1963-1971 жылдардағы Уганда тарихы: Тәуелсіздік және Иди Амин билігіне дейінгі кезең
History of Uganda (1963–1971)
Уганда тарихы: 1963-1971 жылдар. Тәуелсіздік, Милтон Оботе билігі, конституциялық өзгерістер және Иди Аминнің өрлеуі. Уганданың ерекше тәуелсіздік жолы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уганданың 1963 жылдан 1971 жылға дейінгі тарихы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан бастап диктатор Иди Аминнің билікке келуіне дейінгі кезеңді қамтиды. 1963-1967 жылдар аралығында Уганда мемлекеті Егемен Уганда мемлекеті деп аталды, ал 1967 жылғы конституция қабылданғаннан кейін Уганда Республикасы болып өзгерді. Бұл бұрынғы республикалық сайлау монархиясы жүйесін жойды, онда президент парламент тарапынан бес аймақтық монархтың ішінде сайланды. Осы кезеңдегі тәуелсіз Уганданың алғашқы жылдарында Уганданың бірінші премьер-министрі және кейіннен президенті болған Милтон Оботе билік жүргізді. Оботе Амин тарапынан қызметтен алынып, 1980 жылдары қайтадан билікке оралды.
The history of Uganda from 1963 through 1971 comprises the history of Uganda from Ugandan independence from the United Kingdom to the rise of the dictator Idi Amin. The Ugandan state was officially named the Sovereign State of Uganda between 1963 and 1967, before becoming the Republic of Uganda upon the enactment of the 1967 constitution which ended the previous system of a republican elective monarchy wherein the President was elected by parliament from among the 5 subnational monarchs. Early independent Uganda during this period was dominated by the regime of Milton Obote, Uganda's first Prime Minister and subsequently President, who after being deposed by Amin returned to power in the 1980s.
Тәуелсіздікке көшу
Уганданың тәуелсіздікке қол жеткізу жолы басқа отарлық аумақтардан ерекшеленді, онда саяси партиялар өз билігін немесе бағынбайтын отарлық үкіметтен тәуелсіздікті күштеп талап ету үшін құрылған болатын. Угандада үлкен автономияға қатысты талаптар болды, бірақ олар көбінесе отардың бес құрамындағы корольдықтардың айналасындағы жергілікті ұлтшылдықпен білдірілді. Бір ерекшелік – Үндістанның Конгресс партиясы үлгісінде құрылған, ұзақ жылдар бойы өмір сүрген Уганда Ұлттық Конгресі. Уганда ұлттық, діни және этникалық тұрғыдан күшті бөлінген еді. Ұлттық бөліністер ең айқын байқалды. Елге Буганда үстемдік етті, бұл қалған төрт корольдықтың наразылығын тудырды. Буньоро корольдығы ерекше ренжіді, өйткені Уганда британдық протектораты болған кезде өзінің «жоғалған округтерінен» айырылды. Тераң діни жіктер қалыптасты. Британдықтармен байланысы бар және британдықтар қолдаған элита көбінесе протестантизмге көшті. Халықтың көп бөлігі католиктерден тұрды және протестанттар оларды биліктен шеттетті. Угандада биліктен шеттетілген маңызды мұсылман халқы да болды. Этникалық айырмашылықтар да маңызды рөл атқарды. Британдық кезеңде Уганданың экономикалық қызметін көбінесе көптеген бизнестерді басқарған және колонияның саудагерлерінің көпшілігін құраған үнді иммигранттарының үлкен тобы жүзеге асырды. Сонымен қатар, елдің солтүстігіндегі нилоттар мен оңтүстігіндегі бантулар арасында ұзақ жылдар бойы дау-жанжалдар болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін үш партия құрылды. Германияның Христиан-демократтар партиясы үлгісінде құрылған Демократиялық партия (ДП) католиктерді өкілдік етті. Уганда Халық Конгресін (УХК) негізінен солтүстік және батыс аймақтардан келген топтар қолдады. Kabaka Yekka (KY) («тек король») – Буганданың ұлтшыл партиясы болды. Тәуелсіздік алғанға дейінгі кезеңде Демократиялық партия күтпеген жерден көп мандатқа ие болды, бірақ көпшілік орындарды жеңіп алмады. 1962 жылғы сайлауда, тәуелсіздікке дайындық барысында, УХК және KY бірігіп, ДП-ні шеттетуге тырысты. Уганда Халық Конгресінің жетекшісі Милтон Оботе елдің алғашқы премьер-министрі болды.
