1978-79 жылдардағы Ұлыбританияның наразылық қысымы қысы

Кіріспе

1978–79 жылдардағы Ұлыбритания қысы

Ұлыбританияның 1978–79 жылдардағы қысы – 1978 жылдың қарашасынан 1979 жылдың ақпанына дейінгі кезең. Бұл кезеңде жеке және кейін мемлекеттік сектордағы кәсіподақтар жалақыны көтеруді талап етіп, үлкен ереуілдер ұйымдастырды. Премьер-министр Джеймс Каллаган мен оның Лейбористік партиясы үкіметі инфляцияны бақылау үшін шектеулер енгізгеніне қарамастан, Кәсіподақтар конгресінің (TUC) қарсылығына ұшырады. Кейбір өнеркәсіптік даулар халыққа үлкен қолайсыздық тудырды, және 16 жылдағы ең суық қыс жағдайды ушықтырды. Қатты дауылдар елдің шалғай аймақтарын оқшаулады. 1978 жылдың соңында Ford компаниясының жұмысшыларының ереуілі 17 пайыздық жалақыны көтерумен аяқталды. Бұл үкіметтің жеке секторға үлгі көрсету ниетімен, өз жұмысшыларына 5 пайыздық шектеу қойғанын көрсетті. Лейбористік партияның жылдық конференциясында үкіметтің араласпауына қатысты ұсыныс көп дауыспен қабылданды. Жыл соңында көлік тасымалдаушыларының ереуілі басталды, сонымен қатар 1979 жылдың басында қатты дауыл болды. Айдың соңында көптеген мемлекеттік қызметкерлер де ереуілге қосылды. Бұл ішінде Ливерпуль және Темсайдтағы зират қазушыларының ресми емес ереуілі, қоқыс жинаушыларының ереуілі бар. Олар көшелерде және қоғамдық орындарда, соның ішінде Лондонның Лестер алаңында қоқыстарды жиналмаған күйде қалдырды. Сонымен қатар, Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) қосалқы қызметкерлері ауруханалардың кіреберісін жауып тастады, нәтижесінде көптеген ауруханалар тек шұғыл жағдайдағы науқастарды қабылдауға мәжбүр болды. Бұл наразылықтың себептері жалақыны көтеруге қойылған шектеулерге ғана емес, терең себептерге байланысты болды. 1960 және 1970 жылдардағы еңбек заңнамасын реформалау және макроэкономикалық стратегия туралы дауларда көрініс тапқан социализмке адалдық туралы Лейбористік партияның ішкі даулары, округтік мүшелерді партия басшылығына қарсы қойды. Көптеген ереуілдер жергілікті деңгейде басталды, ал ұлттық кәсіподақ басшылары оларды тоқтатуға шамалары келмеді. Кәсіподақ мүшелерінің саны, әсіресе мемлекеттік секторда, әйелдер арасында өсті, ал ақ нәсілділер саны азайды. Мемлекеттік сектордағы кәсіподақтардың өсуі оларға TUC ішінде тиісті үлес салмағын әкелген жоқ. Каллаган тропикалық саммиттен оралғаннан кейін, көлік тасымалдаушыларының ереуілі мен ауа райы экономиканы қатты бұзған кезде, мыңдаған адам жұмыссыздыққа тұруға мәжбүр болды. Оның елде "қауіпті жағдай" бар екенін жоққа шығаруы, танымал Sun газетінің бетінде "Дағдарыс? Қандай дағдарыс?" деп жазылды. Консервативті партияның жетекшісі Маргарет Тэтчердің бір аптадан кейін партиялық саяси хабарламасында жағдайдың ауырлығын мойындауы, Каллаган үкіметінің сенімсіздік дауысынан құлауынан кейін төрт айдан кейін өткен жалпы сайлауда оның жеңісіне ықпал етті. Билікке келгеннен кейін, Тэтчердің басшылығымен кәсіподақтарды тым күшті деп сынаған консерваторлар, он жыл бұрын Лейбористік партияның ақ кітабында ұсынылған заңға ұқсас заң қабылдады. Бұл заң екіншілік пикеттер сияқты ереуілдердің әсерін күшейткен көптеген тәжірибелерді тыйым салды. Тэтчер және кейін Борис Джонсон сияқты басқа консерваторлар сайлау науқанында "Қайғылы қысты" жиі айтатын болды. Келесі Лейбористік үкімет билікке келгенге дейін 18 жыл өтті. 2010 жылдардың соңында, Лейбористік партияның тағы да жеңіліске ұшырауынан кейін, британдық солшылдардың кейбіреулері бұл "Қайғылы қыс" туралы әңгіме дұрыс емес екенін және кейінгі онжылдықтардағы саясат Ұлыбританияға одан да көп зиян келтіргенін айтты. "Қайғылы қыс" термині Уильям Шекспирдің "Ричард III" пьесасының алғашқы жолынан алынған. Бұл сөзді сол кездегі The Sun газетінің редакторы Ларри Лэмб 1979 жылдың 3 мамырындағы редакциондық мақаласында қолданған.

The Winter of Discontent was the period between November 1978 and February 1979 in the United Kingdom characterised by widespread strikes by private, and later public, sector trade unions demanding pay rises greater than the limits Prime Minister James Callaghan and his Labour Party government had been imposing, against Trades Union Congress (TUC) opposition, to control inflation. Some of these industrial disputes caused great public inconvenience, exacerbated by the coldest winter in 16 years, in which severe storms isolated many remote areas of the country. A strike by workers at Ford in late 1978 was settled with a pay increase of 17 per cent, well above the 5 per cent limit the government was holding its own workers to with the intent of setting an example for the private sector to follow, after a resolution at the Labour Party's annual conference urging the government not to intervene passed overwhelmingly. At the end of the year a road hauliers' strike began, coupled with a severe storm as 1979 began. Later in the month many public workers followed suit as well. These actions included an unofficial strike by gravediggers working in Liverpool and Tameside, and strikes by refuse collectors, leaving uncollected rubbish on streets and in public spaces, including London's Leicester Square. Additionally, NHS ancillary workers formed picket lines to blockade hospital entrances with the result that many hospitals were reduced to taking emergency patients only. The unrest had deeper causes besides resentment of the caps on pay rises. Labour's internal divisions over its commitment to socialism, manifested in disputes over labour law reform and macroeconomic strategy during the 1960s and early 1970s, pitted constituency members against the party's establishment. Many of the strikes were initiated at the local level, with national union leaders largely unable to stop them. Union membership, particularly in the public sector, had grown more female and less white, and the growth of the public sector unions had not brought them a commensurate share of power within the TUC. After Callaghan returned from a summit conference in the tropics at a time when the hauliers' strike and the weather had seriously disrupted the economy, leading thousands to apply for unemployment benefits, his denial that there was "mounting chaos" in the country was paraphrased in a famous Sun headline as "Crisis? What Crisis?" Conservative leader Margaret Thatcher's acknowledgement of the severity of the situation in a party political broadcast a week later was seen as instrumental to her victory in the general election held four months later after Callaghan's government fell to a no confidence vote. Once in power, the Conservatives, who under Thatcher's leadership had begun criticising the unions as too powerful, passed legislation, similar to that proposed in a Labour white paper a decade earlier, that banned many practices, such as secondary picketing, that had magnified the effects of the strikes. Thatcher, and later other Conservatives like Boris Johnson, have continued to invoke the Winter of Discontent in election campaigns; it would be 18 years until another Labour government took power. In the late 2010s, after further Labour defeats, some British leftists argued that this narrative about the Winter of Discontent was inaccurate, and that policy in subsequent decades was much more harmful to Britain. The term "Winter of Discontent" is taken from the opening line of William Shakespeare's play Richard III. It is credited to Larry Lamb, then editor at The Sun, in an editorial on 3 May 1979.

Өмірбаян

Қанағатсыздық қысы он жылдан астам уақыт бойы қалыптасқан әртүрлі әлеуметтік, экономикалық және саяси факторлардың жиынтығымен туындады.

