Кіріспе

Балық түрлері. Атлантикалық испандық макрель (Scomberomorus maculatus) – көктемде Мексика шығанағының солтүстігіне жүзіп келетін, шығыс шығанақта оңтүстік Флоридаға, ал күзде батыс шығанақта Мексикаға қайта оралатын көшіп-қонатын макрель түрі.

Сипаттама

Балықтың арқасы жасыл, ал бүйірлері күміс түсті, үш қатарға жуық дөңгелек немесе эллипс тәрізді сары дақтары бар. Латеральді сызық жарақшаның жоғарғы жиегінен басталып, құйрық сабағына қарай біртіндеп төмен қарай иіледі. Бірінші (тікенді) арқа қанаты алдыңғы бөлігінен қара түсті. Арқа жағындағы қабықшалары ақ түсті, шеттері қара. Әр жақта бір қатар кескіш тістері (барлығы шамамен алпыс төрт тіс) ірі, біркелкі, тығыз орналасқан және бүйірлерінен жалпақ. Бұл тістер патша макрелі мен Серо макрелі сияқты көк балық, Pomatomus saltatrix-тің тістеріне өте ұқсас. Испан скумбриясы сирек жағдайда 36-37 дюймға дейін өсе алады және салмағы 14 фунтқа дейін жетеді.

Таралу/жатақ

Испандық макрель Мексиканың Юкатан түбегінен бастап Массачусетс штатындағы Кейп-Кодқа дейін маусымдық түрде кездеседі. Олар негізінен жақын суларда тіршілік етеді, құмды түбі бар, көбінесе 80 футқа (24 метрге) дейін тереңдікте кездеседі.

Көші-қон үлгілері

Флорида суларында Атлантикалық мұхиты мен Мексика шығанағынан келген испандық макрельдің бір тобы және бірнеше топтары кездеседі. Су температурасының жоғарылауымен Атлантикалық топ АҚШ-тың Атлантикалық жағалауы бойымен, Флорида штатының Майами қаласынан бастап, ақпанның соңынан шілде айына дейін көшіп, Массачусетс штатының оңтүстік Кейп-Кодқа дейін жетеді, содан кейін күзде қайта оралады. Шығыс Мексика шығанағының бір тобы қыс соңы мен көктемде Флорида Киі тобынан солтүстікке қарай жылжып, Флориданың орталық батыс жағалауында шамамен 1 сәуірде пайда болады. Бұл қозғалыс батысқа қарай жалғасып, Техастың солтүстік жағалауында аяқталады. Күзде бұл топ қыстауға арналған Киі тобына қайта көшеді.

Өмірбаян

Мексика шығанағындағы испандық макрель тобы Техас жағалауында мамырдан қыркүйекке дейін, ал кейбір жылдары Флорида шығанағының жағалауында сәуір айынан бастап ұрықтайды. Атлантикалық топ сәуір айында Каролина жағалауынан бастап, таралу аймағының ең солтүстік бөлігінде тамыздың соңынан қыркүйектің соңына дейін ұрықтайды. Испандық макрель 1 жасқа келгенде жетіледі, оның дене ұзындығы (FL) ...-қа жетеді. Әйелдер аталықтардан ұзақ өмір сүреді және ірірек болады. Әйелдер 11 жылға дейін өмір сүре алады, дене ұзындығы (FL) ...-қа дейін өседі. Аталықтары шамамен 6 жасқа жетеді, дене ұзындығы (FL) ...-қа дейін өседі.

Тамақтандыру әдеттері

Испандық макрельдер ет жейтін жануарлар. Бұл туысқа жататын басқа да түрлер сияқты, олардың тағамы негізінен ұсақ балықтардан, ал аз мөлшерде креветка мен кальмардан тұрады. Жазық анчоустар (Engraulidae) және менхаден, алевивтер және жіпше селинг (Opisthonema) сияқты клоупеидтер Солтүстік Каролина, Флорида, Техас және Веракрус аймақтарында ерекше маңызды жемдік база құрайды. Жастар ересектерге қарағанда көбірек анчоустарды жейді.

