guise was released in Region 4 on 7 November 2007. The serial is not available separately on DVD in Regions 2 or 4. This serial was also released as part of the Doctor Who DVD Files in Issue 112 on 17 April 2013.