Еңбек партиясының макроэкономикалық стратегияға қатысты пікірталастары

1950-ші жылдары Лейборист партиясының умеренный Гайтскеллит қанатының мүшесі Энтони Крослендтің ықпалымен партия басшылығы соғысқа дейінгі жылдардағыдан гөрі қарапайым бағытты қабылдады. Кросленд өзінің «Социализмнің болашағы» атты кітабында үкіметтің жеке секторды жеткілікті деңгейде бақылап отырғанын, партия ұзақ жылдар бойы талап еткендей, оны ұлттандырудың қажеті жоқ екенін, социализмнің негізгі мақсаттарына ұзақ мерзімді экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету және әлеуметтік мемлекет құру арқылы оңай қол жеткізуге болатынын айтты. Оның «ревизионистік» көзқарастары Лейборист партиясының соғыстан кейінгі консенсусының негізіне айналды, онда олар мен Консервативтік партия экономикадағы үкіметтің күшті рөлі, күшті кәсіподақтар және Ұлыбританияның өркендеуіне негіз болатын әлеуметтік мемлекет туралы принциптерде келісті. 1970-ші жылдары, 1960-шы жылдардың соңындағы радикалды солшыл саясаттың күшеюінен кейін, бұл көзқарас тағы бір Лейборист партиясының өкілі Стюарт Холландтың «Социалистік сын» кітабында сынға ұшырады. Холланд Крослендтің айтқандарына қарсы, үкіметтің Ұлыбританияның ірі компанияларына тиімді бақылау жасай алмайтынын, олардың 1980-ші жылдарға қарай бағаларды осыншалық деңгейге көтеретінін, кейнсиандық экономиканы ұстанған үкіметтер соғыстан бері азаматтарына толық жұмыспен қамту мүмкіндігін қамтамасыз ете алмайтынын және британдық салықтардан қашу үшін трансферттік бағаларды пайдаланатынын мәлімдеді. Холланд ең ірі 25 компанияны мемлекеттік меншікке алу арқылы нарықта бәсекелестік күшейетінін және инфляция төмендейтінін айтты. Кәсіподақтар конгресі (TUC) Каслдың ұсыныстарын заңға айналдыруға қарсы күресті, ал Каллаган, сол кездегі Ішкі істер министрі, оны тоқтатуға әкелген кабинеттік бүлікке жетекшілік етті. Каллаган бұл ұсыныстардың ресми емес ереуілдерді тоқтатуға тиімді болмайтынына, олардың қабылдануы мүмкін емес екеніне және бұл күш-жігер үкімет пен оның саяси күшін анықтайтын кәсіподақтар арасында қажетсіз шиеленіс тудырады деп сенді. Консерваторлар келесі жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін мәселені шешу үшін өз заңнамаларын енгізді. 1971 жылғы Өндірістік қатынастар туралы заң, АҚШ-тың Тафт-Хартли заңының үлгісімен жасалған, кәсіподақтардың қарсылығына қарамастан қабылданды және «Тартысқа орналастыру» сияқты көптеген ережелерді қамтыды, сондай-ақ ресми ұжымдық келісімдердің заң күшіне ие болатынын, егер олар одан бас тартпаса, нақты көрсетеді. Бұдан өзге, дауларды қарау үшін Ұлттық өндірістік қатынастар соты құрылды және кәсіподақтарды олардың ережелерін орындау үшін орталық тіркелімге енгізді. Жаңа премьер-министр Эдвард Хит жаңа заңның ереуіл мәселесін ғана емес, сонымен қатар британдық экономиканы (басқа индустриалды капиталистік экономикалармен бірге) мазалаған күшті инфляцияны да шешетініне үміттенеді, кәсіподақтар талап еткен жалақыны көтеруге қатысты модерациялық әсер ете отырып, жеке табыс саясатына қажеттілікті жояды. Өндірістік қатынастар туралы заңға кәсіподақтардың қарсылығы Лордтар палатасының олардың пайдасына шешім қабылдауына әкелді, бұл демонстрациялар мен Пенттонвилл бестігінің сот бұйрығын бұзып, Лондон контейнерлік депосын пикеттеуді жалғастырғаннан кейін болған кеңінен таралған ресми емес ереуілдерге қатысты заңға қарсы болды. 1972 жылы көмір шахталары шамамен жарты ғасырдан бері алғаш рет ресми ереуілге шықты; екі айдан кейін ереуіл шешіліп, шахташылар бастапқыда сұраған соманың жартысынан кем, 21 пайыздық өсімге ие болды. Хит табыс саясатына жүгінді; инфляция нашарлай берді. 1973 жылы мұнайға эмбарго салынғаннан кейін бағалар бірнеше ай ішінде екі есеге өскенде табыс саясаты тоқтатылды. Қыста жылуға деген сұранысты қанағаттандыру үшін үкімет көмірге қайта оралуға мәжбүр болды, бұл Ұлттық шахташылар одағына көбірек ықпал етті. Үкімет сол қарашада төтенше жағдай жариялады, ал 1974 жылдың басында барлық маңызды емес бизнесті электр энергиясын үнемдеу үшін аптасына үш күнге дейін шектеді. Екі жыл бұрын алған табыстары инфляция салдарынан төмендеп, үкімет бақылауға алмағандықтан, нақты жалақысы төмендеген кеншілер қаңтар айының соңында ереуілге шығуға дауыс берді.

Under the influence of Anthony Crosland, a member of the more moderate Gaitskellite wing of the Labour Party in the 1950s, the party establishment came to embrace a more moderate course of action than it had in its earlier years before the war. Crosland had argued in his book The Future of Socialism that the government exerted enough control over private industry that it was not necessary to nationalise it as the party had long called to do, and that the ultimate goals of socialism could be as readily achieved by assuring long term economic stability and building out the social welfare state. His "revisionist" views became Labour's perspective on the post war consensus, in which both they and the Conservative Party agreed in principle on a strong government role in the economy, strong unions and a welfare state as foundational to Britain's prosperity. In the 1970s, following the surge in radical left wing politics of the late 1960s, that view was challenged in another Labour figure's book, Stuart Holland's The Socialist Challenge. He argued that contrary to Crosland's assertions, the government could exercise little control over Britain's largest companies, which were likely to continue consolidating into an oligopoly that, by the 1980s, could raise prices high enough that governments following Keynesian economics would be unable to ensure their citizens the opportunity for full employment that they had been able to since the war, and exploit transfer pricing to avoid paying British taxes. Holland called for returning to nationalisation, arguing that taking control of the top 25 companies that way would result in a market with more competition and less inflation. The Trades Union Congress (TUC) vigorously opposed making Castle's recommendations law, and Callaghan, then Home Secretary, led a cabinet revolt which led to its abandonment. Callaghan did not believe it would be effective in curtailing unofficial strikes, that the proposals could not pass, and the effort would create unnecessary tension between the government and the unions that were key to its political strength. After the Conservatives won the following year's election, they implemented their own legislation to address the issue. The Industrial Relations Act 1971, modeled in part on the U. S. Taft Hartley Act, passed over determined union opposition, included many of the same provisions as In Place of Strife, and explicitly stated that formal collective bargaining agreements would have the force of law unless they had disclaimers to the contrary. It also created a National Industrial Relations Court to handle disputes and put unions under a central registry to enforce their rules. New Prime Minister Edward Heath hoped that the new law would not only address the strike issue but the steep inflation plaguing the British economy (along with other industrial capitalist economies) at the time, eliminating the need for a separate incomes policy by having a moderating effect on pay increases demanded by unions. Ongoing union resistance to the Industrial Relations Act led to a House of Lords ruling in their favor over demonstrations and widespread unofficial strikes following the Pentonville Five's imprisonment for continuing to picket a London container depot in violation of a court order, which undermined the legislation. Coal miners officially went on strike for the first time in almost half a century in 1972; after two months the strike was settled with the miners getting a 21 per cent increase, less than half of what they had originally sought. Heath turned to an incomes policy; inflation continued to worsen. The incomes policy was abandoned in 1973 when that year's oil embargo nearly doubled prices within months. To meet demand for heat in the wintertime, the government had to return to coal, giving the National Union of Mineworkers more leverage. The government declared a state of emergency that November, and at the beginning of 1974 limited all nonessential businesses to three days of electricity each week to conserve power. Miners, who had seen their rise from two years before turn into a pay cut in real terms due to the inflation the government had not brought under control, voted overwhelmingly to go on strike in late January.

Табыс саясаты

Вильсон және 1976 жылы денсаулығына байланысты отставкаға кеткеннен кейін премьер-министр болып тағайындалған Каллахен инфляциямен күресуді жалғастырды, ол 1975 жылғы тамызға дейінгі 12 айда 26,9 пайыздық ең жоғары деңгейге жетті. Үкімет нарыққа қаржылық жауапкершілігін көрсетумен қатар, жұмыссыздықтың күрт өсуіне жол бермеуді көздеді. Инфляцияны төмендету мақсатында үкімет ТСҰК-пен «Әлеуметтік келісімшарт» жасады, бұл жұмысшылардың жалақысын үкімет белгілеген шекте ұстап тұруға мүмкіндік беретін ерікті табыс саясатын қамтыды. Бұрынғы үкіметтер Парламент актілерімен қолдау көрсетілген табыс саясатын енгізген, бірақ «Әлеуметтік келісімшарт» осыған жол бермейтіндей келісімге келді.