Uganda's approach to independence was unlike that of most other colonial territories where political parties had been organized to force self rule or independence from a reluctant colonial government. In Uganda there had been some demands for greater autonomy, but these were mostly expressed by local nationalisms surrounding the five constituent kingdoms of the colony. One exception was the long lived Uganda National Congress, based on the Congress Party of India. Uganda was greatly divided along national, religious, and ethnic lines. The national divisions were the most apparent. The country was dominated by Buganda, much to the annoyance of the other four kingdoms. The kingdom of Bunyoro felt especially aggrieved having been deprived of its "lost counties" when Uganda became a British protectorate. Deep religious divisions had developed. The British linked and British supported elite had largely converted to Protestantism. The majority of the population were Catholic and they were excluded from power by the Protestants. Uganda also had a significant Muslim population that were excluded from power as well. Ethnic divisions were just as important. Under the British, Uganda's economic activity was mostly undertaken by a large group of Indian immigrants who operated many of the businesses and constituted the majority of the colony's merchants. Moreover, there was a long standing divide between the Nilotics of the north and the Bantu of the south of the country. Upon independence three parties developed. The Democratic Party (DP), modelled on Germany's Christian Democrats, represented the Catholic population. The Uganda People's Congress (UPC) was supported mainly by groups from the north and western parts. The Kabaka Yekka (KY) (meaning "king only") was a Bugandan nationalist party. In the pre independence period the Democratic Party, surprisingly, won the most seats, but not a majority. In the elections of 1962, in preparation for Independence, the UPC and KY united and excluded the DP. Milton Obote, the leader of the Uganda People's Congress, became the nation's first Prime Minister.
UPC-KY коалициялық билігі (1962 1964)
Уганда халық конгресінің үкімет құруына бірнеше кедергілер болды. Партия басшылығы бөлініп-бөлініп тұрды. Әрбір партия өкілі жергілікті сайлау округін білдірді, ал көптеген округтер этникалық жағынан ерекшеленді. Мысалы, Милтон Оботе өзінің Ланги туыстарының арасындағы күшін сақтады, ол Уганданың солтүстігінде орналасқан; Джордж Магези өзінің Буньоро отандастарының жергілікті мүдделерін қорғады; Грейс С.К. Ибингіраның күші Анколеде болды; ал Феликс Онама Уганданың солтүстік-батысындағы Батыс Нил округінің солтүстік көшбасшысы еді. Осы аймақтық саяси басшылардың әрқайсысы, сондай-ақ Уганданың басқа аймақтарынан келгендер, жаңа Уганда үкіметінде министрлік лауазым алуды, ықпал етуді және тәуелсіздіктің материалдық игіліктерін жергілікті жақтастарына жеткізуді күтті. Егер осы мақсаттарға қол жеткізілмесе, олардың әрқайсысы UPC коалициясынан шығуы немесе оның ішінде қайта құрылуы мүмкін еді. Тәуелсіздікке дейін UPC-ның тиімді қалалық ұйымы болған жоқ, бірақ ол кәсіподақтарды жұмылдыра алды, олардың көпшілігі Кениядан келген иммигрант жұмысшылардың басшылығында болды (бұл жағдай тәуелсіз Уганда үкіметінің кәсіподақтарға деген жаушылығына ықпал етті). UPC-ді ешқандай ортақ идеология біріктірмеді, оның құрамы шартты түрде реакциялық Онамадан бастап, UPC Жастар лигасының жетекшісі, радикалды Джон Каконгеге дейін ауқымды