Кіріспе

Филадельфиядағы өнер мұражайы, Пенсильвания штаты

Барнс қоры – өнер мен егіншілікке деген құрметті арттыратын өнер жинағы және білім беру мекемесі. Алғашында Мерион қаласында орналасқан бұл өнер коллекциясы 2012 жылы Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы Бенджамин Франклин авенюіндегі жаңа ғимаратқа көшірілді. Барнс қорының дендропаркі Мерион қаласында қалды, және оны Сент-Джозеф университетімен ұзақ мерзімді білім беру келісімі бойынша сақтап қалу ұсынылды. Барнс қоры 1922 жылы Альберт К. Барнс құрған, ол Аргирол антисептикалық күміс қосылысын жасау арқылы байлыққа ие болды. Бұл қосылыс гонореямен және көз, құлақ, мұрын, жұтқыншақтың қабынуларымен күресу үшін қолданылды. Ол өзінің «А. С. Барнс компаниясын» 1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан бірнеше ай бұрын сатты. Бүгінде қорына 4000-нан астам зат кіреді, оның ішінде 900-ден астам картина бар, олардың құны шамамен 25 миллиард долларға бағаланады. Бұл көбінесе импрессионист, постимпрессионист және модернист суретшілердің туындылары, бірақ коллекцияда еуропалық және американдық суретшілердің көптеген басқа да картиналары, сондай-ақ африкалық өнер, Қытай, Египет және Грецияның ежелгі артефакттары, сонымен қатар американдық халық өнері де бар. 1990 жылдары қорының қаржылық жағдайы нашарлағандықтан, оның басшылары коллекцияны әлемдік турға жіберу және оны Филадельфияға көшіру сияқты даулы шешімдер қабылдады. Көптеген сот процестерінен кейін, жаңа Барнс ғимараты 2012 жылдың 19 мамырында Бенджамин Франклин авенюінде ашылды. Қазіргі президенті және атқарушы директоры Томас «Том» Коллинз 2015 жылдың 7 қаңтарында тағайындалды.

Альберт С. Барнс

Альберт Барнс өнер жинауды 1902 жылы бастады, бірақ 1912 жылы ғана шын мәнінде коллекционерге айналды. Алғашқыда оған Филадельфиядағы Орталық орта мектептен бұрынғы сыныптасы, суретші Уильям Глэкенс көмектесті. Париж қаласына өнер сатып алу сапарында Барнс Гертруда мен Лео Штайннің үйіне барып, онда Анри Матисстің алғашқы екі картинасын сатып алды. 1920 жылдары Барнс Париждегі өнер сатушысы Пол Гийом арқылы Пабло Пикассо, Амедео Модильяни және Джорджио де Чирико сияқты басқа да заманауи суретшілердің туындыларымен танысты. 1922 жылдың 4 желтоқсанында Барнс Пенсильвания штатынан Барнс қорын көркем өнерді және дендрологияны насихаттауға арналған білім беру мекемесі ретінде құру туралы жарғы алды. Ол Мерион қаласындағы жерді Америка Азамат соғысының қатысушысы, сондай-ақ бағбан капитан Джозеф Лэпсли Уилсоннан сатып алды, ол шамамен 1880 жылы сол жерде дендропарк құрған болатын. Ол архитектор Пол Филипп Кретке галерея, әкімшілік және қызметтік ғимараттарды қоса алғанда, ғимараттар кешенін жобалауды тапсырды. Барнс қоры 1925 жылдың 19 наурызында ресми түрде ашылды.