Бес пайыздық шек

1978 жылғы мамыр айында Даунинг-стритте Daily Mirror газетінің редакторлары мен тілшілерімен болған тамақтану кезінде Каллаган, жоспарланған IV кезеңнің табысқа жететініне олардың сенетін-сенбесетінін сұрады, өйткені ол осы кезеңнің кәсіподақтар мен олардың мүшелері лейбористерді билікте ұстаудың ең дұрыс жолы екенін түсінген жағдайда табысқа жететініне сенді. Көптеген адамдар оған бұл қиын, бірақ мүмкін емес емес екенін айтты. Джеффри Гудман келіспеді, оның пікірінше, кәсіподақ жетекшілері өз мүшелерін жалақыны көтеруді талап етуден тоқтатуға шамалары келмейді. «Егер осылай болса, мен кәсіподақ жетекшілерінің басынан асып, олардың мүшелеріне және сайлаушыларға тікелей үндеу жасаймын», - деп жауап берді премьер-министр. «Біз жалақыны ұстап тұруымыз керек, әйтпесе үкімет құлайды». 1978 жылдың 21 шілдесінде Қаржы министрі Денис Хили 1 тамыздан бастап бір жылға дейін жалақыны 5 пайызға көтеруді қарастырған жаңа ақ парақ ұсынды. Каллаган инфляцияны бір таңбалы көрсеткішке дейін төмендетуге бекінді, бірақ кәсіподақ жетекшілері үкіметті 5 пайыздық шекке қол жеткізу мүмкін емес екені туралы ескертті және 5-тен 8 пайызға дейінгі келісімдермен икемді тәсілді ұсынды. AUEW президенті Терри Даффи бұл шектеуді «саяси қатер» деп сипаттады. Хили де лимиттерге қол жеткізуге жеке күмәнмен қарады. TUC 26 шілдеде көп дауыспен лимиттерді қабылдамады және оларға уәде етілгендей, еркін ұжымдық келіссөздерге оралуды талап етті. Бірақ күтпеген жерден 7 қыркүйекте Каллаган күзде жалпы сайлау өткізбейтінін, керісінше, экономика көктемгі сайлауға дайындалу үшін жақсы жағдайда болуы үшін жалақыны ұстауды жалғастыратынын мәлімдеді, сондықтан 5 пайыздық шектеу күшінде қалды. Жалауақы шегі ресми түрде «IV кезең» деп аталды, бірақ көптеген адамдар оны «5% шектеу» деп атады. Үкімет 5 пайыздық шектеуді заңмен міндеттеме ретінде белгілемесе де, лимиттерді бұзған жеке және мемлекеттік мердігерлерге санкция салуға шешім қабылдады.

At a May 1978 Downing Street lunch with editors and reporters from the Daily Mirror, Callaghan asked if they believed it was possible that the planned Phase IV would succeed, as he believed it would if the unions and their members understood it was the best way to keep Labour in power. Most told him that it would be difficult, but not impossible. Geoffrey Goodman disagreed, saying in his view it would be impossible for the union leaders to keep their membership from demanding higher pay increases. "If that is the case, then I will go over the heads of the trade union leadership and appeal directly to their members—and the voters", the prime minister responded. "We have to hold the line on pay or else the government will fall." On 21 July 1978 Chancellor of the Exchequer Denis Healey introduced a new white paper which set a guideline for pay rises of 5 per cent in the year from 1 August. Callaghan was determined to keep inflation down to single figures, however trade union leaders warned the government that the 5 per cent limit was unachievable, and urged a more flexible approach with a range of settlements between 5 and 8 per cent. Terry Duffy president of the AUEW, described the limit as 'political suicide'. Healey also privately expressed scepticism about the achievability of the limit. The TUC voted overwhelmingly on 26 July to reject the limit and insist on a return to free collective bargaining as they were promised. Unexpectedly however on 7 September, Callaghan announced that he would not be calling a general election that autumn but seeking to go through the winter with continued pay restraint so that the economy would be in a better state in preparation for a spring election, therefore the 5 per cent limit stood. The pay limit was officially termed "Phase IV" but most referred to it as "the 5 per cent limit". Although the government did not make the 5 per cent limit a legal requirement, it decided to impose penalties on private and public government contractors who broke the limit.

Еңбек қозғалысының өзгеруі

1966-1979 жылдар аралығында Ұлыбританиядағы кәсіподақтар өзгеріп, көбірек әртүрлілікке ие болды. Кәсіподақ мүшелігінің өсуіне басты себеп – жұмысқа қайта оралған немесе жаңадан жұмысқа тұрған әйелдер болды. Осы кезеңде олардың 73 пайызы кәсіподаққа қосылса, ал жаңа жұмысқа орналасқан еркектердің үлесі 19,3 пайызды құрады, себебі дәстүрлі түрде еркектерге тиесілі өндіріс саласы құлдырады. Қара және азиялық жұмысшылар да кәсіподақ қатарын толықтырды; 1977 жылы жұмыс істейтін қара еркектердің 61 пайызы кәсіподаққа мүше болды, ал ақ еркектердің көрсеткіші 47 пайызды құрады. 1976-1978 жылдардағы Грунвик дауы кезінде азиялық әйелдер Лондон маңындағы пленка өңдеу зауытындағы жалақы мен еңбек жағдайларына қатысты еңбек қозғалысының символына айналды. Кәсіподақтар ішінде билік де қарапайым мүшелерге беріліп жатты. 1960 жылдардың соңындағы Еуропа мен АҚШ-тағы саяси өзгерістер қатысу демократиясын алға шығарды, және жұмысшылар бұрын кәсіподақ басшылығының құзырында болған ереуілге қатысу туралы, оның ішінде қашан және қатысу туралы шешімдерді өздері қабылдауы керек деп ойлады. 1967 жылы Инженерлік жұмысшылар одағының (AUEW) төрағасы болған Хью Сканлон және одан кейін бірден Транспорт және жалпы жұмысшылар одағының (TGWU) бас хатшысы Джек Джонс кәсіподақ басшылары арасында «күмәнді жұп» ретінде танымал болды, себебі олар билікті децентрализациялауды жақтады. Бұл мәселе 1977 жылғы өрт сөндірушілер ереуілімен шешілді, көптеген өрт сөндірушілерге олар өздерінің өмірді сақтау міндеттемесінен бас тартатынын білгендіктен, бұл ереуілге қатысуға қарсы болды, бірақ жалақыларымен күн көріске кеткенін сезінді. Олар 30 пайыздық жалақыны көтеруді, сол кездегі үкімет шегінен 20 пайызға артық және аптасына 42 сағаттан аспау үшін жұмыс істеуді талап етті. Үкімет төтенше жағдай жариялап, әскерилерді алмастыруға кірісті. TUC үкіметпен қарым-қатынасын сақтау үшін ереуілдің соңында өрт сөндірушілерді қолдау науқанына қатысудан бас тартты. 1977 жылы оның екі кеңесшісі Джон Хоскинс және Норман Штраус «Басқыш тастар» атты есеп дайындады, онда олар кәсіподақтардың ықпалы Ұлыбританияның жұмыссыздық пен инфляция сияқты экономикалық қиындықтарын күшейтеді деп санайтын жағдайды сипаттады. Тэтчер бұл есепті көлеңкелі кабинетіне ұсынды және авторлар оны оқып шығуды ұсынды. Жыл соңына қарай ол тори үкіметінің басшылығымен кәсіподақтардың күшін шектеуге бағытталған нақты саясатты және осы мақсатқа жұртшылықтың қолдауын қамтамасыз етуге арналған медиа стратегиясын әзірлеу үшін басқару тобын құрды. 1978 жылы Ұлыбританияның ең ірі таблоиді «The Sun» лейбористерді ұзақ жылдар бойы қолдағаннан кейін торилерді жақтауға көшті. Редактор Ларри Лэмб стратегияны жоспарлау және жетілдіру үшін Тэтчердің медиа кеңесшісі Гордон Риспен жиі кездесетін. Гранвик дауының соңғы кезеңдерінде, ереуілшілер көшеге шығып, кейде полициямен қақтығысқа түскенде, торилер «Басқыш тастар» есебіндегі одақтастыққа қатысты сынды пайдалану үшін бұқаралық ақпарат құралдарын қолдана бастады.