болды. Премьер-министр ретінде Оботе осы әртүрлі мүдделерді білдіретін еркін коалицияны сақтап қалуға жауапты болды. Оботе сонымен қатар UPC-ның сыртқы одақтастарын сақтау міндетіне ие болды, ең алдымен UPC мен Буганданың KY-ін басқарған кабака арасындағы коалицияны. Оботе үкіметтегі көптеген серіктестерінің әртүрлі талаптарын қанағаттандыруда шеберлігін көрсетті. Ол тіпті Буганданың ерекше мәртебеге ие болу талабы сияқты өзіне жағымсыз көрінген талаптарға уақытша келісім берді. Бұл қадам басқа патшалықтардың да осындай мойындауды талап етуіне әкелді. Бусога басшылары бірігіп, олар да жаңадан құрылған монархтың, кьябасинганың билігі астында мойындалуға лайық екенін мәлімдеді. Итесо халқы, олар ешқашан колониялық патшаны мойындамаған, Тесо округінің саяси басшысы Кютберт Джозеф Обвангорға kingoo атағын беруді талап етті. Осындай сепаратистік қысымға қарамастан, Оботенің ұзақ мерзімді мақсаты – Буганданың мүдделеріне ерекше назар бермей, күшті орталық үкімет құру болды. Оботе үкіметіне қарсы алғашқы үлкен сын патшалықтардан да, аймақтық мүдделерден де емес, әскерден туды. 1964 жылдың қаңтар айында Уганда армиясының бөлімшелері жоғары жалақы мен жылдам жандару талаптарымен көтеріліс жасады. Қорғаныс министрі Онама, көтерілісшілермен сөйлесуге батыл түрде барған, тұтқынға алынып, кепілге алынды. Оботе тәртіпті қалпына келтіру үшін британдық әскерлерді шақыруға мәжбүр болды, бұл жаңа режимге үлкен соққы болды. Осыдан кейін Оботе үкіметі көтерілісшілердің барлық талаптарын қабылдады, Кения мен Танганьика үкіметтерінен айырмашылығы, олар ұқсас талаптарға тәртіпті күшейтумен және өздерінің шағын әскери күштерін қатаң бақылаумен жауап берді. Әскер осыдан кейін Уганда өмірінде маңызды рөл атқара бастады. Оботе білімі аз, бірақ халыққа таныс кіші офицер Иди Амин Даданы таңдап, оны жеке қорғауы ретінде жылдам жандандырды. Әскер қатарының өсуімен ол саяси қолдау мен әлеуетті саяси биліктің көзіне айналды.
The Uganda People's Congress had several obstacles to forming a government. The party leadership was fragmented. Each party functionary represented a local constituency, and most of the constituencies were ethnically distinct. For example, Milton Obote's strength lay among his Langi kin in northern Uganda; George Magezi represented the local interests of his Bunyoro compatriots; Grace S. K. Ibingira's strength was in the Ankole; and Felix Onama was the northern leader of the largely neglected West Nile District in the north west corner of Uganda. Each of these regional political bosses and those from the other Uganda regions expected to receive a ministerial post in the new Uganda government, to exercise patronage, and to bring the material fruits of independence to local supporters. Failing these objectives, each was likely either to withdraw from the UPC coalition or realign within it. The UPC had had no effective urban organization before independence, although it was able to mobilize the trade unions, most of which were led by non Ugandan immigrant workers from Kenya (a situation which contributed to the independent Uganda government's almost immediate hostility toward the trade unions). No common ideology united the UPC, the composition of which ranged from the near reactionary Onama to the radical John Kakonge, leader of the UPC Youth League. As prime minister, Obote was responsible for keeping this loose coalition of divergent interest groups intact. Obote also faced the task of maintaining the UPC's external alliances, primarily the coalition between