Кіріспе
Форт Калхун ядролық электр станциясы – Форт Калхун мен Блэр қалаларының арасында, Миссури өзенінің жанында, 645.6 және 646.0 шақырымдық белгілер арасында орналасқан тоқтатылған ядролық электр станциясы. Коммуналдық ұйымда табиғи күйінде сақталатын тағы бір жер бар. Электр станциясы Небраска штатының Омаха қаласындағы Омаха қоғамдық электр желісі компаниясына тиесілі. Жұмыс істеген кезде станция OPPD-нің жалпы қуат өндіру мүмкіндігінің 25 пайызын құрады. Станцияның жалғыз Combustion Engineering баспасөзді су реакторы 484 мегаватт электр энергиясын өндірді. Бұл Солтүстік Америкадағы барлық коммерциялық қуат реакторлары арасындағы ең төменгі қуаттылық болды, ал бір бөлім ретінде, бұл оны ең төменгі қуаттылыққа ие ядролық электр станциясы ретінде де таныстырды. OPPD-нің Небраска-Ситидегі екі көмірмен жұмыс істейтін станциясы – 682 МВт (2009 жылы ашылған) және 649 МВт (1979 жылы ашылған) – едәуір үлкен. Форт Калхун реактордың жанындағы 40 фут (12 метр) тереңдіктегі пайдаланылған отын шоғырларын сақтайды, ал 2006 жылы бассейн толуға жақын келгенде OPPD пайдаланылған отын шоғырларын құрғақ сақтау ыдыстарында сақтауды бастады. Барлығы, Ft. Calhoun реакторы жоғары деңгейлі ядролық қалдықтардың қорларына ие. Сақтау пайдаланылған отынды тұрақты сақтау үшін жоспарланбаған, бірақ Юка тауындағы ядролық қалдықтар қоймасының жоспарлары тоқтатылғаннан кейін OPPD "қажет болған жағдайда материалды қауіпсіз түрде сақтауға дайынбыз" деді. Станция 2006 жылы жөндеуден өтті, оның бу генераторлары, баспасөзді ұстағыш, реактор ыдысының қақпағы, төмен қысымды турбиналар және негізгі трансформатор ауыстырылды. 2003 жылы станцияның жұмыс лицензиясы тағы жиырма жылға жаңартылды. Жаңарумен бірге Форт Калхун лицензиясы 2013 жылдың 9 тамызынан 2033 жылдың 9 тамызына дейін ұзартылды. 2011 жылы Миссури өзенінің тасқыны станцияны сумен қоршады. Ядролық реактор 2011 жылдың сәуірінде жоспарлы отын ауыстыру үшін тоқтатылған еді. Өрт салдарынан пайдаланылған отын бассейндеріндегі электр қуаты өшіп, салқындатусыз 90 минутқа созылды, бұл Форт Калхун операцияларына жоғары деңгейдегі қауіпті білдіретін "қызыл оқиға" ретінде қарастырылды. Тасқын мен одан туындаған өрт "соңғы жылдардағы ең қауіпті қауіпсіздік оқиғаларының бірі" деп аталды және станцияның үш жылға тоқтауына әкелді. 2012 жылдың тамызында OPPD станцияны басқару үшін Exelon Nuclear Partners компаниясымен келісімге келді, бірақ OPPD меншікті сақтап қалды. 2017 жылдың ақпанында OPPD Exelon компаниясымен қызмет көрсету шартын 5 миллион доллар төлеп бұзды, бірақ сонымен қатар "тоқтату" төлемдеріне де жатады. Станция 2016 жылдың 24 қазанында тоқтатылды. 2010 жылы Форт Калхуннан 10 миль қашықтықтағы халық саны 20 639 адамды құрады, ал 50 миль қашықтықтағы халық саны 953 410 адамды құрады. Ең жақын ірі қала – Омаха, оның халқы 408 958 адамды құрайды, оның орталығы станциядан 18 миль (29 км) қашықтықта орналасқан.