Between 1966 and 1979, Britain's unions were changing and becoming more diverse. Most of the increase in union membership was driven by women returning to or entering the workforce—73 per cent of them joined a union during that period against 19.3 per cent of men newly in work, as manufacturing jobs, traditionally heavily male, disappeared. Black and Asian workers also filled union ranks; in 1977, 61 per cent of black men in work belonged to a union as opposed to 47 per cent of white men. Asian women became the face of the labour movement during the 1976–1978 Grunwick dispute over pay and conditions at a film processing plant in suburban London. Within unions, power was also devolving to the rank and file. The political upheavals of the late 1960s in Europe and the United States had brought participatory democracy to the fore, and workers felt they should be taking decisions, including about when and whether to strike, that had hitherto been the province of union leadership. Hugh Scanlon, who took over as head of the Amalgamated Union of Engineering Workers (AUEW) in 1967, and Jack Jones, general secretary of the Transport and General Workers' Union (TGWU) from shortly afterwards, were known among union leaders as "the dubious duo" for their advocacy for devolution. These matters came to a head with the 1977 fire brigade strike, a strike that many firemen were conflicted about since they knew they would be abandoning their own profession's duty to protect life, but felt that they could no longer make ends meet with their pay packets. They asked for a 30 per cent increase, 20 per cent over the government's limit at the time, and a limit to 42 hours of work each week. The government responded by declaring a state of emergency and bringing in Army troops as replacements. The TUC voted late in the strike to not campaign in support of the firemen, in order to maintain its relationship with the government. In 1977 two of her advisors, John Hoskyns and Norman Strauss, prepared a report called "Stepping Stones" which diagrammed the vicious cycle through which they believed the unions' influence exacerbated Britain's ongoing economic difficulties, such as unemployment and inflation. Thatcher made it available to her shadow cabinet with the authors' recommendation that they all read it. By the end of the year she had formed a steering group to develop a specific policy aimed at curbing union power under a Tory government, and a media strategy that would invest the public in this. In 1978 Britain's largest tabloid, The Sun, dropped its longtime support for Labour to instead embrace the Tories. Editor Larry Lamb met frequently with Thatcher's media advisor Gordon Reece to plan and refine strategy. During the later phases of the Grunwick dispute, as strikers took to the streets to march and sometimes clashed violently with the police, the Tories began using the media coverage to leverage the critique of unionism contained in "Stepping Stones".

Форд келіссөздері

Ресми нұсқау болмаса да, Ұлыбританияның Форд компаниясы белгілеген жалақының өсімі жеке сектордағы барлық келіссөздер үшін бағанама ретінде қабылданды. Форд компаниясы табысты жыл өткізді және өз жұмыскерлеріне үлкен жалақыны көтеруге мүмкіндігі болды. Алайда, компания ірі мемлекеттік тапсырыс беруші де болды. Сондықтан Форд басшылығы 5 пайыздық шектеулерге сәйкес жалақы ұсынысын жасады. Жауап ретінде 15 000 Форд жұмыскері, олардың көп бөлігі Транспорт және жалпы жұмысшылар одағының (TGWU) мүшелері, 1978 жылдың 22 қыркүйегінде ресми емес ереуіл бастады, ол 5 қазанда TGWU-ның ресми әрекетіне айналды. Ереуілге қатысушылардың саны 57 000-ға жетті. Ереуіл Фордтың шамамен 885 миллион долларлық шығынға батқан 115 000 автокөлігін өндіруді тоқтатты. Ереуіл кезінде Vauxhall Motors қызметкерлері 8,5 пайыздық жалақыны көтеруге келісті. Ұзақ келіссөздерден кейін, үкіметтік санкцияларға ұшырау мүмкіндігін ереуілдің жалғасуының зиянымен салыстырғаннан кейін, Форд компаниясы өз ұсынысын 17 пайызға өзгертті және санкцияларды қабылдауға шешім қабылдады; Форд жұмыскерлері 22 қарашада жалақыны көтеруге келісті.

Саяси қиындықтар

Фордтың ереуілі басталған кезде, Лейбористік партияның конференциясы Блэкпулда басталды. Терри Даффи, Ливерпуль Уэвертри сайлау округінің Лейбористік партиясының делегаты және «Милитант» тобының қолдаушысы, 2 қазанда «Үкіметтің жалақы келіссөздеріне араласуын дереу тоқтатуын» талап ететін ұсыныс енгізді. Майкл Фут бұл ұсынысты дауыс беруге жатқызбауды өтінсе де, резолюция 4,017,000-ге 1,924,000 дауыспен қабылданды. Келесі күні премьер-министр жеңілісті «Менің ойымша, бұл демократия сабағы болды» деп қабылдады, бірақ инфляцияға қарсы күресті тоқтатпайтынын мәлімдеді. Осы арада үкіметтің Парламенттегі жағдайы қиын бола берді; 1976 жылы үш орыннан көпшілігін жоғалтқандықтан, 1977 жылы заң жобаларын қабылдау үшін Либералдық партиямен келісім жасасуға мәжбүр болды, алайда бұл келісім 1978 жылдың шілдесінде күшін жойды. Солтүстік Ирландияға қосымша парламенттік орын беру туралы шешім Ульстер Юнионисттік партиясынан уақытша қолдауға ие болды, бірақ Юнионисттер бұл қолдау қосымша орын беру туралы заң қабылданғаннан кейін дереу алынатынын нақты айтты. Ulster Unionists дауыс беруден бас тартуға келіскендіктен, үкімет 9 қарашада 312-ге 300 дауыспен сенімсіздік білдіру ұсынысын жеңді. Лондоннан тыс жерлерде жағдай одан да қиын болды. Ильфракомб пен Солтүстік Девонның басқа қалаларына тек тікұшақпен жетуге болады, себебі көптеген жолдар толықтай тазартылмады. Корольдік Автомобиль Клубы жергілікті кеңестерді кінәлады, олар өз кезегінде одақтарындағы шешілмеген мәселелер мен қызметкерлердің жетіспеушілігіне назар аударды; тіпті Лондонның айналасында жергілікті билік органдары негізгі жолдарды ғана тазарта алды. Стирлингке жақын жерде екі шотланд пойзы қарға батып, 300 жолаушысы қалды; теміржол көлігіндегі қиындықтар елдің басқа аймақтарында ереуіл салдарынан одан да ушықты. 18 желтоқсаннан бастап кейбір аймақтарда танкер жүргізушілері де ереуілге шықты, бұл кейбір үй иелеріне үйлерін жылытуды және бензинмен қамтамасыз етуді қиындатты. Жаңа жыл мерекесінде тек үш футбол матчы өтті, ал регби жарыстары тоқтатылды. Лондонның Хэмпстед-Хит көлінде мұздың үстінен құлаған үш адам суға батып қайтыс болды. Жол тасымалы қауымдастығы (RHA), салалық сауда тобы, бастапқыда Еңбек партиясының оңшыл қанатының мүшесі Уильям Роджерске, партияның социалистік бағдарламасын аяқтауға халықтың ықыласы күмәнді бола бастағанын айтты, ол 5 пайыздық шектен аспауға уәде берді. Бірақ 1979 жыл басталғанда, Роджерс оны ұйымдастырылмаған және ТГВУ-дан оңай қорқытылатын деп санайтын RHA, ереуіл кеңінен таралмас бұрын келісімге келу үмітімен ұсынысын 13 пайызға дейін көбейтті. Алайда бұл ұсыныс күтпеген нәтиже берді. Өткен қыста Оңтүстік Уэльстегі жүк тасымалдаушылардың өткізген ереуілінен 20 пайыздық өсімге қол жеткізгендерінен жігер алған жүргізушілер, ереуілге шығу арқылы жағдайды жақсарта алатынын шешті. Одақтың ұлттық басшылығы, қыркүйекте Каллаганмен кешкі ас ішкен кезде күткендей, жергілікті басшыларды бақылауға ала алмады. 2 қаңтарда Роджерс Кабинетті ұлттық жол көлігі ереуілінің басталуға айналатыны туралы ескертті, бірақ RHA-ны ұсынысын одан да жақсартуға қысым жасамауға кеңес берді. Келесі күні TGWU жүк көліктерінің барлық жүргізушілерінің бейресми ереуілі басталды. Бензин тарату тоқтағандықтан, ел бойынша бензин құю станциялары жабылды. Сонымен қатар, ереуілшілер негізгі порттарды да қоршап алды. 11 қаңтарда TGWU және 12 қаңтарда Біріккен жол көлігі одағы ереуілді ресми жариялады. Елдің 80 пайызы жолмен тасымалданғандықтан және жолдар бұрынғы дауылдан толықтай тазартылмағандықтан, қажетті жабдықтамалар қауіп астында болды, себебі ереуілшілер жұмыс істеп жатқан фирмаларды пикетке шығарды. Мұнай танкерлерінің жүргізушілері жұмыс істеп жатқанда, негізгі мұнай өңдеу зауыттары да шабуылға ұшырады және танкерлердің жүргізушілері ереуілшілерге қайда бара жатқанын хабарлап, оларды жолдарынан қайтарды. Дау кезінде Ұлыбританияда бір миллионнан астам жұмысшы уақытша жұмыстан босатылды. Кингстон-апон-Халл қаласында ереуілдегі жүк тасымалдаушылар қаланың екі негізгі жолын блокадалап, қалаға қандай тауарлардың кіруіне және шығуына рұқсат берді, ал компаниялар баррикадалардан өту үшін өздерінің номиналды қызметкерлеріне жүгінді. Газет беттеріндегі хабарлар жағдайды қоршаумен және Сталинград шайқасымен салыстырды; азық-түлік жабдықталуына да нұқсан тиеді деген қорқыныш паникалық сатып алуға әкелді. Мұндай жарияланымдар көбінесе ереуілшілердің ықпалын асыра көрсетті, бұл олардың және олардың жұмыс берушілерінің мүддесіне қызмет етті. Бұл консерваторларға одақтың бақылаусыздығы туралы «Басқыш тастар» аргументтерін халыққа таратуға көмектесті; ел бойынша редакцияға жазылған хаттар одақтарға наразылықтың артуын көрсетті. Отын жабдықталуының бұзылуына байланысты Кабинет кеңсесі бұрынғы «Дұрыс таяқша» жоспарын іске асыруға дайындалды, онда армия танкер жүргізушілерінің орнына қойылды. Алайда, мұнай компанияларының активтерін тартып алуға рұқсат беру үшін төтенше жағдай жариялау қажет болды және үкімет 18 қаңтарда мұндай қадамнан бас тартты. Роджерс бұл қадамға қарсы болды, себебі қолдағы әскерлер ереуілшілердің өте аз бөлігін ғана алмастыра алады және төтенше жағдай жарияламастан оларды тиімдірек пайдалануға болады. Жағдай дағдарысқа ұласқанша, мұнай компаниялары жалақыны шамамен 15 пайызға көтеруге келісті. Кабинет сонымен бірге сол күні кез келген тасымалдау компаниясының пайдасын шектеуге қатысты шаралар қабылдамайтынына шешім қабылдады, осылайша олар ереуілшілерге ұсынысын арттыруға мүмкіндік берді. Роджерс мұнан соншалықты көңілі тоңды, ол Каллаганға отставкаға кететіні туралы хат жазды, «Үкімет тіпті алдыңғы қатарда емес» деді және оны «өте жағымсыз жеңіліске» айыптады. Алайда ол Кабинетте қалуға шешті. Армияны көмекке шақырып, төтенше жағдай жариялау және қажетті жабдықтамаларды қамтамасыз ету үшін тағы бір жоспар жасалды, үкімет TGWU басшылығын ескертті, нәтижесінде одақ 12 қаңтар 1979 жылы төтенше жағдайдан ресми босатылған заттардың тізімін қабылдады. Іс жүзінде, төтенше жағдайға не жататыны TGWU-ның жергілікті лауазымдарына шешім беруге берілді және ел бойынша практика жергілікті дүкен иелері құрған «рұқсат комитеттерінің» көзқарасына сәйкес болды. Халлдегі ереуілшілер жергілікті фермаларға қажетті жануар азығын жібермегенде, фермерлер олардың кеңселерiнiң алдына өлген шошқалар мен тауықтардың денелерін тастады; одақ фермерлер тауықтардың мойнын бұрып өлтіргенін және шошқалар аналық шошқа олардың үстінен өткенде жанға берілгенін мәлімдеді. Ливерпуль мен Манчестерде ереуілге қарсы демонстрациялар өтті, оған Бөрнвиллдегі Cadbury Schweppes зауытында жұмыс істейтін үш жүз әйелдің ереуілге қарсы демонстрациясы жауап ретінде ұйымдастырылды. Олардың қалта кітаптары мен қолшатырларын шайқап, оларды жиырмаға бір қатынаста басып оздырды. Бұл оқиға ұлттық жаңалықтарға енді. 29 қаңтарда Оңтүстік-Батыстағы жүк көліктері арбитраждық комиссияның 20 пайызға дейін, одақ ереуілдеп талап еткенінен бір фунтқа ғана аз көтерілуі туралы шешімін қабылдады; бұл келісім ел бойынша қабылданған үлгі болды. Жүргізушілер жұмысына оралғаннан кейін, кейбір БАҚ жетіспеушіліктерді қайта қарастырып, олардың көбінесе қорқыныштан туындағанын анықтады. The Economist көптеген болжамдалған азық-түлік тапшылығының болмағанын хабарлады. Жұмыс департаментінің қызметкері Дуглас Смит кейінірек ол есінде қалғанын айтты…