Көркемөнер білім беру бағдарламалары

1908 жылы Барнс өзінің бизнесін, А. С. Барнс компаниясын, кооператив ретінде ұйымдастырды және жұмыс күнінің екі сағатын қызметкерлері үшін семинарларға бөлді. Олар философтар Уильям Джеймс, Жорж Сантаяна және Джон Дьюидің еңбектерін оқыды. Барнс сондай-ақ өзінің өнер коллекциясының бір бөлігін зертханаға әкеліп, қызметкерлеріне қарастырып, талқылауға ұсынды. Мұндай өнермен тікелей тәжірибе алу Джон Дьюидің білім беру философиясымен шабыктандырылды және Барнс қорының құрылуына бастау болды. Екеуі 1917 жылы Колумбия университетіндегі семинарда танысып, үштен астам онжылдыққа созылған жақын дос және серіктес болды. Қордағы сабақтарға түпнұсқа өнер туындыларын тамашалау, сыныптық талқылауға қатысу, философия және өнер дәстүрлері туралы оқу, сондай-ақ суретшілердің жарық, сызық, түс және кеңістікті пайдалануын объективті түрде қарастыру кірді. Барнс студенттердің осы тәжірибелер арқылы өнер туралы ғана емес, сонымен қатар демократиялық қоғамның өнімді мүшесі болуға қабілеттілік беретін сыншыл ойлау дағдыларын дамытатынына сенді. Барнс қорының алғашқы білім беру бағдарламалары Пенсильвания және Колумбия университеттерімен бірлесіп жүзеге асырылды. Пенн университетіндегі курстарды алғаш рет Принстон университетінің философия докторы Лоренс Бюрмейер (1889–1970) оқыды, ал кейін философия профессоры және Дьюидің шәкірттерінің бірі Томас Мунро (1897–1974) оқытты. 1925 жылы бастапқыда Қор қызметкерлеріне француз тілін оқыту үшін шақырылған де Мазия Барнстың жақын серіктесіне айналып, төрт Қор басылымын оқыды және бірлесіп жазды. Алайда, 2015 жылы де Мазия қоры қызметін тоқтатты және Барнс қорының құрамына енді. Барнс өлімінен кейін мәңгілік сақталуға тиіс сенімхатқа операцияның егжей-тегжейлі шарттарын енгізді. Бұл шарттарға аптасына екі күнге дейін жалпыға ашық қабылдауды шектеу (мектеп өнер коллекциясын негізінен студенттердің оқуы үшін пайдалана алуы үшін) және коллекциядағы туындыларды, олардың түсті көшірмелерін, коллекцияны аралауды және басқа өнердің көрмелерін ұйымдастыруға тыйым салу кірді. Матисс бұл мектепті Америкада өнерді көруге болатын жалғыз саналы орын деп атаған.

Барнстан кейінгі дәуір

Он жылдық сот дауларынан кейін, 1961 жылы халыққа коллекцияға үнемі кіруге рұқсат берілді. Халыққа кіру аптасына екі жарым күнге дейін ұзартылды, аптасына 500 келушіге шектеу қойылды; кіру үшін кем дегенде екі апта бұрын телефон арқылы жазба қалдыру қажет болды. "Филадельфия инквайері" газетінің редакторы Гарольд Вейганд, Пенсильванияның бас прокурорының келісімімен, бірақ оның тапсырмасы бойынша емес, бұрын коллекцияға кіру үшін сотқа шағымданып, нәтижеге қол жеткізе алмаған.

Қаржылық дағдарыс

1992 жылы қор президенті Ричард Г. Глантон музейдің механикалық жүйелерін жаңарту, өнер туындыларын күтіп-ұстау және сақтау, сондай-ақ қауіпсіздікті арттыру үшін кең ауқымды жөндеу жұмыстары қажет екенін мәлімдеді. Таңдау Филадельфиядағы J. S. Cornell & Son фирмасына түсті. Ақша жинау мақсатында Глантон келісімшарттың бірқатар талаптарын бұзуға бел буды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін коллекциядағы импрессионизм және постымпрессионизм кезеңіне жататын 83 картинаны әлемдік турға жіберді, олар Вашингтон, Форт-Уорт (Техас штаты), Париж, Токио, Торонто және Филадельфиядағы Филадельфия өнер мұражайы сияқты көптеген қалаларда үлкен қызығушылық тудырды. 1998 жылы Кимберли Кэмп қордың бас директоры болып тағайындалды және Барнсты басқаруға алғашқы кәсіби өнер маманы атанды. Оның жеті жылдық қызметі барысында ол қиын жағдайдағы қорды жаңартты және Барнсты Филадельфияға көшіру жөніндегі өтінішке қажетті қолдау көрсетті.

