Аполо Кагва: Уганда саяхатшысы және саяси қайраткері
Apollo Kaggwa
Сэр Аполло Кагва – видный угандийский политик, премьер-министр Буганды (1890-1926). Регент при короле Дауди Чва. Роль в истории Уганды и британского правления.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Угандалық саясаткер сэр Аполо Кагва (стандартты луганда орфографиясы Kaggwa) (1864–1927) – Уганда британдық үстемдік құрылған кездегі маңызды интеллектуал және саяси лидер болды. Ол протестанттық топтың басшысы болды және 1890 жылы Мванга II патша Буганда Корольдігінің премьер-министрі (Катикиро) қызметіне тағайындалды. Ол 1926 жылға дейін қызмет етті. Кагва 1897 жылдан 1914 жылға дейін, кішкентай патша Дэди Чуа есейгенге дейін, регент принц қызметін атқарды.
Ugandan politician
Sir Apollo Kagwa (standard Luganda orthography spelling Kaggwa) (1864–1927) was a major intellectual and political leader in Uganda when it was under British rule. He was a leader of the Protestant faction and was appointed prime minister (Katikkiro) of the Kingdom of Buganda by King Mwanga II in 1890. He served until 1926. Kagwa served as prince regent from 1897 until 1914 when the infant King Daudi Chwa came of age.
Мансап
Кагва 1870 жылдары алғашқы христиан миссионерлері келген кезде Буганда патшалығының сарайында әкімшілік шәкірт болған. Бұл сарай шәкірттері, сол кездегі еуропалық тарихшылар "паждар" деп атаған, патшалықтың түкпір-түкпірінен сарайға келесі буын басшыларын дайындау үшін жіберілген дарынды жастар еді. Ол протестанттық дінге ерте сіңгендердің бірі болды. Бірнеше жыл өткен соң патша Мванга II христиандармен келіспеген кезде, Кагва Уганда шейіттерінің бірі болуға жақын болды. Ол қазынадағы көмекші ретінде өте қабілетті екенін көрсеткендіктен, өлім жазасынан құтылған. 1885 жылдан 1887 жылға дейін патшалықта протестанттар, католиктер және мұсылмандар арасында діни азаматтық соғыс болды, олар билік үшін күресті. Жиырма жасқа толмаған Кагва протестанттардың жетекшісі ретінде танылды. Шебер мерген болған Кагва осы соғыстарда белсенді түрде шайқасқа қатысты. Соғыстың басында мұсылмандар үстемдікке ие болды, ал Кагва және басқа протестанттар көрші Анколе патшалығында біраз уақыт жер аударып өмір сүрді.
Kagwa was an administrative apprentice at the royal palace of Buganda when the first Christian missionaries arrived in the 1870s. These palace apprentices, referred to as pages by European historians of the era, were bright youths from all over the kingdom sent to the palace to train as the next generation of leaders. He was one of the earliest converts to the Protestant faith. He nearly became one of the Uganda Martyrs when King Mwanga II fell out with the Christians a few years later. He was reportedly spared execution because he had already shown himself to be exceptionally capable as an assistant in the treasury. From 1885 to 1887, the kingdom fell into a religious civil war with Protestants, Catholics, and Moslem factions vying for control. Kagwa, still in his twenties, was from early on recognised as the leader of the Protestant faction. A keen rifleman, Kagwa served actively in combat during these wars. The Moslems were in ascendancy in the early part of the war, and Kagwa and other Protestants spent some time in exile in the neighboring kingdom of Ankole.
Премьер-министр
Уақытша биліктен шеттетілген Мванга патшасы 1890 жылы протестанттардың көмегімен қайта орналастырылды, ал Кагва Катикиро (Премьер-министр) болып тағайындалды. Мванга патшасы 1897 жылы шетелдік ықпалды қабылдаудан бас тартып, британдықтармен сәтсіз соғысқа шығып, қайтадан биліктен қуылды. Сәби патшазаде Дауди Чва үш регенттің бірі ретінде Каггвамен бірге патша (Кабака) атанды. Кагва Уганда келісімінің келіссөзшілерінің бірі болды, осы келісім арқылы Буганда шектеулі ішкі тәуелсіздігі бар британдық протекторатқа айналды.
King Mwanga, temporarily deposed, was restored in 1890 with the assistance of the Protestants, and Kagwa was named Katikkiro (Prime Minister). King Mwanga was again deposed in 1897 when he chose to reject foreign influence and fought an unsuccessful war with the British. An infant prince, Daudi Chwa, was named King (Kabaka) with Kaggwa as one of three regents. Kagwa was one of the negotiators of the Uganda Agreement, by which Buganda became a British protectorate with limited internal autonomy.
Саяхат
Ол 1902 жылы Англияға Катикиро (Премьер-министр) лауазымымен король Эдуард VII-нің тәж кигізу салтанатына, хатшысы Хам Мукасамен бірге барды.
He visited England in 1902 in his capacity as Katikkiro (Prime Minister), for the coronation of King Edward VII, accompanied by his secretary, Ham Mukasa.
Жазбаларының библиографиясы
Кагва, Аполло. Баганда халқының әдет-ғұрыптары (Колумбия университетінің баспасы, 1934). Кагва, Аполло. Буганда патшалары (Шығыс Африка баспасы, 1971).
Kagwa, Apolo. The customs of the Baganda (Columbia University Press, 1934). Kagwa, Apolo. The kings of Buganda (East African Publishing House, 1971).
Негізгі дереккөздер
Кагва, Аполло мырза. Макерере колледжі кітапханасындағы Аполло Кагваның жинақталған қағаздары мен хаттарынан таңдамалы құжаттар (Макерере университетінің кітапханасы, Фотография бөлімі, 1964).
Kagwa, Sir Apolo. Select Documents and Letters from the Collected Apolo Kagwa Papers at Makerere College Library (Makerere University College Library, Photographic Department, 1964).