Кіріспе

Компьютерлік жүйе процестерін визуализациялау

Бағдарламалық жасақтауда реттілік диаграммасы процестердің уақыт бойынша реттелген өзара әрекеттесуін көрсетеді. Бұл диаграммада қатысқан процестер мен объектілер, сондай-ақ функционалдықты іске асыру үшін қажетті хабарламалар тізбегі бейнеленеді. Реттілік диаграммалары әдетте дамытылып жатқан жүйенің 4+1 архитектуралық көрініс моделіндегі қолдану жағдайларын іске асырумен байланысты. Реттілік диаграммаларын кейде оқиға диаграммалары немесе оқиға сценарийлері деп те атайды. Белгілі бір қолдану жағдайының сценарийі үшін диаграммалар сыртқы актерлердің тудыратын оқиғаларын, олардың ретін және жүйеаралық мүмкін болатын оқиғаларды көрсетеді. Диаграмма жүйе шекарасын кесіп өтетін, актерлерден жүйелерге бағытталған оқиғаларды баса назарлайды. Қолдану жағдайының негізгі сәтті сценарийі және жиі немесе күрделі балама сценарийлері үшін жүйелік реттілік диаграммасын жасау қажет. Реттілік диаграммаларының екі түрі бар:

Реттілік диаграммасы (РД): Реттілік диаграммасының стандартты нұсқасы жүйенің қалай жұмыс істейтінін сипаттайды, ал жүйедегі әрбір объекті нақты түрде көрсетіледі. Жүйелік реттілік диаграммасы (ЖРД): Барлық жүйелер қара қорап ретінде қарастырылады, жүйеге тиесілі барлық кластар көрсетілмейді. Оның орнына, тек "Жүйе" деп аталатын бір объекті ғана бейнеленеді.

Жүйелік реттілік диаграммасын оқу

Кәсіби мамандар жобаны әзірлеу кезінде жүйелік реттілік диаграммаларын пайдаланушылар мен жүйе арасындағы белгілі бір тапсырмалардың қалай орындалатынын көрсету үшін жиі қолданады. Бұл тапсырмалар қайталанатын, қарапайым немесе күрделі болуы мүмкін. Мақсаты – қолданыс жағдайын визуальды форматта бейнелеу. Жүйелік реттілік диаграммасын құру үшін бірыңғай модельдеу тілімен (UML) таныс болу қажет. Бұл модельдер актерлердің (жүйеге әсер ететін адамдар) және жүйенің тапсырманы орындаудағы логикасын көрсетеді. Реттік диаграмманы оқу актор(лар) немесе жүйе(лер) арқылы (беттің жоғарғы бөлігінде орналасқан) жоғарыдан басталады. Әрбір актердің немесе жүйенің астында оларға жалғастырылған "өмірлік сызықтар" деп аталатын ұзын нүктелі сызықтар болады. Іс-әрекеттер осы өмірлік сызықтар арасындағы сызықтармен орындалады. Іс-әрекет сызығы мен өмірлік сызықтың арасындағы байланыс актер немесе жүйе арасындағы өзара әрекеттесуді көрсетеді. Әрекеттерді егжей-тегжейлі көрсету үшін жүйелік реттілік диаграммасының жоғарғы немесе төменгі жағында хабарламалар жиі пайда болады. Мысалы, актердің кіру туралы сұранысы кіру (пайдаланушы аты, пароль) арқылы бейнеленеді. Әрбір әрекет орындалғаннан кейін жауап немесе келесі әрекет алдыңғысының астында орналасады. Сызықтарды оқып, берілген модельде белгілі бір әрекеттердің қалай және қандай ретпен орындалатынын егжей-тегжейлі көруге болады.