Ұсынылған әрекет

2002 жылдың 24 қыркүйегінде қор Монтгомери округінің жетімдер сотына (оның қызметін қадағалайтын) өнер жинағын Филадельфияға (Бенджамин Франклин авенюіндегі орын ұсынылды) көшіруге және қамқорлар кеңесінің мүшелерін 15-ке дейін үш есеге арттыруға рұқсат беру үшін үсыныс беруге ниетті екенін мәлімдеді. Қордың сенім шартында жинақтағы картиналар "қазіргі орнында" сақталуы тиіс делінген. Қор, қаржы жинауды ұлғайту үшін қамқорлар кеңесін бесеуден (оның төртеуін Линкольн университеті тағайындаған адамдар құрады) 15-ке дейін ұлғайту қажеттігін айтты. Осы себепті галереяны Мерионнан Филадельфияның орталық қаласына, көпшілікке қолжетімдірек орынға көшіру қажет болды. Сотқа ұсынған өтінішінде қор, галерея жұртшылыққа толығырақ қолжетімді болмаса, демеушілер Барнсқа қаржылық көмек көрсетуге құлшынбайтынын мәлімдеді. 2004 жылдың 15 желтоқсанында екі жылдық сот дауларынан кейін, оның ішінде қордың қаржылық жағдайына қатысты сараптамадан өткен соң, судья Стэнли Отт қорға көшуге рұқсат берді. 2005 жылдың 13 маусымында Қор президенті Кимберли Кэмп 2006 жылдың 1 қаңтарынан кешіктірмей қызметтен кету туралы хабарлады. Кэмп 1998 жылы қорды тұрақтандыру және оның бастапқы мақсатына оралуына көмектесу үшін тағайындалған болатын. Ол қызмет еткен кезеңде жинақты бағалау жобасын бастады, бұл өнер туындыларын тізімдеуге және сақтауға жасалған алғашқы толыққанды әрекет болды; білікті маман қызметкерлерді тартты; қаржы жинау бағдарламасын құрды; Керфелді және Барнс Арборетумын қалпына келтірді; және қордың тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін саясат пен ережелерді бекіту үшін кеңес мүшелерімен бірге жұмыс істеді. 2002 жылы доктор Бернард С. Уотсон Барнсты көшіру туралы ұсыныс жасады. Қор, Барнстың өнер туындылары мен жиһаздарды жаңа галереяда оның ниетіне сәйкес қайта жасауға уәде берді.

Көшуді жоспарлау

2006 жылдың тамызында Барнс қоры жаңа галереяны жоспарлауды бастағанын хабарлады. Басқарма жаңа директор және президент ретінде Дерек Гиллманды (бұрынғы Пенсильвания көркемсурет академиясының қызметкері) таңдады. 2011 жылдың маусым айында қор 200 миллион долларлық қаражат жинау мақсатына жеткенін жариялады, оның 150 миллион доллары Филадельфиядағы ғимарат құрылысына және оған байланысты шығындарға, ал 50 миллион доллары қордың эндаументіне (қор жинағына) бағытталды. Қор Родин мұражайы мен Филадельфия өнер мұражайының жанында Бенджамин Франклин авенюінің 2000-ші блогында жаңа нысан салу жоспарларын іске асырды. Нью-Йорк қаласындағы Tod Williams & Billie Tsien Architects компаниясы құрылыс жобасының бас сәулетшілері болды. Құрылыс тобына сонымен қатар Филадельфиядағы Ballinger фирмасы (қатысушы архитектор ретінде); OLIN (ландшафт сәулетшісі); және Fisher Marantz Stone (жарық дизайнерлері) кірді. Aegis Property Group сыртқы жоба менеджері, ал L. F. Driscoll – құрылыс менеджері қызметін атқарды. Жоба жетекшісі Билл Макдауэлл қор үшін жобаны бақылады және үйлестірді. Жаңа ғимараттың құрылысы 2009 жылдың күзінде басталды және ғимарат 2012 жылдың мамыр айында ашылды. Жаңа галереялар Мериондағы бастапқы галереялардың көлемін, пропорцияларын және құрылымын қайта жасау үшін жоспарланған. Сарапшылар жаңа нысанды жоғары бағалап, қосымша табиғи жарықтың көру тәжірибесін жақсартқанын айтты. Жаңа алаңда қордың өнер білімі бағдарламасы мен консервация бөлімі, сауда дүкені және кафеге арналған кеңірек орын бар. Ғимарат LEED Platinum статусын алды және 2013 жылы AIA институтының Архитектура саласындағы Құрмет сыйлығына, 2013 жылы Құрылыс тас институтының Таккер сыйлығына және 2012 жылы «Жылдың музей ашылуы» үшін Аполлон сыйлығына ие болды.

