Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз классикалық музыкасы Рим-католик шіркеуінің қасиетті музыкасымен басталды, оның жазбалары Карл I-нің билігінен бұрын пайда болған. Ол қасиетті және зайырлы, аспаптық және вокалды музыканың барлық маңызды жанрларын қамтиды. Француз классикалық стильдері көбінесе ерекше ұлттық сипатқа ие, кешкі Ренессанс музыкасының айқындығы мен дәлдігінен бастап, 20 ғасырдың басындағы нәзік және эмоционалды импрессионизм стиліне дейін жетеді. Маңызды француз композиторлары: Перотин, Машо, Дю Фай, Оккегем, Жоскен, Лулли, Шарпентье, Куперен, Рамо, Леклер, Гретри, Мехуль, Обер, Берлиоз, Алкан, Гуно, Оффенбах, Франк, Лало, Сен-Сен, Делиб, Бизе, Шабрие, Массне, Видор, Форе, д’Инди, Шоссон, Дебюсси, Дюкас, Виерн, Дюрюфле, Сати, Руссель, Хан, Равель, Хонеггер, Мийо, Пуленк, Орик, Мессиан, Франсе, Дюпре, Дютийо, Ксенакис, Булез, Гыйу, Гризе және Мурайль.
French classical music began with the sacred music of the Roman Catholic Church, with written records predating the reign of Charlemagne. It includes all of the major genres of sacred and secular, instrumental and vocal music. French classical styles often have an identifiably national character, ranging from the clarity and precision of the music of the late Renaissance music to the sensitive and emotional Impressionistic styles of the early 20th century. Important French composers include Pérotin, Machaut, Du Fay, Ockeghem, Josquin, Lully, Charpentier, Couperin, Rameau, Leclair, Grétry, Méhul, Auber, Berlioz, Alkan, Gounod, Offenbach, Franck, Lalo, Saint Saëns, Delibes, Bizet, Chabrier, Massenet, Widor, Fauré, d'Indy, Chausson, Debussy, Dukas, Vierne, Duruflé, Satie, Roussel, Hahn, Ravel, Honegger, Milhaud, Poulenc, Auric, Messiaen, Françaix, Dupré, Dutilleux, Xenakis, Boulez, Guillou, Grisey, and Murail.
Тарих
Орта ғасырдың ерте христиан дәуірінде қасиетті монофониялық (бір дауысты) ән музыканың басым түрі болды, одан кейін қасиетті полифониялық (көп дауысты) орган келді. Он үшінші ғасырда мотет деп аталатын тағы бір полифониялық стиль танымал болды. Арс-нова дәуірінде, он үшінші және он төртінші ғасырларда, полифониялық музыка жазуға бағытталған үрдіс тек шіркеу музыкасына ғана емес, сонымен қатар діни емес музыкаға да қатысты. Он бесінші ғасырда француз шансоны сияқты көбірек халықтық музыка пайда болды. XVI ғасырдың соңында композиторлар грек драмасын монодия деп аталатын стильді пайдаланып қайта жаңғыртуға тырысты. XVII ғасырда итальяндық опера стилі, мысалы, опера-сериа, опера-буффа маңызды рөл атқарды. Бұл итальяндық опера Францияда қабылданып, онда Лулли француз ұлттық опера стилін дамытты. XVII ғасырда аспаптық музыка кеңінен дамыды, ал вокалдық музыка көбінесе бассо континуо деп аталатын жазылған бас партиясымен сүйемелденді. Аспаптық туындыларға би сюиталарының негізіндегі клавирлік сюиталар, сонаталар, орган музыкасы, сондай-ақ шағын топтарға (трио-сонаталар) немесе оркестрге (мысалы, симфониялар мен кончерто гроссолар) арналған музыка кірді. XVIII ғасырдың барокко музыкасы аспаптық музыканың қарапайым, жеңіл стиліне қарай өтті. XVIII ғасырдың соңында классикалық стиль басым болды, оның негізгі формалары сонаталар, симфониялар және струнный квартеттер еді. XIX ғасыр көбінесе романтизм дәуірі деп аталады. Осы дәуірде симфония дамыды және «бағдарламалық музыка» (оқиғаны баяндайтын музыка) деп аталатын жаңа стиль пайда болды. XIX ғасырда маңызды болған музыканың басқа түрлері – гранд-опера, фортепианоға арналған шағын пьесалар, көбінесе жаңа гармониялық немесе тоналды идеяларды зерттейтін фортепиано сонаталары. Романтизм дәуірінің соңында Вагнердің австро-германдық дәстүрі музыкалық композицияда басымдыққа ие болды. Композиторлар тоналдылыққа (музыкалық шығарманың тональдық