As the Ford strike was starting, the Labour Party conference began at Blackpool. Terry Duffy, the delegate from Liverpool Wavertree Constituency Labour Party and a supporter of the Militant group, moved a motion on 2 October which demanded "that the Government immediately cease intervening in wage negotiations". Despite a plea from Michael Foot not to put the motion to the vote, the resolution was carried by 4,017,000 to 1,924,000. The next day, the Prime Minister accepted the fact of defeat by saying "I think it was a lesson in democracy yesterday", but insisted that he would not let up on the fight against inflation. Meanwhile, the government's situation in the House of Commons was increasingly difficult; through by elections it had lost its majority of three seats in 1976 and had been forced to put together a pact with the Liberal Party in 1977 in order to keep winning votes on legislation; the pact lapsed in July 1978. A decision to grant extra parliamentary seats to Northern Ireland afforded temporary support from the Ulster Unionist Party, but the Unionists were clear that this support would be withdrawn immediately after the bill to grant extra seats had been passed – it was through the Ulster Unionists agreeing to abstain that the government defeated a motion of no confidence by 312 to 300 on 9 November. The effects were more severe outside of London. Ilfracombe and other towns in North Devon could only be reached by helicopter as many roads could not be adequately cleared. The Royal Automobile Club blamed local councils, who in turn pointed to unresolved issues with their unions and staff shortages; even around London local authorities were only able to clear main roads. Two Scottish trains near Stirling were stuck in the snow, leaving 300 passengers stranded; rail transport difficulties were exacerbated elsewhere in the country by a strike. Tanker drivers had also gone on strike in some areas from 18 December, causing some homeowners to have difficulties keeping their homes heated and limiting petrol supplies. Only three League football matches could take place over the New Year's holiday, and all rugby contests were cancelled. Three men drowned after falling through the ice on the Hampstead Heath pond in London. The Road Haulage Association (RHA), the industry trade group, had initially told Secretary of State for Transport William Rodgers, a member of the Labour Party's right wing who had become sceptical of the public's appetite for the completion of the party's socialist programme, that it would stay within the 5 per cent ceiling. But as 1979 began, the RHA, whom Rodgers saw as disorganised and easily intimidated by the TGWU, suddenly increased its offer to 13 per cent, in hopes of settling before strikes became widespread. The offer had the opposite effect. Drivers, emboldened by memories of a strike the previous winter by South Wales hauliers that won participants a 20 per cent rise, decided they could do better by walking out. The union's national leadership was, as they had anticipated in their September dinner with Callaghan, doubtful they could restrain the local leaders. On 2 January Rodgers warned the Cabinet that a national road haulage strike was about to happen, but cautioned against pressuring the RHA to improve their offer even more. The next day an unofficial strike of all TGWU lorry drivers began. With petrol distribution held up, petrol stations closed across the country. The strikers also picketed the main ports. The strikes were made official on 11 January by the TGWU and 12 January by the United Road Transport Union. With 80 per cent of the nation's goods transported by road, roads still not completely cleared from the earlier storm, essential supplies were put in danger as striking drivers picketed those firms that continued to work. While the oil tanker drivers were working, the main refineries were also targeted and the tanker drivers let the strikers know where they were going, allowing for flying pickets to turn them back at their destination. More than a million UK workers were laid off temporarily during the disputes. In Kingston upon Hull, striking hauliers were able to blockade the city's two main roads effectively enough to control what goods were allowed into and out of the city, and companies made their case to their own nominal employees to get past the barricades. Newspaper headlines likened the situation to a siege, and the Battle of Stalingrad; fears that food supplies would also be impacted fuelled panic buying. Such coverage often exaggerated the reach of the strikers, which served both their interest and their employers'. It also helped the Conservatives disseminate the arguments of "Stepping Stones" about unionism out of control to the public; letters to the editor across the country reflected a growing public anger with the unions. Due to the disruption of fuel supplies, the Cabinet Office prepared to implement previous plans for "Operation Drumstick", by which the Army were put on standby to take over from the tanker drivers. However, the operation would need the declaration of a state of emergency in order to allow conscription of the assets of the oil companies, and the government drew back from such a step on 18 January. Rodgers in particular was opposed to it, since the available troops could at best only make up for a very small portion of the striking drivers, and it might be possible to use them more effectively without declaring an emergency. Before the situation developed into a crisis the oil companies settled on wage rises of around 15 per cent. The Cabinet also decided that same day that it would not take action to limit any hauling company's profits, thereby allowing them to increase their offer to the strikers. Rodgers was so disheartened by this that he wrote a resignation letter to Callaghan, saying "the Government is not even in the front line" and accusing it of "defeatism of a most reprehensible kind". He ultimately decided to remain in the Cabinet. A further plan was drawn up to call a state of emergency and safeguard essential supplies through the Army, regarding which the government warned the TGWU leadership, which resulted in the union accepting on 12 January 1979 a list of emergency supplies which were officially exempt from action. In practice, what counted as an emergency was left up to local officials of the TGWU to determine, and practice across the country varied according to the views of the local shop stewards who established "dispensation committees" to decide. When strikers in Hull did not allow the correct mix of animal feed through to local farms, the farmers dropped the bodies of dead piglets and chickens outside the union offices; the union contended that the farmers had actually wrung the chicken's necks to kill them, and the piglets had been killed when the sow rolled over and crushed them. Demonstrations against the strike took place in Liverpool and Manchester, met by counterdemonstrations in support. In Birmingham, violence erupted on 17 January when three hundred women working at the Cadbury Schweppes plant in Bournville heard that a flying picket was moving into place to attempt to block a delivery. Swinging their pocketbooks and umbrellas, they quickly drove away the striking lorry drivers, whom they outnumbered by twenty to one. The incident made national news. On 29 January, lorry drivers in the South West accepted a deal awarded by an arbitration panel of a rise of up to 20 per cent, just £1 per week less than the union had been striking for; this settlement proved a model which was accepted throughout the country. After the drivers returned to work, some media outlets took a second look at the shortages and found that they had been more a matter of fear than reality. The Economist reported that many predicted shortages of foods had not actually taken place. Douglas Smith of the Employment Department recalled years later that he only recalled certain breakfast cereals being out of stock, and Rodgers, too, agreed that the job losses had not been as severe as they seemed they would be. But the fears of disruption had had an impact on the national mood even if little of what was feared had actually come to pass. On 10 January, as the temperature climbed above freezing in southern and low lying areas of Britain for the first time since the storm, and perhaps did not truly love their country. McNally was chagrined; this was not how he had expected things to go. The phrase "Crisis? What crisis?" had entered public consciousness in the 1973 film The Day of the Jackal and had been further popularized by Supertramp's 1975 album of the same name. While he had never used those exact words, Callaghan's speechwriter Roger Carroll agreed they were an effective paraphrase. "He asked for it, I'm afraid, and he got it." A week later, as the cold returned and Britons had begun filing claims for unemployment benefit by the thousands, Thatcher addressed the situation in a party political broadcast. From a small sitting room she spoke, she said, not as a politician but as a Briton. "Tonight I don't propose to use the time to make party political points", she told viewers. "I do not think you would want me to do so. The crisis that our country faces is too serious for that." The disruptions caused by the strikes had led Thatcher to "wonder what has happened to our sense of common nationhood and even of common humanity". She traced those to the unions' broad abilities to picket and strike, allowing almost any of them to "strangle the country". Most unionists, she allowed, did not support such extreme tactics.

