Кіріспе

Угандадағы саяси партия. | орналасуы = Орталық-солдан солшылға дейін
| орын1_атауы = Уганданың Ұлттық Ассамблеясы
| орын1 =
| вебсайт = https://www.upcparty.net/
| туы =

Уганда Халық Конгресі (UPC;) — Угандадағы саяси партия. UPC 1960 жылы Милтон Оботе құрды, ол UPC парламент мүшесі А.Г. Мехтамен бірге елді тәуелсіздікке жеткізді. Оботе кейін партия туы астында екі президенттік мерзімге қызмет етті. Ол 2005 жылғы қазан айында қайтыс болған кезде партия басшысы болды, бірақ бұған дейін орнынан бас тарту ниетін білдірген еді. Партия 2006 жылғы жалпы сайлауда 289 орынның тоғызында жеңіске жетті. Сол күні өткен президенттік сайлауда UPC үміткері Мирия Оботе, бұрынғы бірінші ханым, дауыстардың 0,8 пайызын алды. 2010 жылдың 14 мамырында партия БҰҰ-ның балалар және қарулы қақтығыстар жөніндегі бұрынғы бас хатшысының орынбасары Олара Отуннуды партияны басқаруға сайлады. Ол Оботенің жесірі Мирияның орнын басты. Бұл Мильтон Оботенің Иди Аминнің төңкерісінен кейін болды. Партия 1980 жылы Оботемен қайта билікке келді, бірақ 1985 жылы Тито Окелло оны қайта құлатты. UPC тарихы Уганданың британдық протекторат болған кезінен бері мазалап келе жатқан этникалық бөлінумен тығыз байланысты. Осы қиындықтардың нәтижесінде Уганда Ұлттық Конгресі (UNC) пайда болды. UNC-нің басшысы солтүстік өкілі Милтон Оботе болғанымен, ол көбірек модернистік және келісімге дайын көрінді, әсіресе шығыста көптеген оңтүстік өкілдерін тартты. UNC Уганда Халық Одағымен (UPU) одақ құрып, UPC құрды. Үш партия (Кабака Йекка, UPC және Демократиялық партия) тәуелсіздікке дейінгі алғашқы сайлауда бақ сынасты. Күтілгендей, Кабака Йекка Бугандадағы көптеген орынды жеңіп алды, ал UPC солтүстік және шығыстағы көптеген орынды жеңіп алды. Алайда, Бенедикто Киванука басқарған Демократиялық партия (ДП) ең ірі партия болып шықты. Киванука тәуелсіз Уганданың бірінші премьер-министрі болуға аздан қалды, бірақ UPC мен Кабака Йекка арасындағы күтпеген одақ оның жолын кесті.

Уганда Конституциялық конференциясы

Уганда Халық конгресі (УХК), президент Милтон Оботе және Парламент мүшесі А. Г. Мехтаның қатысуымен, 1961 жылы Ланкастер-хауста өткен Уганда конституциялық конференциясында Уганданың тәуелсіздігіне қол жеткізу үшін британ үкіметімен келіссөздер жүргізді.

Бірінші үкімет

UPC мен Kabaka Yekka арасындағы одақ ұзаққа созылмады. Төрт жыл билікте болғаннан кейін, Мильтон Оботе 1966 жылы Кабака сарайына әскери шабуыл жасауға бұйрық берді. Джон Миклот Магола Лувулиза Кирунда 1966 жылы ұйымдастыру хатшысы болып тағайындалды. Шабуылға Иди Амин есімді әскери офицер жетекшілік етті. UPC-нің басшысы Оботе, Иди Аминнің орнына келген әскери хунтамен тығыз байланыста болды және партияның Оңтүстік Угандадағы қолдауын арттырудың орнына, әскери жолға түсті. Әскер (көбінесе солтүстік азаматтары құрамында болған) – қатыгез күш болды, ол әсіресе Оңтүстікте көптеген қылмыстар жасады. Бұл Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы жіктерді күшейтті, UPC бұрынғыдан да бетер Солтүстік партиясы ретінде қабылдана бастады. Оңтүстік азаматтары Демократиялық партияға және бұрынғы UPC мүшесі Йовери Мусевени басқаратын Уганда патриоттық қозғалысы (УПМ) сияқты кіші партияға жүгінді. 1980 жылғы сайлауда UPC әскери хунтаның көмегімен сайлау қорытындысын бұрмалаған деген күдік туды. Оботе әскери хунтаның басшысы Пауло Муванганы вице-президент етіп тағайындағаннан кейін бұл пікір одан әрі күшейді, сайлауда UPC жеңіске жеткені жарияланды. Йовери Мусевени сайлау нәтижесімен келіспей, үкіметке қарсы күресу үшін орманға кеткеннен кейін Угандада азамат соғысы басталды.

Жаңа басшы

2006 жылғы сайлаудағы UPC-нің нашар көрсеткіші партияны Уганда саясатындағы өз орнын қайта қарауға итермеледі. Уганданың саяси ландшафты аймақтық негістес партиялардан жеке тұлғалардың ықпалына негіделген саясатқа қарай өзгеруде. Партияға саясатта мойнындағы құзыреті танылған көшбасшы қажет болды. Партия БҰҰ-ның балалар мен қарулы қақтығыстар жөніндегі бұрынғы бас хатшысының орынбасары доктор Олара Отуннуды таңдады. Алайда, сайлау партия ішіндегі қайшылықтарды көрсетті, бұл 2011 жылғы сайлауда оның нәтижелеріне әсер етуі мүмкін. Отунну Тито Окелло басшылығымен Сыртқы істер министрі қызметін атқарды және кейбір адамдар оны 1985 жылы соңғы UPC үкіметін құлатқан төңкеріске қатысқан деп санайды. Партия ішіндегі сайлауда Отуннудың басты қарсыласы Милтон Оботенің ұлы Джимми Акена болды, ол Лира қалалық округінің Парламент депутаты, бұл Оботе отбасының Оботе құрған партияға деген құрметін көрсетеді. Кейіннен Отунну UPC мүшелері тарапынан қызметтен алынды, осылайша UPC-нің негізін қалаушының ұлы Джимми Акенаның билікке келуіне жол ашылды. Акена 2 шілдеде 2015 жылы Уганда Халық Конгресінің президенті болды.

Президент сайлауы

СайлауПартиялық кандидатДауыс саны%Нәтиже2006Мирия Оботе57,0710.82%Жеңіліске ұшырады 2011Олара Отунну125,0591.58%Жеңіліске ұшырады 2016Қатыспады2021Қатыспады

Уганда парламенті сайлауы

СайлауДауыс%Орын+/–Позиция1961495,90948,3% 35 1-орын1962545,32451,8% 2 1-орын19801,963,67947,1% 38 1-орын2006 66 3-орын2011 Сайлау округі265,5683,37% 1 4-орынӘйелдер237,4773,22% 2016 Сайлау округі172,7812,14% 4 4-орынӘйелдер236,1643,24% 2021 Сайлау округі180,3131,80% 3 5-орынӘйелдер229,8842,26%