Сейсмикалық қауіп
2010 жылы тамызда жарияланған NRC зерттеуіне сәйкес, Ядролық реттеу комиссиясы Форт-Калхун реакторының активін зақымдауға жеткілікті күшті жер сілкінісінің жылдық қаупін 1:76 923 деп бағалаған.
Су басу қаупі
2010 жылы Ядролық реттеу комиссиясы жүргізген су тасқыны туралы бағалау Форт Калхун ядролық электр станциясының "сыртқы су тасқыны оқиғаларынан су қабылдау құрылымын және қосалқы ғимаратты қорғау үшін жеткілікті процедуралары болмағанын" көрсетті. Бағалау сонымен қатар, станция "нашар жағдай" бойынша су тасқыны сценарийіне жеткілікті дайындықпен қамтамасыз етілмегенін де көрсетті. Салқындату жүйесіне шикі сумен жабдықтауға, қосалқы сумен жабдықтауға және бас электрлік бөлімшеге әсер ете алатын судың енуіне әкеп соғар бірнеше мүмкін болатын нүктелер анықталды. 2011 жылдың басына қарай, түзету шаралары іске асырылды.
2011 жылы су тасқыны және суық тұрақсыздық
2011 жылдың 6 маусымында Омаха қоғамдық электр желісі, Ядролық реттеу комиссиясының талаптарына сәйкес, Миссури өзенінің тасқынына байланысты ерекше жағдай туралы хабарлама жариялады. Миссури өзенінің су деңгейі тасқынының шегінен жоғары көтеріліп, әрі де көтерілуі күтіліп, бірнеше аптадан бір айға дейін осы деңгейде қалуы болжанып тұрды. Ықпал етушілер нысанды судан қорғау үшін құм қаптары мен топырақ үйірмелерін орнатты. 2011 жылдың 17 маусымында станция отынды қайта толықтыру және тасқындау мүмкіндігіне байланысты «қауіпсіз суық тоқтату» режимінде екені, сондай-ақ қажет болған жағдайда резервтік генераторларды қуаттау үшін қосымша төрт апталық отын жеткізілгені хабарланды. Армия инженерлік корпусы орташа жауын-шашын жағдайында Миссури өзенінің теңіз деңгейінен 1008 фут (307 м) аспайтынын көрсетті, ал Омаха қоғамдық электр желісінің өкілдері қазіргі тасқындаудан қорғау шаралары станцияны теңіз деңгейінен бірнеше футқа дейін қорғайтынын мәлімдеді. Ресми өкілдердің мәлімдемесіне сәйкес, пайдаланылған отын бассейні теңіз деңгейінен 317 метр биіктікте орналасқан. 2011 жылдың 7 маусымында коммутациялық жабдықтар бөлмесіндегі электр компонентінің салдарынан шағын өрт шығып, галогенді сөндіргіш іске қосылды, бұл ішінара эвакуацияға әкеп соқты. Өрт сөндірушілер келген кезде өрт тоқтатылған еді, және ресми тұлғалар халықтың қауіпсіздігіне ешқандай қауіп төнген жоқ деп мәлімдеді. Өрт пайдаланылған отын бассейнінің суын салқындату жүйесіне әсер етті. Судың салқындауы бір жарым сағатқа тоқтатылды, ал бассейннің қайнау температурасына жетуіне 88 сағаттан астам уақыт қажет болды. Омаха қоғамдық электр желісі сақшылдық туралы хабарлама (4 деңгейлі таксономия бойынша екінші деңгей) жариялады. Бұл нысанда 1992 жылдан бері алғашқы эвакуация болды, сол кезде реактордан 76 тонна (ca. 76 т) салқындатқыш сұйық ғимараттың ішіне ағып кеткен. 