Мемлекеттік сектор қызметкерлері

22 қаңтарда бір аптадай ауа райы жұмсақ болғаннан кейін қысқы суық қайта оралды. Англия бойынша түстен бастап мұз жаңбыр жауа бастады; түн ортасына қарай температура одан да төмендеп, қарға айналды, ол келесі күніне дейін жауды. Оңтүстікте жолдар қайтадан тоқтап қалды; ал солтүстікте және биік жерлерде үш апта бұрынғы дауылдан әлі сақайналмаған аймақтар жаңадан қиындыққа тап болды. Көптеген жұмысшылар кейіннен белгісіз мерзімге жұмыстан шықты. Жеке сектордағылар жалақысын айтарлықтай көтергендіктен, мемлекеттік сектордағы кәсіподақтар да жалақыны көтеру мәселесіне алаңдап, олармен теңесуге тырысты. Үкімет 16 қаңтарда саясатты сәл жұмсартатынын жариялаған еді, бұл кәсіподақтарға жеңіске жететініне және еркін ұжымдық келіссөздер жүргізетініне үміт берді. ASLEF және Ұлттық теміржолшылар одағының мүшелері поезд жүргізушілері 24 сағаттық ереуілдерді бастады, ал 18 қаңтарда Корольдік медбикелер колледжінің конференциясы медбикелердің жалақысын 1974 жылғы деңгейге дейін көтеруді талап етуді шешті, бұл орташа есеппен 25 пайыздық өсімді білдіреді. Мемлекеттік сектордағы кәсіподақтар бұл күнді "Әрекет күні" деп атады, онда олар 24 сағаттық ереуіл ұйымдастырып, аптасына 60 фунт стерлингтік ең төменгі жалақы талабымен шеруге шықты. Бұқаралық ақпарат құралдары кейін оны "Азапты дүйсенбі" деп атады. Ливерпульде және Манчестер маңындағы Тамесайдтағы осы ереуіл туралы консервативті саясаткерлер жиі айтты. 80 қабір қазушы ереуілге шыққандықтан, Ливерпуль қалалық кеңесі мәйіттерді жерлеуге дейін сақтау үшін Спиктегі зауытты жалдады. Қоршаған орта департаменті зауытта бір кезде 150 мәйіт сақталғанын, ал күн сайын тағы 25 мәйіт қосылғанын хабарлады. Жерленбеген мәйіттер туралы хабарлар халық арасында алаңдаушылық тудырды. 1 ақпандағы бір журналист Ливерпульдің бас санитарлық дәрігері Дункан Болтоннан егер ереуіл бірнеше айға созылса, не істелетінін сұрады. Болтон теңізде жерлеу мүмкіндігін қарастыруға болатынын айтты. Оның бұл жауабы болжамдық болғанымен, жағдайға байланысты үлкен қылықыс тудырды. Басқа да нұсқалар қарастырылды, соның ішінде қайғы шеккендерге өздері қабір қазуға рұқсат беру, әскерді жұмылдыру және мәйіттерді жерлеу үшін жеке компанияларды шақыру. Негізгі алаңдаушылықтар эстетикалық сипатта болды, себебі мәйіттерді алты аптаға дейін жылумен герметикаланған қаптарда қауіпсіз сақтауға болатын еді. Қабір қазушылар екі апталық ереуілден кейін ақырында 14 пайыздық жалақы көтеріліміне келісті. Кейінгі естеліктерінде Каллаган мен Хилли екеуі де НУПЕ-ті ереуілдің осылай ұзаққа созылуына жол бергені үшін кінәлады, консерваторлар да солай пікір білдірді. Тамесайдтағы қабір қазушылар сол одақтың мүшелері болса, Ливерпуль аймағындағылар GMWU-ның мүшелері еді.

Bitter winter weather returned after a week of milder temperatures on 22 January. Freezing rain began falling across England at noon; by midnight temperatures dropped further and it turned to snow, which continued falling into the next day. Once again roads were impassable in the south; in the north and at higher elevations areas that had not yet recovered from the storm three weeks prior were newly afflicted. and many workers stayed out indefinitely afterwards. With many in the private sector having achieved substantial rises, the public sector unions became increasingly concerned to keep pace in terms of pay. The government had already announced a slight weakening of the policy on 16 January, which gave the unions cause for hope that they might win and use free collective bargaining. Train drivers belonging to ASLEF and the National Union of Railwaymen had already begun a series of 24 hour strikes, and the Royal College of Nursing conference on 18 January decided to ask that the pay of nurses be increased to the same level in real terms as 1974, which would mean a 25 per cent average rise. The public sector unions labelled the date the "Day of Action", in which they held a 24 hour strike and marched to demand a £60 per week minimum wage. It would later be recalled as "Misery Monday" by the media. The ensuing strike, in Liverpool and in Tameside near Manchester, was later frequently referred to by Conservative politicians. With 80 gravediggers being on strike, Liverpool City Council hired a factory in Speke to store the corpses until they could be buried. The Department of Environment noted that there were 150 bodies stored at the factory at one point, with 25 more added every day. The reports of unburied bodies caused concern with the public. On 1 February a persistent journalist asked the Medical Officer of Health for Liverpool, Dr Duncan Bolton, what would be done if the strike continued for months, Bolton speculated that burial at sea would be considered. Although his response was hypothetical, in the circumstances it caused great alarm. Other alternatives were considered, including allowing the bereaved to dig their own funeral's graves, deploying troops, and engaging private contractors to inter the bodies. The main concerns were said to be aesthetic because bodies could be safely stored in heat sealed bags for up to six weeks. The gravediggers eventually settled for a 14 per cent rise after a fortnight off the job. In their later memoirs, Callaghan and Healey both blamed NUPE for letting the strike go on as long as it did, as would Conservatives. While the Tameside gravediggers had been members of that union, those in the Liverpool area were GMWU.