Көшіп кетудің құқықтық кедергілері

2004 жылы судья Отттың шешімінен кейін, Барнс Қорының достары мен Монтгомери округі Монтгомери округінің жетімдер сотына бұл шешімге жол берген тыңдауларды қайта ашу туралы өтініштерді жолдады. Олар округтегі жағдайдың өзгеруіне байланысты Отты істі қайта қарауға көндіруді үміттенеді. 2008 жылдың 15 мамырында Отт Барнс Қорының достары мен Монтгомери округі комиссарларының істі қайта ашу туралы өтініштерін қабылдамау туралы шешім шығарды. Конгрессмен Джим Герлах Барнстың Мерионда қалуын ынталы түрде қолдады. 2009 жылдың 20 мамырында Барнс Қорының достары Нью-Джерси штатының Камден қаласында Делавэр өзенінің порты басқармасының (DRPA) комиссарлары алдына келіп, 2003 жылы қорды көшіру жоспарына 500 000 долларлық грантты бекітуді қайта қарауды сұрады. Олар Филадельфияға нақты экономикалық пайда әкелгенін дәлелдейтін жеткілікті мәліметтердің болмағанын және DRPA екі жердегі әсерін бағалау үшін қажетті экономикалық сараптама жүргізбегенін мәлімдеді. Олар экономист Матитьяху Маркустың зерттеуін ұсынды, ол алға қойылған пайдаға күмән тудырды. DRPA «Достардың» өтінішін қарастыратынын, бірақ шешімін өзгертпейтінін мәлімдеді. Оқиғаның тарихы HBO-ның «Жасыру» атты деректі фильмінде баяндалған. 2011 жылдың ақпан айының соңында Барнс Қорының достары істі қайта ашу туралы петиция тапсырды. 18 наурызға белгіленген жаңа тыңдау 2011 жылдың 3 тамызына кейінге шегерілді. Сот қорға және Бас прокурор кеңсесіне, олар көшіруді қолдағандықтан, істі қайта ашу қажеттілігін түсіндіруді бұйырды. Оппозициялық топ, Барнс Қорының достары, «Өнерді ұрлау» фильмі Отттың 2006 жылы өнер жинағының көшірілуін мақұлдаған кезде барлық дәлелдерге ие болмағанын көрсеткенін мәлімдеді. 2011 жылдың 6 қазанында судья Отт Барнс Қорының достарының заңдық негізі болмағанын және фильмде жаңа ақпарат жоқ екенін шешті.

Көшіп келгеннен кейін

Көшкеннен кейін Барнс қоры Мериондағы ғимараттың меншігін сақтап, оны қойма ретінде пайдаланды. 2018 жылы Сент-Жозеф университеті ғимаратты және оған іргелес орналасқан арборетті жылына 100 доллар төлеммен 30 жылға жалға алды. Сент-Жозеф университеті мүліктің күтілуі мен қауіпсіздігіне қатысты барлық шығындарды өтеуге міндеттенді. Жалға алу шарты университетке галереядағы кеңістікте өзінің көркем туындыларын ілуге рұқсат береді. Жаңғыртылған және Сент-Жозеф университетіндегі Фрэнсис М. Магуайр өнер мұражайы деп қайта аталған музейлік кешен 2023 жылы ашылды. Оның коллекциясында аймақтағы Латын Америкасының отарлық өнерінің ең ірі коллекцияларының бірі, сондай-ақ Метрополитен өнер мұражайы коллекциясынан қайта жаңартылған гипстен жасалған көшірмелер бар.

Мерион ағаш өсіру ордасы

Пенсильвания штатының Мерион қаласындағы Барнс Қорының түпкілікті кампусы қазір 12 акрлық арборетум болып табылады және жалпы жұртшылыққа экскурсиялар үшін ашық. Өсімдіктер коллекциясында миссис Барнстың оқыту мақсатымен жинаған сүйікті өсімдіктері бар, олардың ішінде стюартия, аэскулус, феллодендрон, клетра, магнолия, вибурнум, сирень, раушан, пион, хоста, дәрілік өсімдіктер және қысқа төзімді папоротниктер кіреді. Гербарий және егіншілік кітапханасы Барнс Қорының егіншілік студенттері мен басқа да ғалымдарға жазба бойынша қолжетімді. Жалпы жұртшылық үшін егіншілік тақырыбындағы курстар ұсынылады.