Кіріспе

1996 жылы АҚШ Конгресінің Интернет порнографиясын реттеуге жасаған әрекеті 1996 жылғы Коммуникациялар әдептілігі туралы заң (CDA) – АҚШ Конгресінің Интернеттегі порнографиялық материалды реттеуге жасаған алғашқы көзге түсетін әрекеті. 1997 жылы «Рено против ACLU» ісінде АҚШ Жоғарғы Соты заңның әдепсіздікке қарсы қағидаларын бірауыздан жоққа шығарды. Заң – 1996 жылғы Телекоммуникациялар туралы заңның V тармағының қысқаша атауы, ол 1996 жылғы заңның 501-бабында көрсетілген. Сенаторлар Джеймс Эксон және Слейд Гортон 1995 жылы оны Сенаттың Сауда, ғылым және көлік комитетіне ұсынды. CDA болып табылатын түзету 1995 жылғы 15 маусымда 81–18 дауыспен Сенатта Телекоммуникациялар туралы заңға қосылды. Конгресс қабылдаған V тармақ Интернетке (және онлайн байланысқа) екі маңызды жағынан әсер етті. Біріншіден, ол киберкеңістіктегі әдепсіздікті (балаларға қолжетімді болған жағдайда) және ашық порнографияны реттеуге тырысты. Екіншіден, АҚШ кодексінің 47-тармағының 230-бабы, 1934 жылғы Коммуникациялар туралы заңның (Коммуникациялар әдептілігі туралы заңның 9-бабы / 1996 жылғы Телекоммуникациялар туралы заңның 509-бабы) кодификациясының бөлігі, Интернет қызметтерінің операторлары баспагерлер емес деп түсіндірілді (сондықтан олардың қызметтерін пайдаланатын үшінші тараптардың сөздері үшін заңды жауапкершілікке тартылмайды).

Құқықтық даулар

1996 жылғы 12 маусымда Филадельфиядағы федералды судьялар тобы ересектердің сөз бостандығына кедері келтіретініне сілтеме жасап, CDA-ның бір бөлігін тоқтатты. Келесі айда Нью-Йорктегі тағы бір федералды сот балаларды ұятты контенттен қорғауға бағытталған CDA бөлігін тым кең деп жойды. 1997 жылғы 26 маусымда Жоғарғы Сот Филадельфия сотының «Реноға қарсы Америка азаматтық бостандықтар одағы» ісі бойынша шешімін бекітіп, ұяттылық ережелерінің Бірінші түзетуге қайшы келетінін, себебі олар ата-аналарға балалары үшін қандай материалды қабылдауға болатынын өздері шешуге мүмкіндік бермейтінін, коммерциялық емес контентке де қатысты екенін және «ұятты» мен «нашар» сөздерін нақты анықтамайтынын мәлімдеді. (Сот келесі күні «Реноға қарсы Шие» ісін жарияланбастан бекітті.) 2003 жылы Конгресс «Реноға қарсы ACLU» ісінде жойылған ұяттылық ережелерін алып тастау үшін CDA-ны өзгертті. 2005 жылы Нью-Йорктегі федералды сот «Nitke v. Gonzales» ісінде ұяттылықты реттеуге қатысты жеке шағымды қабылдамады. 2006 жылы Жоғарғы Сот бұл шешімді растады. Жоғарғы Сот CDA-ны жойғаннан кейін Конгресс балалардың интернеттегі ұятты контентке қатысуын реттеуге екі рет әрекеттенді. 1998 жылы қабылданғаннан кейін дерлік бірден сот бұйрығы «Балаларды интернетте қорғау туралы заңның» (COPA) күшіне енуін тоқтатты; заң кейіннен жойылды. COPA-ның ізбасары – 2000 жылғы «Балаларды интернет арқылы қорғау туралы заңға» да құқықтық шағымдар туды, бірақ Жоғарғы Сот оны 2004 жылы конституциялық деп мойындады.

