Аргентинадағы жұмысшылар бақылауындағы керамикалық плитка зауыты
FaSinPat
Аргентинадағы жұмысшылар бақылауындағы керамикалық плитка зауыты – FaSinPat (Zanon). Қайта жаңғырту қозғалысы, мемлекеттік қаржы, тарихы мен негізін қалаушы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентинадағы жұмысшылар бақылауындағы керамикалық плитка фабрикасы FaSinPat (lang es), бұрын Zanon деп белгілі болған, Аргентинаның оңтүстік провинциясы Нейкенде орналасқан және Аргентинадағы қайта жандандырылған фабрикалар қозғалысының ең танымал өкілдерінің бірі.
Worker controlled ceramic tile factory in Argentina
FaSinPat (lang es), formerly known as Zanon, is a worker controlled ceramic tile factory in the southern Argentine province of Neuquén, and one of the most prominent in the recovered factory movement of Argentina.
Зауыттың ашылуы
Зауыт 1980-ші жылдардың басында Луис Занонмен ашылды, Аргентина диктатура билігінде болған кезде. Жұмысшылар одағының өкілі Алехандро Лопестің сөзіне қарағанда, Занон зауыты мемлекеттік жерге салынған, ұлттық және провинциялық үкіметтердің қаражатымен, бірақ бұл қаражат ешқашан қайтарылмаған. Салтанатты шеруде Луиджи Занон әскери үкіметті "Аргентинаны инвестициялар үшін қауіпсіз ететіні" үшін құттықтаған. 1990-шы жылдары Занон ұлттық және провинциялық үкіметтерден алған несиелердің арқасында өсті; Луиджи Занон бұрынғы президент Карлос Менеммен және Нойкен облысының бұрынғы губернаторы Хорхе Собишпен жақын дос болды. Лопестің айтуынша, 1990-шы жылдары Аргентинаның еңбек заңдары жұмысшыларды жеткілікті түрде қорғамаған кезде, "Занон" кәсіподағы зауыт иелерімен бірігіп әрекет ететін қылмыстық элементтердің бақылауына түсті. 2000 жылы кәсіподақ басшылығын қайтадан өздеріне алғаннан кейін, "Занон" жұмысшылары жақсы жұмыс жағдайларын талап ете бастады. Еңбек белсенділігінің күшеюі зауыт иесімен қарым-қатынастың ушығуына әкелді, ол жұмысшыларды жұмыстан босата бастады, содан кейін 2001 жылы болашақта басқаруға оңай жұмысшыларды жұмысқа алу ниетімен жұмысты тоқтатты.
The factory was opened in the early 1980s by Luis Zanon, when Argentina was ruled by a dictatorship. According to Alejandro López, a representative of the workers' union, Zanon's factory was built on public land using public funding from the national and provincial governments, which were never repaid. In the inaugural parade, Luigi Zanon congratulated the military government for "keeping Argentina safe for investments". During the 1990s, Zanon grew because of loans from the national and provincial governments; Luigi Zanon was a good friend of both former president Carlos Menem and former governor of Neuquén, Jorge Sobisch. According to López, the Zanon labour union came under the control of criminal elements that acted in collusion with the factory owners during the 1990s, when Argentine labour laws offered little protection to workers. In 2000, after they had taken back control of the union leadership, Zanon workers started to demand improved working conditions. The increased labour activism led to serious conflict with the factory owner, who started firing workers until he decided for a lockout in 2001 in the hope of hiring a more docile workforce in the future.