the UPC and the kabaka, who led Buganda's KY. Obote proved adept at meeting the diverse demands of his many partners in government. He even temporarily acceded to some demands which he found repugnant, such as Buganda's claim for special treatment. This accession led to demands by other kingdoms for similar recognition. The Busoga chiefdoms banded together to claim that they, too, deserved recognition under the rule of their newly defined monarch, the kyabasinga. Not to be outdone, the Iteso people, who had never recognized a precolonial king, claimed the title kingoo for Teso District's political boss, Cuthbert Joseph Obwangor. Despite these separatist pressures, Obote's long term goal was to build a strong central government at the expense of entrenched local interests, especially those of Buganda. The first major challenge to the Obote government came not from the kingdoms, nor the regional interests, but from the military. In January 1964, units of the Ugandan Army mutinied, demanding higher pay and more rapid promotions. Minister of Defense Onama, who courageously went to speak to the mutineers, was seized and held hostage. Obote was forced to call in British troops to restore order, a humiliating blow to the new regime. In the aftermath, Obote's government acceded to all the mutineers' demands, unlike the governments of Kenya and Tanganyika, which responded to similar demands with increased discipline and tighter control over their small military forces. The military then began to assume a more prominent role in Ugandan life. Obote selected a popular junior officer with minimal education, Idi Amin Dada, and promoted him rapidly through the ranks as a personal protégé. As the army expanded, it became a source of political patronage and of potential political power.
Коалицияның ыдырауы (1964)
Кейін 1964 жылы Оботе британдықтар тәуелсіздік алғаннан кейінге шегерген "жоғалған округтер" мәселесін қарастыруға жеткілікті күшті екенін сезінді. Үкіметтік коалициядағы қамқорлық пен болашақ сыйлықтардың уәдесі оппозициялық партиялардың қатарын азайтып, парламент мүшелері үкіметтік жаққа өтуге бастады. Тәуелсіздік алғаннан кейін екі жыл өткен соң Оботе UPC-ге көпшілікті қамтамасыз ету және KY коалициясынан азат болу үшін жеткілікті дауыс жинады. Бұл шешімді келесі оқиға түрткі берді: Буньёродан бірнеше DP парламент мүшелері Оботе "жоғалған округтерді" Буньёроға қайтару үшін халықтық референдум өткізуге келіссе, үкіметтік жаққа қосылуға дайын екендерін білдірді. Кабака, әрине, референдумға қарсы болды. Оны тоқтату мүмкін болмағандықтан, ол Баниоро сайлаушыларын қорқыту үшін 300 қарулы багандалық ардагерді жіберді. Қарсы жауап ретінде Буньёродан 2000 ардагер шекараға жиналды. Азамат соғысының алдын алуға қол жеткізілді және референдум өтті. Дауыс беру нәтижесінде 1900 жылы Бугандаға қосылған округтердің тұрғындары тарихи Буньёроға қайта оралуды қатты қалағанын көрсетті. Бұл шешім KY-ның қарсылығына қарамастан, жаңа UPC көпшілігімен бекітілді. Оботе мен UPC-нің бұл жеңісі орталық үкіметті нығайтып, Бугандадағы жағдайды тұрақсыздандырды. KY-ның біртұтастығы ішкі айыптауларға байланысты әлсіреді, содан кейін бірнеше KY белсенділері де Оботенің жеңіске жеткен үкіметіне қосылу үшін "жақтан жаққа өтті". 1966 жылдың басына қарай парламент 74 UPC, 9 DP, 8 KY және 1 тәуелсіз депутаттан тұратын болды. Оботе режимі азық-түлік тапшылығымен, жемқорлықпен, сондай-ақ угандалықтарды, әсіресе үнді саудагерлерін қорқыту, мазалау және азаптаумен байланысты болды.