орталығы) әртүрлі, еркін тәсілдерді зерттей бастады. Осы дәуірде Дебюсси және Равель сияқты француз композиторлары импрессионизм деп аталатын стильді жасады, ол дыбыстың «түстеріне» баса назар аударды және олардың дыбыстық әсері үшін ғана аккордтарды қолданды (гармониялық рөліне қарамастан). XX ғасырда композиторлар көптеген әртүрлі бағыттарды ұстанды. Кейбір композиторлар орыс-француз композиторы Стравинскийдің неоклассицизмімен классикалық туындылардың жеңіл, сәнділігіне қайта оралды. Австриялық-неміс композиторлары Шёнберг және Берг экспрессионизм деп аталатын күйреуге ұшыраған, драмалық стильді қолданды. Француз композиторы Булез батыс музыкасының тоналды (тональдық орталыққа негізделген) дәстүрін сериализм деп аталатын стильмен толығымен жоққа шығарды. Басқа композиторлар электронды музыканы (Штокхаузен), кездейсоқтыққа немесе ұсынылған (алеаторлық) музыканы және белгісіздікті (Кейдж), сондай-ақ минимализмді (Райх, Гласс) зерттеді.
During the early Christian era of the Middle Ages, sacred monophonic (only one voice) chant was the dominant form of music, followed by a sacred polyphonic (multi voices) organum. By the thirteenth century, another polyphonic style called the motet became popular. During the Ars Nova era of the thirteenth and fourteenth centuries, the trend towards writing polyphonic music extended to non Church music. In the fifteenth century, more secular music emerged, such as the French chanson. In the late sixteenth century, composers attempted to recreate Greek drama using a style called monody. In the seventeenth century, Italian opera styles such as opera seria, opera buffa were very important. This Italian opera was taken up in France, where Lully developed a French national opera style. In the seventeenth century, instrumental music developed a great deal, and vocal music was usually accompanied by a written bassline called the basso continuo. Instrumental works included keyboard suites, which were based on dance suites, sonatas, organ music, and music for small groups (trio sonatas) or orchestra (e. g., sinfonias and concerto grossos). Baroque music from the eighteenth century moved towards a simpler, lighter style of instrumental music. Later in the eighteenth century, the Classical style dominated, with the main forms being sonatas, symphonies, and string quartets. The nineteenth century is often called the Romantic era. During this era, the symphony developed, and a new style of music called "program music" (music that tells a story) developed. Other types of music that became important in the nineteenth century were grand opera, small pieces for piano; piano sonatas, often with the exploration of new harmonic or tonal ideas. In the late Romantic era, the Austro German tradition of Wagner dominated musical composition. Composers began exploring different, looser approaches to tonality (the key centered ness of a piece of music). During this era, French composers such as Debussy and Ravel developed a style called Impressionism, which emphasized tone "colours", and which used chords purely for their sound (as opposed to for their harmonic role). During the twentieth century, composers took many different paths. Some composers looked backwards to the light, elegant Classical works, with the Neoclassicism of the Russian French composer Stravinsky. Austro German composers such as Schoenberg and Berg and used a tortured, dramatic style called Expressionism. The French composer Boulez abandoned the entire tonal (key centered) tradition of Western music with a style called Serialism. Other composers explored electronic music (Stockhausen); chance based or random (aleatoric) music and indeterminacy (Cage); and minimalism (Reich, Glass).