Занон зауытының жабылуы және жұмысшылардың оны өз қолдарына алуы
Занон зауыты жабылғаннан кейін жұмысшылар өздерінің жұмыс орындарын сақтап қалу үшін тастап кетілген зауытты басып алды. Олар мұны төленбеген жалақының көп сомасы, «Занон» зауытының мемлекеттік қаражат есебінен салынғаны, сондай-ақ, активтерді жоғалту қаупімен негіздеді. Бұл оқиғалар 2001 жылғы экономикалық дағдарыстың салдарынан туындаған жағдайдың фонында болды. Алғашқы басып алудан кейін жұмысшылар бірнеше ай бойы жалақысыз зауыттың сыртында тіршілік етті. Занон басшылығы жұмысты тоқтатуға тырысқанда, жұмысшылар 2001 жылдың 2 қазанында зауытта қалу үшін дауыс берді. 2002 жылдың 2 наурызында 240 жұмысшы Занон басшылығының қадағалауынсыз өндірісті қайта бастады. Бастапқыда Луиджи Занон бұл әрекетке қарсылық көрсетпеді. 2002 жылы үкімет песо мен доллардың бір-бірге теңдігінен бас тартып, барлық долларлық шоттарды ресми бағам бойынша песоға айналдыруды («pesificación») жариялады. Экономикалық жағдайдың өзгеруіне байланысты FaSinPat қайтадан пайда табуды бастады, ал Луиджи Занон зауыттың меншігін қайтарып алуға тырысты. Бұл заңдық шаралар мен үкіметке жұмысшыларды жұмыстан шығаруға қысым көрсетуді қамтыды. 2005 жылдың наурыз айында FaSinPat әйел жұмысшыны ұрлап, азаптау сияқты өлім-жазалау және зорлық-зомбылыққа ұшырады. FaSinPat қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізіп, кеңейе алды. Төрт жыл ішінде 170-тен астам жаңа жұмысшы қабылданды, нәтижесінде 2005 жылдың сәуір айындағы жұмысшылардың жалпы саны 410-ға жетті. FaSinPat-тың табыстылығына кедергі келтіретін фактор – жұмысшылар бақылайтын зауыт электр энергиясы мен газ үшін толық төлем жасаса, бұрынғы иесі тек 20% төлегені. FaSinPat – Нойкендегі осындай жағдайға тап болған жалғыз зауыт. Сегіз жылдан бері Нойкен облысы FaSinPat-тан бірде-бір плитка сатып алған жоқ. FaSinPat айналасындағы қоғаммен байланысын күшейтті. Бастапқыда зауыт қоғамдық орталықтар мен ауруханаларға плитка сыйлап, жергілікті тұрғындар үшін мәдени шаралар ұйымдастырды. 2005 жылы FaSinPat Nueva España ауданында қоғамдық денсаулық сақтау клиникасын салуға келісім берді. Nueva España тұрғындары осындай клиниканы облыстық үкіметтен екі онжылдықтан бері талап етіп келді, ал FaSinPat оны үш айда салып бітірді. Сондай-ақ, жұмысшылар ай сайын азық-түлік дүкендері мен ауруханаларға қайырымдылық жасады. Қоғамдық қолдау қалпына келтірілген зауытты қауіп-қатерлерден қорғауда маңызды рөл атқарды. 2009 жылдың 14 тамызында облыстық заң шығарушы орган 26 дауыспен «Занон» кооперативіне зауытты заң жүзінде және мерзімі шексіз берді, 9 қарсы дауыс берді. Мемлекет сондай-ақ, шамамен 22 миллион песо (шамамен 7 миллион доллар) қарызы бар негізгі кредиторларға төлеуге келісті. Бұл кредиторлардың ішіндегі ең бастысы – Луис Занон зауытты ашу үшін үлкен сомада несие алған Дүниежүзілік банк және керамика машиналарын өндіретін итальяндық Sacmi компаниясы. Алайда, кооператив бұл әрекетке қарсылық көрсетіп, бұл кредиторлардың 2001 жылы алаяқтық банкроттыққа қатысқанын және Занонның өзі осы қарыздарға жауапкершілік тартуы керек екенін мәлімдеді, өйткені несиелер оған жеке берілген, ал емес зауытқа.
