Кіріспе

1969-70 жылғы "Қызу күз" – Солтүстік Италияның зауыттары мен өнеркәсіптік орталықтарында жұмысшылардың жалақысын және еңбек жағдайларын жақсарту талабымен өткен ірі ереуілдерді бейнелейтін термин. 1969 және 1970 жылдары аймақта 440 сағаттан астам ереуіл болды. Оңтүстік Италиядан еңбек көші-қонының азаюы елдің солтүстік бөлігінде толық жұмыспен қамту деңгейіне алып келді, осылайша сол жердегі жұмысшылар өздерінің әсерін күшейтуге мүмкіндік алды.

Шолу

Жалпы сауаттылық деңгейінің артуына байланысты, әсіресе жұмысшылар арасында, 1968 жылғы мамырда Францияда болған осыған ұқсас оқиғалардың ықпалымен туған студенттік наразылық толқынынан кейін, солшыл студенттер әлеуметтік реформалар мен сыныптық сананы арттыруды талап ете бастады. Жұмысшылар да осы наразылықтарға қосылып, жалақыны көтеруді талап етті. Олардың көпшілігі заводтардағы өнімділіктің артуына байланысты жұмыстан босатылды. Жұмысшылардың ұжымдық басқару туралы барлық талаптары қабылданбаса да, 40 сағаттық жұмыс аптасы және жалақыны арттыру сияқты негізгі талаптар орындалды. Қанағаттанбаушылықтың себептері әртүрлі болды – жалақы мен еңбек жағдайларын жақсарту туралы әдеттегі талаптардың қатарында, жұмыс күшінің көп бөлігінің өте кедей Оңтүстіктен көшіп келгені де шиеленісті күшейтті. Олар жұмыс іздеу үшін үйлерін тастауға мәжбүрлеген қоғамға наразы болды және көп жылдар бойы оларды орташа жалақыдан төмен жалақымен пайдаланған жұмыс берушілерден кек алуды қалады. Содан бері итальян баспасөзінде "autunno caldo" деген тіркес маңызды ереуілдермен белгіленген басқа кезеңдерді сипаттау үшін қолданылып келеді, бірақ соңғы онжылдықтарда мұндай маусымдық ереуілдер көбінесе күз айларында жоспарланып, көпшілік талқысына салынатын үкіметтің бюджеттік жоспарларына қарсы бағытталды.

Шығу тегі

Италияда "Жылы күз" деп аталатын кезең 1968 жылдың жазында басталды, ол кезде жұмысшылар жалақыны бір реттік көтеруді талап етіп ереуілдер ұйымдастырды. 1966 жылдан 1972 жылға дейін жалғасқан наразылықтар университеттерден бастау алды. Бұл студенттік қозғалыстар ереуілдер, демонстрациялар және университет ғимараттарын басып алу сияқты наразылықтың бұзылғыш формаларын қолдану арқылы үрдіс белгіледі. Турин FIAT зауыттарының орталығы болды және үздіксіз, спонтанды ереуілдердің ошағына айналды. "Жылы күз" кезеңі Италиядағы орнаған билік қатынастарына жасалған шабуыл болды және өте қауіпті кезең еді. "Жылы күзден" кейін "Қорғасын жылдары" келді, ол оң және солшыл радикалды топтардың зорлық-зомбылығына толы кезең болды, оның ішінде бомбалау, оқ жарып, адамдарды ұрлау сияқты оқиғалар орын алды. Италия үкіметіндегі мұндай клиенттік қатынастар жемқорлыққа және тиімсіз басқаруға әкеп соқты. "Жылы күз" мәселелері Confederazione Italiana dei Sindacati Lavoratori (Италия жұмысшы кәсіподақтарының конфедерациясы, немесе CISL) мен де байланысты. CISL екі қағидатқа негізделген: кәсіподақтардың ұйымдастыру жұмысының маңыздылығы және кәсіподақ белсенділерінің кәсіби деңгейі. 1970-1980 жылдарға қарай CISL бюрократиялық және саяси ұйымға айналды. Ол Христиан-демократиялық партиясының фракцияларымен байланысты болды, мұнда игіліктер алмасу Италия үкіметінің жұмыс істеу тәсілі болды. "Жылы күздің" пайда болуы мен салдарына қатысты экономикалық проблемалар да болды. 1969 жылдан кейінгі алты жылда табыстың үлкен қайта бөлінуі болды, ал жалпы ұлттық табыстың (ЖҰТ) тәуелді еңбекке тиесілі үлесі 57-ден 73 пайызға дейін өсті. Осы табысты қайта бөлу тұтынуды арттырып, жинақтарды азайтуға әкелді, бұл бұрыннан қарызға батқан ел үшін үлкен мәселе болды. "Жылы күз" наразылықтары университеттен басталды, бірақ олардың өнеркәсіптік сатыға көшуі бірінші республиканың әлсіз басқаруын көрсетті, себебі экономикалық саясат тиімсіз болды және жұмысшы табының көптеген наразылықтарын тудырды.