Later in 1964, Obote felt strong enough to address the critical issue of the "lost counties" which the British had postponed until after independence. The combination of patronage offers and the promise of future rewards within the ruling coalition gradually thinned opposition party ranks, as members of parliament crossed the floor to join the government benches. After two years of independence, Obote finally acquired enough votes to give the UPC a majority and free himself of the KY coalition. The turning point came when several DP members of parliament from Bunyoro agreed to join the government side if Obote would undertake a popular referendum to restore the "lost counties" to Bunyoro. The kabaka, naturally, opposed the plebiscite. Unable to prevent it, he sent 300 armed Baganda veterans to the area to intimidate Banyoro voters. In turn, 2,000 veterans from Bunyoro massed on the frontier. Civil war was averted, and the referendum was held. The vote demonstrated an overwhelming desire by residents in the counties annexed to Buganda in 1900 to be restored to their historic Bunyoro allegiance, which was duly enacted by the new UPC majority despite KY opposition. This triumph for Obote and the UPC strengthened the central government and threw Buganda into disarray. KY unity was weakened by internal recriminations, after which some KY stalwarts, too, began to "cross the floor" to join Obote's victorious government. By early 1966, the result was a parliament composed of seventy four UPC, nine DP, eight KY, and one independent MP. The Obote regime was to become associated with food shortage, corruption, and the terrorizing, harassing, and torturing of Ugandans, particularly Indian traders.
UPC көппартиялық билігі (19641966)
Бугандадан тарап қалған қауіп-қатер азайған сайын, баганда емес одақтар әлсіреп қалды. Оппозициялық ДП-нің жеңіске жету мүмкіндігі жоғалып бара жатқанда, UPC коалициясы да ыдырады. Бір партиялық мемлекет саяси қақтығыстың аяқталуын білдірмеді, ол тек қақтығысты партия ішінде күшейте түсті. UPC-дегі келіспеушіліктерді дағдарысқа жеткізген мәселе Оботеге жақын әскери сақшысы Иди Аминге қатысты болды. 1966 жылы Амин Кампала қаласындағы банкке алтын құйманы (Бельгия Конгосы үкіметінің мөрімен) алып кірді және банк директорынан оны қолма-қол ақшаға айырбастауды сұрады. Аминнің шотына 17 мың фунт стерлинг түсті. Оботенің қарсыластары оқиғаға күмән келтірді, содан кейін премьер-министр мен оның жақын серіктері полковник Амин мен Уганда армиясының бөлімдерін көрші Конго дағдарысына араласу үшін пайдаланғандығы анықталды. Конгоның бұрынғы көшбасшысы Патрис Лумумбаның жақтастары, «генерал Оленга» басшылығымен, Америка қолдаған үкіметке қарсы шығып, Шығыс провинцияны бөлінуге итермелеуге тырысты. Бұл әскерлер тоналған піл сүйегі мен алтынды Амин оларға жасырын жеткізген қару-жараққа саудаластырған. Келісім туралы хабар Оленга уәделенген оқ-дәріні алмағанын мәлімдегеннен кейін тарады. Бұл мәлімдеме 1965 жылдың ортасында Кения үкіметі Танзаниядан Угандаға тасымалданып бара жатқан қытайлық қару-жарақтардың 75 тонналық партиясын ұстап алғандығымен расталды. Оботенің UPC-дегі көшбасшылыққа қарсыластары, соның ішінде кейбір баганда саясаткерлері және Оботені жақтырмаған басқалар, Аминнің банктегі депозиті арқылы ашылған мәліметтерді пайдаланып, премьер-министр мен оның жақын серіктері жемқорлыққа берілгенін және жеке пайда үшін құпия сыртқы саясат жүргізгенін мәлімдеді, олардың әрқайсысы 25 мың фунт стерлинг көлемінде пайда тапқан. Оботе бұл айыптауды жоққа шығарды және ақша Оленганың конголық әскері үшін қару-жарақ сатып алуға жұмсалғанын айтты. 