After the closure of the Zanon factory, workers squatted the abandoned factory in a desperate attempt to keep their jobs. They justified this by the large amount of money they were owed in back pay, the fact that the Zanon factory had been built with public funds, as well as worries about asset stripping. These events occurred in the general context of the turmoil created by the 2001 economic crisis. Following the initial occupation, the workers spent months camping outside of the factory without receiving any wages. Facing an attempted lockout by Zanon's management, the workers voted on October 2, 2001, to remain in the factory. On March 2, 2002, 240 workers resumed production for the first time without Zanon management supervision. In the beginning, the takeover was not explicitly resisted by Luigi Zanon. In 2002, the government abandoned the fixed one to one peso–dollar parity and decreed the pesificación ("peso ification"), the conversion of all bank accounts denominated in dollars into pesos at the official rate. As a result of the changed economic environment, FaSinPat started to be profitable again, and Luigi Zanon attempted to reclaim ownership of the factory. This included legal action and pressure to force the government to evict all of the workers. FaSinPat has also been the target of increasing violence and death threats, such as the kidnapping and torture of a female worker in March 2005. FaSinPat has been financially successful and able to expand. During four years of operation, over 170 new workers were hired, bringing the total number of workers to 410 by April 2005. Hindering FaSinPat's profitability is that the worker controlled factory pays full price for electricity and gas while the previous owner only paid 20%. FaSinPat is the only factory in Neuquén to do so. In eight years the Neuquén Province has not bought any tiles from FaSinPat. FaSinPat has nurtured its relationship with the surrounding community. From the start, the recovered factory donated tiles to community centers and hospitals and organised cultural activities for the community on its premises. In 2005, FaSinPat voted to build a community health clinic in the impoverished Nueva España neighbourhood. The inhabitants of Nueva España had been demanding such a clinic from the provincial government for two decades; FaSinPat built it in three months. The workers also make monthly donations to soup kitchens and hospitals. Community support has been very important in protecting the recovered factory from the threats it is subjected to. On August 14, 2009, the provincial legislature voted to expropriate the factory to the Zanon cooperative legally and indefinitely by a count of 26 for and 9 against. The state also agreed to pay the principal creditors, who still owed roughly 22 million pesos (around $7 million). Chief amongst these creditors are the World Bank, from whom Luis Zanon took a substantial loan to start the factory, and Sacmi, an Italian company that produces ceramics machinery. However, the cooperative has resisted these moves, arguing that these creditors participated in a fraudulent bankruptcy in 2001, and that Zanon himself should be liable for these debts, because the credits went to him personally, and not the plant.
Синдикализммен қарым-қатынасы
FaSinPat жұмысшыларының базалық синдикализмді (sindicalismo de base) дамытуға қосқан үлесі, өздерін ұйымдастыру және зауытты бақылауда ұстау қабілеттерін арттыруда маңызды рөл атқарды. Бұл стильдегі кәсіподақшылдық, жұмысшылар жиналыстарын өткізуді, ішкі жиналыстарды бақылауға алуды және баламалы кәсіподақ ұйымдарын құруды қамтиды. Бұл, CGT (Жалпы еңбек конфедерациясы) сияқты күшті кәсіподақтардың үстемдік құрылымдарына қарсы тұрды, олар бюрократиялық ұйымға ие және басқару талаптарымен келісімге келуге бейім. 2000 жылы Zanon жұмысшылары ұлттық керамистер одағының филиалы – "Sindicato de Obreros y Empleados Ceramistas de Neuquén" (SOECN) кәсіподағының 21-бөлімшесін басып алды. SOECN конституциясы үш негізгі принципке негізделген: жұмысшы демократиясы, сыныптық тәуелсіздік, интернационализм және империализмге қарсылық. SOECN аясында Zanon жұмысшылары қолданған сыныптық саналы синдикализм стилі Аргентинадағы дәстүрлі перонистік кәсіподақшылдықтан өзгеше болып табылады. SOECN арқылы жұмысшылар Neuquén жұмыссыз жұмысшылар қозғалысын (Movimiento de Trabajadores Desocupados) және жұмыссыз жұмысшылар одағын (Union de Trabajadores Desocupados) қолдады.
The FaSinPat workers' contributions to the development of rank and file unionism (sindicalismo de base) played a major role in their capability to organize among themselves and maintain control of the factory. This style of unionism, which incorporates worker assemblies, taking control of internal assemblies, and constituting alternative union locals presented a challenge to the dominant organizational structure of powerful unions such as the CGT (General Confederation of Labor), which have a more bureaucratic organization and a tendency to compromise to management demands. In 2000, the Zanon workers took over Local 21 of the Sindicato de Obreros y Empleados Ceramistas de Neuquén (SOECN), an affiliate of the national ceramists' union. The SOCEN's constitution is grounded on three basic principles: worker's democracy, class autonomy, and internationalism and anti imperialism. The style of class conscious unionism employed by the Zanon workers under SOECN represents a break to the traditional form of Peronist unionism in Argentina. Through the SOECN, the workers have supported the Unemployed Worker's Movement of Neuquén (Movimiento de Trabajadores Desocupados) and have supported the Unemployed Workers' Union (Union de Trabajadores Desocupados).