Қалдықтарды жинағыш

22 қаңтардан бері көптеген қоқыс жинаушылар ереуілде болғандықтан, жергілікті билік қалдықтарды сақтау үшін орын жетіспей бастады және өз бақылауындағы жергілікті саябақтарды пайдаланды. Консерваторлар бақылауындағы Вестминстер қалалық кеңесі Лондонның Батыс аясының ортасындағы Лестер алаңында қоқыс үйінділерін жинады, ал "Evening Standard" газеті хабарлағандай, бұл тышқандарды қызықтырды және қолжетімді тамақ олардың санының артуына себеп болды. Бұқаралық ақпарат құралдары бұл аймақты "Фестер алаңы" деп атады. 23 сәуірдегі бір хабарламада "The Sun" газетінің "Дағдарыс па? Қандай дағдарыс?" деген тақырыбы көрсетілді және дауыс берушінің үнсіздігімен, қоқыс үйінділері, жабық зауыттар, пикеттеуге алынған ауруханалар және жабық зираттардың бейне түсірілімдерімен бірге оқылды. Консерваторлардың жалпы сайлаудағы жеңісінің масштабы көбінесе ереуілдердің әсеріне, сондай-ақ олардың "Еңбек істемейді" науқанына байланысты деп есептелді, ал партия алдағы жылдардағы сайлау науқанында қысқы оқиғалардың бейнелерін пайдаланды.

Мұра

Тачер сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, ол соғыстан кейінгі консенсусты тоқтатты және кәсіподақ заңдарына түбегейлі өзгерістер енгізді (әсіресе, ереуіл шақыру алдында мүшелері арасында дауыс беруді міндетті ету ережесі), нәтижесінде 1983 жылғы жалпы сайлау кезінде ереуілдер 30 жылдағы ең төменгі деңгейге жетті, онда консерваторлар үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Америкалық тарихшы Тара Мартин Лопес, Қанағатсыздық қысы туралы кейінгі естеліктер оқиғаларды асыра көрсетіп, сол кездегі оқиғаларды 1970-ші жылдардағы басқа өндірістік даулармен және олардың салдарымен шатастыратынын атап өтті. 2000 жылы "The Filth and the Fury" атты панк-рок тобы "Sex Pistols" туралы деректі фильмде аман қалған мүшелері Стив Джонс пен Джон Лайдон 1975 жылды, топ құрылған шақтарды, "жылдар бойы созылған қоқыс ереуілі және он футқа үйіліп жатқан қоқыс" деп еске алады. Лопестің Манчестер университетіндегі бір студенті Қанағатсыздық қысын 1974 жылғы кеншілер ереуілі кезінде енгізілген аптасына үш күндік жұмыс режимімен қате байланыстырды. Ол былай деп жазды: "Қателіктер, саяси фактілер және есте қаларлық суреттердің араласуымен қалыптасқан естеліктер Қанағатсыздық қысын түсінуде ерекше қызығушылық тудырады, себебі ол осы оқиғалардың кең тарихи маңызын көрсетеді".

Еңбек партиясы ішіндегі

Қиындықтың қысы Лейбористік партияның ішінде де әсерін тигізді. Каллаганның орнын партияны біріктіруге қол жеткізе алмаған, көбірек солшыл Майкл Фут басты. 1981 жылы партияның кәсіподақтар тарапынан тым қатаң бақыланып отыр деп санаған бұрынғы көлік министрі Уильям Роджерс, жүк тасымалдаушылар ереуілінің салдарына басуға тырысқан, үш десядан астам наразы лейбористермен бірге орталықшыл Социал-демократиялық партияны (СДП) құрды, бұл шешімді ол біршама қиындықпен қабылдағанын еске алады. Сол сияқты, GMWU өкілі қыс бітісімен "біз бағыт береміз" деп сендіргеннен кейін, "Сан" газетінің "Дағдарыс? Қандай дағдарыс?" деген тақырыбын тудырған баспасөз мәслихатын ұсынған Каллаганның кеңесшісі Том МакНэлли, Лейбористер партиясынан СДП-ға кетті. Керісінше, наразы болған кәсіподақ шенеуніктерінің кейбіреуі ереуілдерге қатысты өз ұстанымдарын өзгерткен жоқ. "Егер бүгін бәрін қайта жасауға тура келсе, мен оны қайтадан жасаймын", - деді Родни Бикерстафф, кейіннен NUPE және оның ізбасары UNISON-ның бас хатшысы. 1997 жылғы жалпы сайлауда, торилер биліктегі қоршауға алынған партия болған кезде, консерваторлық науқан операторлары Лейбористердің қайтадан билікке келгеннен кейін TUC-ден бағыт алып, Тэтчердің 1979 жылы кәсіподақтардың тактикасын шектеу үшін қабылдаған барлық заңдарын жоятынын айта бастады. Лейбористік партияның жетекшісі Тони Блэр "Таймс" газетіне жазған мақаласында барлық айыптауларды жоққа шығарып, Лейбористік партияның сайлаусыз ереуілдерге, екінші пикеттерге немесе жабық дүкендерге рұқсат беруді жоспарламайтынын түсіндірді. "Мен саяси беделімді және сенімділігімді 1970-жылдарға қайта оралмайтынымызды нақты көрсету үшін салымға салдым", - деп жазды ол. "Шындығында, кәсіподақтар арасында мұндайға деген қызығушылық аз".

Британдық солшылдардың жауабы

2019 жылғы сайлауда Лейбористердің ауыр жеңілісінен кейін, оның ішінде партия ондаған жылдар бойы сақтап келген көптеген мандаттарды жоғалтқаннан кейін, консерваторлар сол қанаттық партияның жетекшісі Джереми Корбиннің 1970 жылдар мен Наразылықтың қысына байланысты екенін тағы да айтты. Сонда Мэтт Майерс «Жакобин» журналында британдық солшылдар осы дәуірдің мифологиясын оңшылдарға беріп, «неолиберализмнің құрылымдық мифіне» қарсы тұра алмады деп жазды. Оның пікірінше, бұл Ұлыбританияда социалистік прогреске кедергі келтіретін негізгі фактор болып табылады. «1970 жылдардағы жеңілістер тіпті бір кезде неолиберализмге қарсы ең күшті күш болғандардың санасында да қалыптасқан». Ол бұл Лейбористердің жастар дауысына ие болғанына қарамастан болды, 1983 жылғы сайлауда 18-24 жас аралығындағы сайлаушылар Тэтчерді артық көргеннен гөрі, қазіргі жағдай олардың пайдасына әлдеқайда жақсы. Лейбористердің пікірінше, жасы үлкен сайлаушылар арасында консерваторлардың үлкен артықшылығы болды, оларды ол «социалистік трансформацияның пассивті иеленушілері» деп сипаттады, ал олар «белсенді субъектілер» емес. Осы себепті оңшылдар 1970 жылдарды еске түсіру арқылы елдің жастарындағыдан әлдеқайда көп байлық жинаған осы сайлаушылардың жинаған байлықтарын қорғауға деген құштарлығына сәлдеу жасау оңай болды. Кейбір солшылдар Наразылық қысыны кезіндегі Лейбористердің әрекеттерін де сынға алды. Өмір бойы социалист болған Пол Фут осы ереуілдерді «өшпенділік пен жеке мүдделердің қанағаттандырылмаған көрінісі» деп сипаттады. Тағы бір солшыл ғалым Джон Келли оларды «таза экономикалық және қорғанысшыл милитантизмнің мысалы» деп жазды. Осы дәуірдің Лейбористердің мойнына салынған альбатрос сияқты ауырлық тартқанын мойындаған кейбір солшылдар Каллахан үкіметінің табыс саясатының сөзсіз салдары ретінде Наразылық қысын жаңартуға тырысты. «Бұл бірден болған жағдай емес, жұмысшылардың өмір сүру деңгейіне жасалған қатаң шабуылдарға қарсы ұзаққа созылған ереуілдер мен күрестердің нәтижесі болды», - деп жазды Шейла Коэн 2010 жылы «Коммуна» журналында. Коэн сондай-ақ «Қыс» жұмысшы класының күшін көрсету арқылы билеуші топты ренжіткенін көрді. «Танкер жүргізушілерінің, зират қазушылардың және қоқыс жинаушылардың бұл қарапайым күресі жұмысшылардың жалғыз күші болды; олар өз еңбектерін күшпен тоқтатты, бұл қоғамның ұйымдасқан құрылымына үлкен қауіп төндірді». Екі жылдан кейін, Ұлы дағдарыстан кейін және 2010 жылғы сайлауда Браунның орнын басып алған консервативті премьер-министр Дэвид Кэмерон енгізген үнемдеу шараларынан кейін Ник Коэн 1979 жылғы ереуілдерді, ол жұмысшы класының байларға қиындық тудырған соңғы мүмкіндігі екенін мойындады, оны соншалықты жаман есте сақтаудың қажеті жоқ деп ойлады: «Енді ұйымдастырылған еңбек құлдырағандықтан, менеджерлер мен иелері өзін-өзі шексіз марапаттауға болады және үкіметтер салдарынан зардап шегуі керек адамдар туралы ойланбай, қателіктер мен жаңылыстар жасауға бара алады».

