Кіріспе
Кәсіптік көмек көрсететін сарапшылар фирмасы. Консалтингтік фирма немесе жай ғана консультация – ақы төленген кеңесшілерді пайдалану арқылы сараптамалық және мамандандырылған еңбек күшін ұсынатын кәсіби қызметтер фирмасы. Консалтингтік фирмаларда бір немесе мыңдаған қызметкер болуы мүмкін; олар басқару, инженерлік сияқты кең ауқымды салаларда кеңес бере алады. Әсіресе, менеджмент кеңесшілері компания басшыларымен жұмыс істейді және оларға жалпы және салалық мамандарды, яғни пәндік сарапшыларды ұсынады, олар көбінесе менеджмент немесе бизнес мектептерінде оқытылады. Менеджмент кеңесшісінің нәтижесі әдетте компанияның мақсатына жету үшін ұсыныстар болып табылады, бұл компания жобасына алып келеді. Көптеген консалтингтік фирмалар кеңесшілердің өздері немесе техникалық мамандар мен басқа да сарапшылар арқылы ұсыныстарды іске асырумен қолдайды. Консалтингтік қызметтер кәсіби қызметтердің бір бөлігі болып табылады және жылдық кірісі бірнеше жүз миллиард долларды құрайды. 2010 жылдан 2015 жылға дейін 10 ірі консалтингтік фирмалардың табысы 170 миллиард долларға өсті, ал орташа жылдық өсім шамамен 4% құрады. The Economist журналының мәліметінше, индустрияның ең маңызды фирмалары – "Үлкен сегіздік" консалтингтік фирмалары: Bain, BCG, McKinsey, Deloitte, EY, KPMG, PwC және Accenture.
A consulting firm or simply consultancy is a professional service firm that provides expertise and specialised labour for a fee, through the use of consultants. Consulting firms may have one employee or thousands; they may consult in a broad range of domains, for example, management, engineering, and so on. Management consultants, in particular, typically work with company executives and provide them with generalists and industry specific specialists, known as subject matter experts, usually trained in management or in business schools. The deliverable of a management consultant is usually recommendations for achieving a company objective, leading to a company project. Many consulting firms complement the recommendations with implementation support, either by the consultants or by technicians and other experts. Consulting services are part of the professional services and account for several hundred billion dollars in annual revenues. Between 2010 and 2015, the 10 largest consulting firms alone made 170 billion dollars growth revenue and the average annual growth rate is around 4%. According to The Economist, the industry’s most important firms are the "Great eight" consulting firms which consist of Bain, BCG, McKinsey, Deloitte, EY, KPMG, PwC and Accenture.
Аутсорсинг
Консалтингтік фирмалар аутсорсингтік қызметтерді сатуға да белсенді түрде қатысады. Сол сияқты, аутсорсингтік фирмалар өз қызметтерін клиенттермен үйлестіруге көмектесу мақсатында консалтингтік қызметтер ұсынуы мүмкін. Көптеген консалтингтік фирмалар өз бизнес-портфолиосының құрамында бірнеше қызмет пакеттерін ұсынады. Консалтингтік және аутсорсингтік қызметтер өзара үйлесімді болғанымен, клиенттер екеуінің арасындағы айырмашылықты білмесе қиындықтар туындауы мүмкін. Этикалық тұрғыдан алғанда, клиенттерге қандай қызмет түрін немесе түрлерін сатып алатынын білуі өте маңызды, себебі консалтингтік қызметтер клиенттік фирмаға көмекші қызмет ретінде беріледі, ал аутсорсинг клиенттік фирманың операциялық қызметін қамтамасыз ететін маңызды бөліктерін алмастыруға бағытталған.
Мексика
2013 жылы Мексикада 432 шағын және орта кәсіпорынға бір жылға менеджменттік кеңес беру қызметтеріне қол жеткізуге мүмкіндік берілді. Осы тәжірибенің нәтижесінде көптеген оң нәтижелерге қол жеткізілді. Олардың қатарында: кәсіпкерлік белсенділіктің артуы, жұмыспен қамтудың өсуі және қызметкерлердің жалақысының көтерілуі. Тәжірибеден 5 жыл өткен соң да оң әсерлері сақталып тұр. Бұл нәтижелер 432 кәсіпорынға кеңес беру бағдарламасын жариялау және оң әсерлер туралы деректерді тіркеу арқылы алынды.