1966 жылдың 4 ақпанында Оботе елдің солтүстігіне сапарға кеткен кезде, UPC депутаттары Оботенің сенімсіздік дауысын қабылдады. Оботені құлатуға жасалған бұл әрекетті UPC Бас хатшысы Грейс С.К. Ибинджа ұйымдастырған көрінеді, оған Буньородан келген UPC жетекшісі Джордж Магези және басқа да оңтүстік UPC саясаткерлері қолдау көрсетті. Тек радикалды UPC мүшесі Джон Каконге ғана бұл ұсынысқа қарсы дауыс берді. Өкіметтік партиясы мен ұлттық парламенттен бір ауыздан қолдау алмағандықтан, көптеген адамдар Оботенің отставкаға кететінін күтті. Екінші жағынан, Оботе Иди Аминге және әскерге жүгінді және билікте қалу үшін өзінің үкіметіне қарсы төңкеріс жасады. Оботе конституцияны тоқтатты, кінәлі UPC министрлерін қамауға алды және мемлекеттің бақылауын өз қолына алды. Ол парламентте жаңа конституцияны оқылмай және қажетті кворумсыз қабылдауға мәжбүр етті. Бұл конституция патшалықтардың федеративтік өкілеттіктерін, ең бастысы Буганданың ішкі автономиясын жойды және президенттік өкілеттіктерді премьер-министр кеңсесіне шоғырландырды. Кабака наразылық білдірді және Буганда заңдық күреске дайын болды. Буганда басшылары Оботенің «заңсыз» үкіметі Буганда жерінен кетуін талап етті. Алайда Буганда тағы да қате есептеді, өйткені Оботе келіссөздерге бармады. Оның орнына ол Иди Амин мен оған адал әскерлерді жақын маңдағы Менго төбесіндегі кабака сарайына шабуыл жасауға жіберді. Сарайды мылтық пен оқ-дәрілермен қаруланған аздаған күзетшілер қорғады. Аминнің әскерлері ауыр қару-жараққа ие болды, бірақ Оботе ашуланып, нәтиже талап еткенге дейін шабуылға кіріспеді. Менго төбесіндегі шайқаста сарай басып алынған кезде, кабака бұлтты пайдаланып, артқы қабырғадан қашып кетті. Ол өтіп бара жатқан таксиге мініп, елден қуылды. Шабуылдан кейін Оботе ашық қарсылықтан қауіпсіз болды. 1967 жылғы жаңа республикалық конституция патшалықтарды мүлдем жойды. Буганда төрт ауданға бөлінді және соғыс заңымен басқарылды, бұл 1971 жылдан кейін бүкіл Угандада азаматтық халыққа қарсы әскери үстемдіктің алғы күші болды.
As the perceived threat from Buganda diminished, many non Baganda alliances weakened. And as the possibility of an opposition DP victory faded, the UPC coalition itself began to come apart. The one party state did not signal the end of political conflict; it merely relocated and intensified that conflict within the party. The issue that brought the UPC disharmony to a crisis involved Obote's military protégé, Idi Amin. In 1966 Amin caused a commotion when he walked into a Kampala bank with a gold bar (bearing the stamp of the government of the Belgian Congo) and asked the bank manager to exchange it for cash. Amin's account was ultimately credited with a deposit of £17,000. Obote rivals questioned the incident, and it emerged that the prime minister and a handful of close associates had used Colonel Amin and units of the Uganda Army to intervene in the neighbouring Congo Crisis. Former supporters of Congolese leader Patrice Lumumba, led by a "General Olenga," opposed the American backed government and were attempting to lead the Eastern Province into secession. These troops were reported to be trading looted ivory and gold for arms supplies secretly smuggled to them by Amin. The arrangement became public when Olenga later claimed that he failed to receive the promised munitions. This claim appeared to be supported by the fact that in mid 1965, a seventy five ton shipment of Chinese weapons was intercepted by the Kenyan government as it was being moved from Tanzania to Uganda. Obote's rivals for leadership within the UPC, supported by some Baganda politicians and others who were hostile to Obote, used the evidence revealed by Amin's casual bank deposit to claim that the prime minister and his closest associates were corrupt and had conducted secret