After Labour's steep losses, including many seats the party had held for decades, in the 2019 election, during which Conservatives had again linked left wing party leader Jeremy Corbyn to the 1970s and the Winter of Discontent, Matt Myers wrote in Jacobin that the British left had, by ceding to the right its narrative of that era, failed to confront "neoliberalism's founding myth, [which] continues to place a fundamental obstacle in the way of socialist advance in Britain The defeats of the 1970s have been internalized—even by those that had once been the most powerful counterforces to neoliberalism." This in his opinion came despite Labour's hold on the youth vote, much more in its favour than it had been in 1983, when voters aged 18–24 preferred Thatcher. The corresponding overwhelming lead of the Tories among older voters, whom he described as "passive beneficiaries of socialist transformation", in Labour's view, rather than "active subjects" made it easy for the right to appeal to their desire to protect the much greater wealth they had accumulated compared to the country's youth by evoking the 1970s. Some leftists have joined the criticism of labour actions during the Winter of Discontent. Paul Foot, a lifelong socialist, described the strikes as "bloody minded expressions of revenge and self interest". John Kelly, another left leaning academic, wrote that they were "an example of an almost purely economistic and defensive militancy". Recognising the era's endurance as an albatross around Labour's neck, some leftists have attempted to rehabilitate the Winter of Discontent as the inevitable result of the Callaghan government's incomes policy. "[It] hardly fell out of a clear blue sky; rather, it was the culmination of a long series of strikes and struggles against drastic attacks on workers' standards of living", Sheila Cohen wrote for The Commune in 2010. Cohen also saw the Winter as having offended the ruling class through its demonstration of working class power. "These prosaic struggles of tanker drivers, gravediggers and dustmen also displayed the only power that workers can have; they withdrew their labour, with a force and to an extent that seriously challenged the organisation and structure of society." Two years later, in the wake of the Great Recession and the austerity measures introduced by Conservative Prime Minister David Cameron, who had succeeded Brown at the 2010 election, Nick Cohen was not so sure that the strikes of 1979, which he agreed were the last time the working class was able to inconvenience the wealthy, should be remembered so badly: "With organised labour now emasculated, managers and owners can reward themselves without restraint and governments can stagger from blunder to blunder without a thought for those who must suffer the consequences."

ХХІ ғасыр консерваторларының сөз айтар орны ретінде

2008 жылы тағы бір «Таймс» газеті «Қайғылы қыстың» көрінісін қайта көтеріп, лейбористерді, сол кезде Гордон Браун премьер-министр болған үкіметті, ТЮК-тің партияның күн тәртібін қайтадан белгілеуіне жол бермеуге ескертті. Рейчел Сильвестр партияның 2008 жылғы конференциясындағы күресші кәсіподақ риторикасы оны «өткеннің ескі, бірақ мәнсіз көрінісі: Абба саундтректерімен «Джурасик Парк», фонарьлармен киінген Тираннозавр Рекс» деп жазды. Бес жылдан кейін, Маргарет Тэтчердің өлімінен кейін өткен алғашқы жылдық лекциясында Борис Джонсон британдық жастардың «Рассел Брэнд пен BBC» арқылы марқұм премьер-министр туралы жағымсыз әсер алып жатқанын, ал оның сайлауына дейін болған оқиғаларды есте сақтай алатын жас адамдардың оны есіне алмағанын айтып, өкініш білдірді. «1979 жылы Red Robbo [яғни Дерек Робинсон] автомобиль өнеркәсібіміздің қалған бөлігін тоқтатты және ел «ризасыздық қысы» деп аталатын пайдасыздыққа құмарлықпен берілді: әйелдер шам жарығында босануға мәжбүр болды, Премьер-министрдің сауалдары парафин шаммен жарықтандырылды және «Көк Питер» жамылғыларға газет қағазын қалай салу керектігі туралы көрсетілімдер берді». Екі жылдан кейін, тағы бір сайлаудың қарсаңында Джонсон лейбористердің сол кездегі көшбасшысы Эд Милибэндтің, егер ол премьер-министр болса, Британияны 1970-ші жылдарға қайтаратынын мәлімдеді. Бұл сайлауда жеңілгеннен кейін Миллибандтың орнын партияның сол қанатымен байланыстырылған, 1983 жылы Парламентке сайланудан бұрын NUPE белсендісі болған, жетекшілік сайлауының күтпеген жеңімпазы Джереми Корбин басқарды; ол жас сайлаушылар арасында танымал болды. 2017 жылғы жалпы сайлауда партия күткеннен жақсы нәтиже көрсетті, 30 орын алды, бұл соңғы 20 жылдағы алғашқы орындығы болды. «Daily Telegraph» газетінің тілшісі Филип Джонстон мұны консерваторлардың Корбинге қарсы наразылық қысын оның жастар базасына үлгі ретінде пайдаланбауына байланысты деп түсіндірді, олардың саясаты осының қайталануына әкелуі мүмкін. «Біз 80-жылдардағы экономикалық пікірталастарымызды қайтадан бастан бастауымыз керек сияқты». Екі жылдан кейін «The Independent» газетінде Шон О'Грейди бала кезіндегі сол қыстың естеліктерін еске алды. Кейбір естеліктер оның ауырлығын арттырып көрсеткенін мойындағанмен, «елде осылай жалғастыра алмайтынымыз туралы көңіл-күй болды» және осылайша Тэтчер сайланды. О'Грейди оқырмандарды ескертті, егер оның үкіметі қанағатсыздық қысынан кейін қабылданған еңбек заңдарына реформалар енгізілсе, сонымен қатар кәсіподақтар ұйымдасуды жеңілдету үшін заң шығарумен бірге, Британия 1979 жылдың қайталануын көруі мүмкін. «Біз 1978–1979 жылдардағы суық және қатал қыста осындай нәрселерге қатысты ауыр сабақ алдық», – деп жазды ол. «Британияға осы ауыр сабақтарды қайтадан, қиын жолмен үйренуге жол бермеңіз». «Жоқшы солға қарсы қолданған кезде, «1970-ші жылдар» – бұл ұлттың өткеніндегі барлық жаман элементтер жиналатын икемді алаң», – деп атап өтті Майерс «Jacobin» журналында. Алайда, «Британияның саяси дискурсында «1970-ші жылдар» көтерілген сайын, өткеннің шынайылығы туралы талқылау азаяды. Осылайша, қазіргі британ консерватизмі үшін 1970-ші жылдар – бос мағына, оның күші тіпті оны бастан кешіргендердің өзінде жоқ естеліктің мәңгілік қайталануына байланысты».

In 2008, another Times piece raised the spectre of the Winter of Discontent in warning Labour, then in government with Gordon Brown as Prime Minister, not to allow the TUC to set the party's agenda again. Militant union rhetoric at the party's 2008 conference, Rachel Sylvester wrote, made it "a quaint but rather pointless vision of the past: Jurassic Park with an Abba soundtrack, a T rex dressed in flares." Five years later, at the first Margaret Thatcher Annual Lecture given after her death, Boris Johnson lamented that British youth were getting an overwhelmingly negative impression of the late prime minister from "Russell Brand and the BBC" that those old enough to remember what came before her election did not. "[In 1979] Red Robbo [i. e. Derek Robinson] paralyzed what was left of our car industry and the country went into an ecstasy of uselessness called the winter of discontent: women were forced to give birth by candle light, Prime Minister's Questions was lit by paraffin lamp and Blue Peter was all about how to put newspaper in blankets for extra insulation." Two years later, with another election looming, Johnson again claimed that Ed Miliband, Labour's then leader, would take Britain back to the 1970s if he became Prime Minister. After losing that election, Miliband was succeeded as Labour leader by Jeremy Corbyn, a surprise winner of the leadership election identified with the left wing of the party, who had been a NUPE activist before his election to Parliament in 1983; he was popular among younger voters. In the 2017 general election, the first contested with him as leader, the party did better than expected, gaining 30 seats, its first seat gains in 20 years. Daily Telegraph columnist Philip Johnston attributed this to Conservatives' failure to use the Winter of Discontent against Corbyn as an example for his youthful base of what his policies would likely lead to a repeat of. "It appears that the economic arguments we had as a nation in the Eighties will have to be joined all over again." Two years later, in The Independent, Sean O'Grady recalled his experience of that winter, as a child. While conceding that some memories of it exaggerated its severity, "[t]here was a mood in the country that we couldn't carry on like this" and thus Thatcher was elected. O'Grady warned readers that if reforms to labour laws that her government had enacted in the wake of the Winter of Discontent were repealed, in addition with the enactment of legislation desired by unions to make it easier to organize, Britain could see a repeat of 1979. "We learned hard lessons about this sort of thing in that exceptionally cold and harsh winter of 1978–79", he wrote. "Don't let Britain have to learn those painful lessons again, the hard way." "When deployed by the Right against the Left 'the 1970s' is a malleable field to which all the worst elements of the nation's past are consigned", Myers observed in Jacobin. Yet, "the more the specter of 'the 1970s' is raised in British political discourse, the less the reality of the past is actually discussed For modern British Conservatism, the 1970s can thus serve as an empty signifier, its power dependent on eternal repetition of a memory from which even those who lived it are excluded."