Консалтингтік фирмалардағы ақшаны адалдандыру
Консалтингтік фирма ақшаны жылыстатуға ыңғайлы құрал болып табылады. Заңсыз алынған ақша консалтингтік компанияларды пайдалану арқылы жылыстырылады. Консалтингтік фирмалардың ақшаны жылыстатуда тиімді болуының себебі – консалтингтік қызметтердің материалдық еместігі, демек, баға белгілеутің ашықтығы жоқ. Консалтингтік фирмалардың ақшаны жылыстатуда тиімді болуының тағы бір себебі – кейде консультанттар өз клиенттерін үнемі жоғары баға қоюға көндіреді. Консалтингтік фирманың клиенті қанағаттанғанда, консультант келісімшарт бағалары арқылы бағаны белгілей отырып, үлкен ықпал ету арқылы жоғары төлемдер алады. Сондықтан, аудиторлар консалтингтік фирма ұсынған қаржылық есептерді тексергенде, консалтингтік фирма белгілі бір консалтингтік жобаға "х" сомасы жұмсалды деп мәлімдей алады және аудиторлар бұл алаяқтық екенін анықтай алмайды, осылайша ақшаны жылыстату мүмкін болады.
Теріс әсерлер
Консалтингтік фирмалардың дамушы экономикалардағы жергілікті бизнеске тигізетін әсері әрқашан оң болып келе бермейді. Бұған бір себеп – дамушы экономикалардағы фирмалар технология мен инновациялық мүмкіндіктерінің нашарлығынан зардап шегеді, сондықтан консультациялық фирмаларға қол жеткізсе де, берілген кеңестерді толыққанды пайдалана алмайды. Консалтингтік фирмалар клиенттерге берген кеңестері тиімді қолданылмауы мүмкін, себебі дамушы нарықтардағы фирмалардың инфрақұрылым, ұйымдастыру және білім деңгейі жеткіліксіз. Дамушы экономикалардағы фирмалардың консалтингтік қызметтерді тиімді пайдалануда қиындықтарға тап болуының тағы бір себебі – инновациялар өте қымбатқа түседі және тәуекелмен байланысты.
Оң әсерлер
Жоғарыда айтылғандай, дамушы экономикалардағы консалтингтік фирмалар да оң әсер етеді. Осы оң әсерлердің ішінде: жұмыс орындарының көбеюі, кәсіпкерлік рухтың артуы және қызметкерлердің еңбекақысының жоғарылауы.
Дамыған экономикалардағы консалтингтік фирмалардың әсері
Бір зерттеу Америкадағы (дамыған экономика) және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы (дамып келе жатқан экономика) консалтингтік фирмалардың тиімділігі арасында маңызды айырмашылық бар екенін көрсетеді. Америкадағы консалтингтік фирмалардың тиімділік көрсеткіштері Азия-Тынық мұхиты аймағындағы фирмаларға қарағанда әлдеқайда жоғары болды. Бұл дамыған экономикадағы фирмалардың жақсырақ инфрақұрылымы, ұйымдастырылуы және білім беру деңгейімен байланысты, нәтижесінде консалтингтік фирмалардың ұсыныс берген кеңестері тиімді пайдаланылады.
Консалтингтік фирмалардың мысалдары
Көптеген консалтингтік фирмалар бар, олар түрлі салаларда қызмет көрсетеді. KPMG, BCG, Deloitte, PWC және EY сияқты белгілі фирмалар бар. Сонымен қатар, Ecorys, YABX, Westcliffe Strategic сияқты көптеген шағын, мамандандырылған фирмалар да бар, тізімі ұзақ. Бұл фирмалар көбінесе ірі консалтингтік компанияларға қарағанда кіші бизнеске арналған шешімдер ұсынады.