foreign policy for personal gain, in the amount of £25,000 each. Obote denied the charge and said the money had been spent to buy the munitions for Olenga's Congolese troops. On 4 February 1966, while Obote was away on a trip to the north of the country, an effective "no confidence" vote against Obote was passed by the UPC Mps. This attempt to remove Obote appeared to be organized by UPC Secretary General Grace S. K. Ibingira, closely supported by the UPC leader from Bunyoro, George Magezi, and a number of other southern UPC notables. Only the radical UPC member, John Kakonge, voted against the motion. Because he was faced with a nearly unanimous disavowal by his governing party and national parliament, many people expected Obote to resign. Instead, Obote turned to Idi Amin and the army, and, in effect, carried out a coup d'état against his own government in order to stay in power. Obote suspended the constitution, arrested the offending UPC ministers, and assumed control of the state. He forced a new constitution through parliament without a reading and without the necessary quorum. That constitution abolished the federal powers of the kingdoms, most notably the internal autonomy enjoyed by Buganda, and concentrated presidential powers in the prime minister's office. The kabaka objected, and Buganda prepared to wage a legal battle. Baganda leaders rhetorically demanded that Obote's "illegal" government remove itself from Buganda soil. Buganda, however, once again miscalculated, for Obote was not interested in negotiating. Instead, he sent Idi Amin and loyal troops to attack the kabaka's palace on nearby Mengo Hill. The palace was defended by a small group of bodyguards armed with rifles and shotguns. Amin's troops had heavy weapons but were reluctant to press the attack until Obote became impatient and demanded results. By the time the Battle of Mengo Hill resulted in the palace being overrun, the kabaka had taken advantage of a cloudburst to exit over the rear wall. He hailed a passing taxi and was driven off to exile. After the assault, Obote was reasonably secure from open opposition. The new republican 1967 constitution abolished the kingdoms altogether. Buganda was divided into four districts and ruled through martial law, a forerunner of the military domination over the civilian population that all of Uganda would experience after 1971.
UPC бір партиялық билігі (1966-1971)
Оботе қиындықтарға қарамастан жеткен табысы оған UPC-нің көптеген мүшелерінің қолдауын қайтарды, ол партия заңды саяси партия болып қалды. Сондықтан 1962 жылғы Уганданың тәуелсіздік сайлауы 1980 жылдың желтоқсанына дейін Угандада өткен соңғы сайлау болды. Ішкі саясатта Оботе «Жай халықтың хартасын» жариялады, Танзания президенті Джулиус Ньереренің африкалық социализмге шақыруын қолдады және билікті нығайтуға бағытталған жаңа күш-жігерді көрсету үшін «солға бет бұруды» жариялады. Оның сыншылары экономикалық ұлттандырудың басым бөлігін UPC-ні қаржылық тұрғыдан қолдаған азиялық миллионерге тапсырғанын айтты. Оботе құпия полиция жүйесін – Бас қызмет бөлімін (GSU) құрды. Акена Адоко басқарған ГСБ күдіктілер туралы мәліметтер жинады. Оботенің өзінің аймағы мен этностық тобынан көптеп тартқан жартылай әскери полицияның арнайы бөлімдері армия мен полицияның қауіпсіздік күштерін күшейтті. Буганда жеңіліп, әскер тарапынан басып алынғанмен, Оботе сол аймақтағы қауіпсіздікке алаңдады. Оның алаңдаулары негізді болды; 1969 жылдың желтоқсан айында ол қастандыққа ұшырап жараланды және оған лақтырылған граната жарылмағандықтан, ауыр жарақаттан мүжілді. Ол Иди Амин мен әскерге сүйеніп билікті сақтап тұрды, бірақ олардың адалдығына болашақта да сене алатыны белгісіз болды.