230-бап

АҚШ Кодексінің 47-тарауының 230-бабы, 1934 жылғы Коммуникациялар туралы заңның кодификациясы (Коммуникациялар туралы әдептілік заңының 9-бабы / 1996 жылғы Телекоммуникациялар туралы заңның 509-бабымен қосылған) Сенаттың бастапқы заңнамасының бір бөлігі болған жоқ, бірақ Палатамен келіссөздер кезінде қосылды, онда оны Кристофер Кокс және Рон Уайден депутаттары бөлек енгізді, бұл «Интернеттегі бостандық және отбасыны күшейту туралы заң» деп аталды және Палатада бірауыздықпен қабылданды. Ол үшінші тараптың контентіне байланысты онлайн-қызмет провайдерлерін және пайдаланушыларын қорғауды қамтамасыз етті, оның бір бөлігінде: «Интерактивті компьютерлік қызметтің ешбір провайдері немесе пайдаланушысы басқа ақпараттық контент провайдері ұсынған кез келген ақпаратты жариялаған немесе айтқан тұлға ретінде қарастырылмайды». Бұл бап интернет-провайдерлерді де, интернет-пайдаланушыларды да өз веб-сайттарында немесе онлайн-форумдарында басқалар жасаған құқық бұзушылықтар үшін жауапкершіліктен қорғайды, тіпті провайдер зиянды немесе ұятты контент туралы хабарлама алғаннан кейін шара қолданбаса да. Сонымен қатар, осы баптың «жақсы самариялық» ережелері арқылы интернет-провайдерлерді белгілі бір материалдарға қол жеткізуді шектеу немесе басқаларға осы материалдарға қол жеткізуді шектеу үшін техникалық құралдар беруден туындайтын жауапкершіліктен қорғайды. 2013 жылдың 23 шілдесінде 47 штаттың бас прокурорлары Конгреске 230-баптағы қылмыстық және азаматтық иммунитетті жою туралы өтінішпен хат жіберді. ACLU бұл ұсыныс туралы былай деп жазды: «Егер 230-баптан қорғау алынса, интернеттен еркін сөздік мәдениеттің жоғалуына көп уақыт кетпес еді».

FOSTA-SESTA

Энн Вагнер 2017 жылдың сәуірінде АҚШ Өкілдер палатасында «Мемлекеттер мен құрбандарға онлайн секс-саудаға қарсы күресуге мүмкіндік беру туралы» (FOSTA) заң жобасын ұсынды. Роб Портман 2017 жылдың тамызында АҚШ Сенатында осыған ұқсас «Секс-саудагерлерді қолдауды тоқтату туралы» (SESTA) заң жобасын енгізді. Бірлескен FOSTA-SESTA пакеті 2018 жылдың 27 ақпанында Палатада 388–25 дауыспен, ал 21 наурызда Сенатта 97–2 дауыспен қабылданды. Президент Дональд Трамп 2018 жылдың 11 сәуірінде бұл пакетке заң күші берді. Заң жобасы секс-саудаға қасақана көмектесуді, оңайлатуды немесе қолдауды қылмыс деп жариялайды және «Коммуникациялар туралы әдептілік заңының» 230-тармасының (онлайн-сервистерді пайдаланушылардың іс-әрекеттері үшін азаматтық жауапкершіліктен қорғайтын қауіпсіз бағдарламалар) өзегін өзгертеді, федералдық немесе штаттық секс-сауда заңдарын осы иммунитеттен шығарады. Бұл заңның мақсаты – секс-саудадан табыс көретін веб-сайттарға қатаң жаза қолдану, прокурорларға өз азаматтарын қорғауға және құрбандарға әділдікке қол жеткізуге мүмкіндік беру. Заң жобалары сөз бостандығын және интернетті қолдайтын топтар тарапынан «жасырылған интернет цензурасы заңы» ретінде сынға ұшырады, себебі ол 230-тармасының қауіпсіз бағдарламаларын әлсіретеді, пайдаланушылар жасаған контентті немесе байланысты басқаратын интернет-компаниялар мен делдалдарға артық жүктеме салады, сервис провайдерлері секс-саудаға қарсы шаралар қабылдауға міндетті, ал адвокаттар штаттық және федералдық заңнама бойынша барлық мүмкін жағдайларды бағалауы керек (шағын компаниялар үшін бұл қаржылық тұрғыдан қиын болуы мүмкін). Онлайн секс-жұмыскерлері бұл заң жобасы олардың қауіпсіздігіне нұқсан келтіретінін айтты, өйткені олар қызметтерін ұсыну және талқылау үшін пайдаланатын платформалар (көшедегі секс-жұмысына балама ретінде) жауапкершілік қаупіне байланысты қызметтерін қысқартуға немесе толығымен жабуға мәжбүр болды. FOSTA-SESTA қабылданғаннан бері секс-жұмыскерлері экономикалық тұрақсыздық пен зорлық-зомбылықтың күшеюі туралы хабарлады, бұл болжағандай болды.

Ескерту бермеу бойынша іс-қимыл

Джейн Доу №14-ке қарсы Internet Brands, Inc. ісінде талапкер Internet Brands, Inc.-тің modelmayhem.com желілік веб-сайтының пайдаланушыларын ескерте алмауы салдарынан зорлау схемасының құрбаны болғанын айыптап сотқа шағым түсірді. 2016 жылдың 31 мамырындағы Тоғызыншы апелляциялық округтік соты Коммуникациялардың әдептілігі туралы заң талапкердің ескертуді талап ету туралы талабына кедерес келтірмейді деп шешті.