Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америкалық анархист (1871–1950)
American anarchist (1871–1950)
Хиполит Гавел (1871–1950) – Америкада белсенділік қызметімен танылған және 20 ғасырдың басында Эмма Голдман айналасындағы радикалдық топтың мүшесі болған американдық анархист. Ол жас кезінде саяси көзқарастары үшін Австрия-Мажарстанда түрмеге қамалған, бірақ Лондонға қашып кеткен. Британдық мегаполисте ол АҚШ-тан лекция оқуға келген анархист Эмма Голдманмен танысты. Олар дос болып, ол Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Ол Нью-Йорктегі Гринвич Виллиджге қоныстанды, ол радикалдар, суретшілер және жазушылардың орталығы еді. Ол осы ауданды "рухани ой аймағы" деп атады. Бір кезде ол әйелімен бірге сол ауылда мейрамхана ашты. Ол сонымен қатар радикалдық журналдарды редакциялады. Ол Эмма Голдманмен жақын дос болды, сондай-ақ драматург Юджин О'Ниллмен және түрлі өнер саласының өкілдерімен де танысты.
Hippolyte Havel (1871–1950) was an American anarchist who was known as an activist in the United States and part of the radical circle around Emma Goldman in the early 20th century. He had been imprisoned as a young man in Austria Hungary because of his political activities, but made his way to London. Then in the British metropolis he met anarchist Emma Goldman on a lecture tour from the United States. She befriended him and he immigrated to the United States. He settled in Greenwich Village, New York, a center of radicals, artists, and writers. He declared the neighborhood to be "a spiritual zone of mind". For a time he and his wife ran a restaurant in the village. He also edited radical journals. He was close friends with Emma Goldman, and also became friends with playwright Eugene O'Neill, and various others in the artistic circles.
Өмір
Қазіргі Чехия Республикасы аумағында, бірақ сол кезде Австрия-Мажарстанның құрамында болған жерде туып өскен Гавел, жас кезінде анархистік қозғалысқа қатысты. Жастығында ол Австрия-Мажарстанның императорлық билігі тарапынан анархистік қызметі үшін түрмеге қамалды. Ол сол кезде "қылмыстық түрде ақылсыз" деп жарияланды, бірақ танымал австро-герман психиатры Рихард фон Крафт-Эбингтің араласуымен ақыл-есі сау деп танылды. Осының нәтижесінде Гавел түрмедегі психиатриялық бөлімнен қарапайым түрмеге және жалпы тұтқындарға ауыстырылды. Ол Лондонға қашып кетіп, 1899 жылдың қараша айында лекциялық турда болған американдық анархист және белсенді Эмма Голдманмен кездесті. Олар бірге Парижге (Франция) сапар шекті, онда ол 1900 жылдың қыркүйегінде өткен Халықаралық Парламентке қарсы конгресске дайындық жасауға оған көмектесті. Гавел Голдманмен бірге Еуропадан АҚШ-қа көшіп, иммигрант ретінде Чикагоға қоныстанды. Бір кезде ол онымен, анархист жұбайлар Мэри мен Эйб Исаактармен және олардың отбасымен бірге тұрды. 1901 жылдың қыркүйегінде Голдман, Гавел, Исаак және тағы он анархист Леон Чолгоштің президент Уильям Маккинлиді өлтіруіне қатысты күдікпен тұтқындалды. Чолгош Голдманның сөйлеген сөзінен шабыттанғанын айтқан. Ол оның бұл әрекетіне тікелей қатысы жоқ екенін мәлімдесе де, Голдман екі аптаға полицияда ұсталды. Гавел және басқа анархистер одан бұрын босатылды. Бұл қастандық саяси тұрғыдан антианархистік реакцияны тудырды, және көптеген анархистер Чолгоштің әрекеттерін жоққа шығарды. Гавел біраз уақыт Чикагода бірнеше анархистік басылымдардың редакторы болып жұмыс істеді, соның ішінде неміс тілінде жарық көрген «Chicago Arbeiter Zeitung» газеті. 1910 жылдардың соңында Гавел Беренис Эбботты асырап алған қызы ретінде қабылдады, ол кейін танымал фотограф атанды. Гавел Голдманның өмірбаянын және оның 1910 жылғы «Анархизм және басқа да эсселер» жинағына кіріспе жазды. Ол сондай-ақ Голдманның «Ана Жер» журналы сияқты анархистік журналдарға ондаған мақалалар мен эсселер жазды. Оның «Анархизм деген не?» атты эссесі де 1932 жылы жарық көрді. Оның жазбаларының жинағы алғаш рет 2018 жылы жарыққа шықты. Осы кезеңде Гавел драматург Юджин О'Ниллмен дос болып, жазушы «Айсмен келеді» пьесасындағы Хьюго Кальмар кейіпкерін Гавелдің өмірінен алған. Гавел 1950 жылдың 10 наурызында Нью-Джерсиде қайтыс болды. Ол 80 жаста болды.
Born and raised in what is now the Czech Republic but was then part of Austria Hungary, Havel became involved in the anarchist movement as a young man. In his youth, he was imprisoned by the imperial authorities in Austria Hungary for anarchist activities. At the time, he was declared as "criminally insane", but he was declared sane by the intervention of Richard von Krafft Ebing, a noted Austro German psychiatrist. As a result, Havel was transferred from the prison madhouse to an ordinary prison and the general population. He managed to flee to London, where, in November 1899, he met the American anarchist and activist Emma Goldman, who was on a lecture tour. They traveled together to Paris, France, where he helped her with preparations for the September 1900 International Anti Parliamentary Congress. Havel traveled with Goldman from Europe to the United States, entered as an immigrant, and settled in Chicago. For a time, he shared a residence with her and Mary and Abe Isaak, an anarchist couple, and their family. In September 1901, Goldman, Havel, Isaak, and ten other anarchists were arrested as suspects in connection with Leon Czolgosz's assassination of President William McKinley. Czolgosz had said he was inspired by a speech of Goldman. Although he insisted she had no direct involvement in his action, Goldman was held by police for two weeks. Havel and the other anarchists were released earlier. The assassination generated considerable anti anarchist reaction politically, and most anarchists disavowed Czolgosz's actions. Havel worked for a time in Chicago as the editor of several anarchist publications, including the Chicago Arbeiter Zeitung, which was published in German In the late 1910s, Havel took in Berenice Abbott as his adopted daughter, who became a noted photographer. Havel wrote a biography of Goldman and an introductory essay to her collected Anarchism and Other Essays (1910). He also contributed dozens of articles and essays to anarchist journals, including Goldman's Mother Earth. His essay "What Is Anarchism?" was published also in 1932. A collection of his writings was published for the first time in 2018. Havel became friends in that period with the playwright Eugene O'Neill. The writer based the character Hugo Kalmar in The Iceman Cometh on Havel. Havel died March 10, 1950, in New Jersey. He was 80 years old.