Obote's success in the face of adversity reclaimed for him the support of most members of the UPC, which then became the only legal political party. The original independence election of 1962, therefore, was the last one held in Uganda until December 1980. On the home front, Obote issued the "Common Man's Charter," echoed the call for African socialism by Tanzanian President Julius Nyerere, and proclaimed a "move to the left" to signal new efforts to consolidate power. His critics noted that he placed most control over economic nationalization in the hands of an Asian millionaire who was also a financial backer of the UPC. Obote created a system of secret police, the General Service Unit (GSU). Headed by a relative, Akena Adoko, the GSU reported on suspected subversives. The Special Force Units of paramilitary police, heavily recruited from Obote's own region and ethnic group, supplemented the security forces within the army and police. Although Buganda had been defeated and occupied by the military, Obote was still concerned about security there. His concerns were well founded; in December 1969 he was wounded in an assassination attempt and narrowly escaped more serious injury when a grenade thrown near him failed to explode. He had retained power by relying on Idi Amin and the army, but it was not clear that he could continue to count on their loyalty.
Иди Аминмен бәсекелестік
Оботе Аминнің аға офицерлер арасындағы жалғыз бәсекелесі, бригадир Акап Окояның 1970 жылдың басында қанымен өлтірілуінен кейін әскерге қатысты ерекше алаңдады. (Амин кейін Окояны өлтіргендерді жалдаған деген қауесет тараған адамды жоғарылатты.) Сол жылы Оботенің өміріне тағы бір қастандық жасалды, оның кортежі шабуылға ұшырады, бірақ вице-президенттің машинасы қатемен оқтармен тесілді. Оботе Ачоли және Ланги сарбаздарын көбірек жұмысқа алуға кірісті және Аминнің туған жерінен, сол кезде Батыс Нил ауданы деп аталған жерден келген көптеген сарбаздарға қарсы тұру үшін олардың қызмет бабын жылдамдатуға тырысты. Оботе армияға қарсы салмақ ретінде әскери-параквақтық арнайы күштерді де кеңейтті. Әмин кейде Оботенің суреті алдыңғы және артқы жағында бейнеленген үлкен спорттық жейде киіп, әскерін тексеріп, адалдығын жоққа шығарды. Бірақ 1970 жылдың қазан айында Әмин тергеушілер оның әскери шығыстарын, шамамен бірнеше миллион долларға артық шығын жасағандығын тексерген кезде уақытша үй қамауына алынды. Әминге тағы бір айып – ол Оботе Аняня көтерілісшілеріне қолдауын Нимейриге ауыстырғаннан кейін де Оңтүстік Суданның Аняня көтерілісшілеріне Гаафар Нимейри режиміне қарсы күресу үшін көмек көрсетуді жалғастырды. Бұл сыртқы саясаттағы өзгеріске Аняня көтерілісшілерін жабдықтаған Израиль наразылық білдірді. Әмин Уганда армиясын оқытуға көмектескен бірнеше ізраилдік әскери кеңесшілермен жақын байланыста болды, және олардың Әминнің Оботені құлату әрекеттеріндегі рөлі әлі де даулы мәселе болып қалуда.
Obote appeared particularly uncertain of the army after Amin's sole rival among senior army officers, Brigadier Acap Okoya, was murdered early in 1970. (Amin later promoted the man rumored to have recruited Okoya's killers.) A second attempt was made on Obote's life when his motorcade was ambushed later that year, but the vice president's car was mistakenly riddled with bullets. Obote began to recruit more Acholi and Langi troops, and he accelerated their promotions to counter the large numbers of soldiers from Amin's home, which was then known as West Nile District. Obote also enlarged the paramilitary Special Force as a counterweight to the army. Amin, who at times inspected his troops wearing an outsized sport shirt with Obote's face across the front and back, protested his loyalty. But in October 1970, Amin was placed under temporary house arrest while investigators looked into his army expenditures, reportedly several million dollars over budget. Another charge against Amin was that he had continued to aid southern Sudan's Anyanya rebels in opposing the regime of Gaafar Nimeiry even after Obote had shifted his support away from the Anyanya to Nimeiry. This foreign policy shift provoked an outcry from Israel, which had been supplying the Anyanya rebels. Amin was close friends with several Israeli military advisers who were in Uganda to help train the Ugandan Army, and their eventual role in Amin's efforts to oust Obote remained the subject of continuing controversy.