Балық аулау құралдары мен әдістері

Испаниялық макрель Солтүстік Каролинадан Техасқа дейінгі ареалда өте бағалы балық болып саналады. Әуесқой балықшылар испандық макрельді қайықтан троллинг немесе дрейф жасау арқылы, сондай-ақ қайықтардан, пирстерден, волнорездардан және жағажайлардан қасықтар мен джигтерді лақтыру арқылы, тірі жем қолдану арқылы ұстайды. Осы жылдам балықты ұстау үшін жемді жылдам қайтару маңызды. Коммерциялық балық аулау әдістері негізінен желілік торлармен, ал сирек жағдайларда, әуесқой балықшылар қолданатын сияқты троллингтік жемдермен жүзеге асырылады. 1987 жылдың 4 қарашасында Вуди Оутлоу 13 фунт салмақты әлемдік рекордты испандық макрелін 7/0 ілгекке тіркелген fastback menhaden жолағы бар көк және ақ түсті Sea Witch жемімен, 30 фунттық балық аулау желісі бар Kuna қамысы мен Shimano жем құю барабанымен ұстады.

Менеджмент

Испаниялық макрельді коммерциялық және ойын-сауық балық аулауда аулау лимиттері, өлшемдері, коммерциялық сапар шектері арқылы және тек маусымдық балық аулауға рұқсат ету арқылы басқарылады. Макрельді басқарудың табысты деп есептелуіне себеп, бұрын оның саны азайып, қазір көбейіп келеді, бірақ артық аулау байқалған жоқ.

Тамақ ретінде

Испаниялық макрель негізінен жаңа немесе мұздатылған филе түрінде сатылады, себебі коммерциялық ауланған балық стейк түрінде сатуға тым кішкентай келеді. Оның шикі еті ақ түсті. Оны грильдеу, қуыру, пеште пісіру немесе сирек жағдайларда, шебу арқылы дайындауға болады. Испан макрелі де танымал суши балығы. Жапондық испан макрелімен (бір туысқа жататындықтан) салыстыра отырып, суши менюлерінде оны көбінесе "савара" деп атайды.

Ұқсас түрлер

Испандық макрель кішкентай патша макреліне (Scomberomorus cavalla) және Cero макреліне (Scomberomorus regalis) ұқсас. Олардың үшеуінің де пішіні мен түсі өте ұқсас. Оларды былай ажыратуға болады:

Испан және Cero макрельдеріндегі бүйірлік сызық желбезек жоғарғы жиегінен құйрыққа қарай біртіндеп төмендейді. Ал патша макрелінің денесі орта тұсында күрт төмендейді. Испан және Cero макрельдерінің бірінші (тікенді) арқасында айқын қара дақ бар. Патша макрелінде мұндай дақ жоқ. Үш түрдің де бірінші арқасы әдетте дене жолағында бүктелгендіктен, бұл айырмашылық бірден көзге түспейді. Испандық макрельдің барлық мөлшерінде қабырғаларында сарғыш дақтар болады. Мұндай дақтарға қоса, Cero макрелінің ортасымен бір немесе бірнеше сары жолақтары өтеді. Жас патша макрелінде де ұқсас, бірақ сәл кішкентайрақ дақтар болады; олар 50 кг-нан асатын жеке тұлғаларда жоғалады, бірақ кейбір бұрыштардан қара жасыл түсті дақтар ретінде көрінуі мүмкін. Әлем бойынша осы туысқа жататын көптеген түрлер осы үш түрдің біріне немесе екіншісіне өте ұқсас. Атап айтқанда, Мексика жағалауында Атлантикалық испандық макрелін сол аймақта кездесетін Серра испандық макрелімен (Scomberomorus brasiliensis) шатастыруға болады.