23 маусымда Омаха қоғамдық электр желісімен келісімшарт жасасқан тікұшақ электр желілерін тексеру кезінде станцияның оңтүстігіне жоспарланбаған жерге қонды. Хабарламаларда бұл жоспарланбаған қону деп сипатталды, бірақ суреттерде ол далада бір жағына қарай жатқан көрінді. Ешкім зардап шекпеді. Федералдық авиация басқармасы Форт Калхун ядролық нысанының орталығында «уақытша ұшу шектеуі» жариялады. Бұл шектеу 2011 жылдың 6 маусымында сағат 16:31-де күшіне енді және «әрі қарай хабарламаға дейін» күшінде болады. Ресми тұлғалар 6 маусымдағы FAA директивасының 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдан кейін барлық АҚШ ядролық электр станцияларының үстіндегі ұшу аймақтарын құру туралы тұрақты бұйрықты еске түсіретін нұсқау екенін атап өтті. 26 маусымда сағат 1:30-да станцияның бір бөлігін қоршап тұрған 2 метр биіктігі мен 610 метр ұзындығы бар резеңкеден жасалған «су тасқыны» қорғау тосқауылы шағын экскаватор («Бобкат») арқылы тесіліп, құлады. Тасқындаудан қорғау тосқауылының құлауы станцияның қосалқы және оқшаулау ғимараттарын су басуға мүмкіндік берді, сондай-ақ сыртқы электр желісінен резервтік электр генераторларына қуатты уақытша беруге мәжбүр етті. Ғимараттар мен электр трансформаторларының айналасына 1 метрден астам су ағып кірді. Станцияны салқындату үшін электр қуатын қамтамасыз ету үшін резервтік генераторлар пайдаланылды. Тасқындаудан қорғау тосқауылының бұзылуы нәтижесінде көптеген отын контейнерлері сумен шайылып кеткендіктен, өзенге шамамен мұнай шықты. Отын/май контейнерлері тасқындаудан сақтау кедергілері ішіндегі суды шығарып тастайтын сорғыларды қуаттау үшін нысанның айналасына орналастырылған. Резеңке тосқауыл Ядролық реттеу комиссиясының талабы емес, екінші деңгейлі шара болып табылады және реактор ғимараттарының сыртында жұмыс істеу үшін қосымша орын беру үшін Омаха қоғамдық электр желісімен орнатылды. 11 шілдеде Омаха қоғамдық электр желісі жаңа 2 метрлік үрлейтін тосқауылды орнатты. Омаха қоғамдық электр желісінің мәлімдемесіне сәйкес, станция теңіз деңгейінен жоғары суларға төтеп беруге арналған. Өзеннің су деңгейі Ядролық реттеу комиссиясының шегінен аспауы күтілді, ал сол кезде станцияда болған Ядролық реттеу комиссиясының өкілдері станцияның қауіпсіз екенін мәлімдеді. 27 маусымда станцияны аралаған Ядролық реттеу комиссиясының төрағасы Грегори Ячко станцияның қауіпсіздігін растады. 30 маусымда суды шығаруға арналған сорғылардың бірі жұмысшы бензин құйып жатқанда өртеніп кетті. Жұмысшы өрт сөндіргішпен өртті сөндірді, бірақ оның қолы мен беті күйді, және ол тікұшақпен Линкольн қаласына, Небраска штатына жеткізілді. Омаха қоғамдық электр желісі өрт реактор аумағында емес, қосымша қауіпсіздік ғимаратында болғанын және станцияға қауіп төнген жоқ екенін мәлімдеді.
Қайта бастау
ОППД зауытты қайта іске қосу үшін 180 миллион доллар жұмсады және NRC ұсынған 450 түзетулік шараның тізімін жою жұмыстарын жүргізді. Зауыт тоқтатылған кезде коммуналдық компания тарифтерді екі рет көтерді: 2012 жылы 5,9 пайызға, ал 2013 жылы 6,9 пайызға, бұл шығындарды және басқа да факторларды атады. 2012 жылғы тексеруде анықталған жаңа мәселелер есептеулерге қосылмады. Үш жылдық тоқтаудан кейін, 26 желтоқсанда зауыт толық қуатын қайта алды. Бірақ екі аптадан соң, 2014 жылдың 9 қаңтарында, жұмысшылар зақымдалған шлюз қақпасын тапқаннан кейін зауыт қайтадан қуат өндіруді тоқтатуға мәжбүр болды.