Кіріспе

Танк локомотивінің дөңгелектер тізілімі

Уайт нотациясы бойынша бу локомотивтерін жіктеуде, 4-2-4 саны екі осьтегі төрт жетекші дөңгелекті, бір осьтегі екі күш беруші дөңгелекті және екі осьтегі төрт ілеспе дөңгелекті білдіреді. Бұл тізілім тек танк локомотивтері үшін ғана қолданылған, және конфигурацияға әріптер қосымшасын қосу арқылы көрсетіледі, мысалы, 4-2-4T – дәстүрлі қабырғалық танк локомотиві, 4-2-4ST – ершікті танк локомотиві, 4-2-4WT – шұңқырлы танк локомотиві және 4-2-4RT – тісті дөңгелекті танк локомотиві.

Шолу

Бұл дөңгелектердің орналасуы тек түрлі танк локомотивтерінің конструкцияларында ғана қолданылған. 1853 жылы Бристоль және Эксетер темір жолында қызметке түскен сегіз 4-2-4 ұңғымалы және артқы танк локомотивтері осы дөңгелектер орналасуымен бірінші болып жасалғанға ұқсайды. Локомотивті теміржол компаниясының инженері Джеймс Пирсон жобалаған. Су ұңғымада да, артқы резервуарларда да тасымалданды, ал қазандықтар көптеген тендерлі локомотивтердегідей ашық күйде қалды.

Ұлыбритания

1853 және 1854 жылдары кең жолақты Бристоль және Эксетер темір жолында 39-дан 46-ға дейін нөмірленген алғашқы сегіз 4-2-4T локомотивтері пайдалануға берілді. Олардың диаметрі 3 метр болатын фланссыз жетек дөңгелектері, алдыңғы және артқы екі осьті шассилермен қолдауға алынды. Суы құдық және артқы бактарда тасымалданды. 1859 және 1862 жылдары тағы екі локомотив салынды, бірақ олардың жетек дөңгелектері әлдеқайда кіші, диаметрі 2 метр болатын. 1869 және 1873 жылдар аралығында бастапқы 9 фут (3 м) диаметрлі жетек дөңгелектері бар локомотивтердің төртеуін алмастыру үшін жаңа локомотивтер салынды, бұл локомотивтер ауыстырылатын локомотивтердің нөмірлерін қайта пайдаланды. Бұл төрт алмастырғыш локомотивтердің жетек дөңгелектері сәл кіші, диаметрі 2 метр болатын. 1881 жылы Ұлы Батыс темір жолы Уильям Диннің эксперименталды локомотиві No. 9-да осы дөңгелектер орнатуын қолданды. Ол өте оңай рельстен шығып, салынған шеберханадан жылжыту мүмкін болмағандықтан, жұмыс істемеді және 1884 жылы 2-2-2 тендерлік локомотивке қайта жаңартылды. Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолының Дугальд Драммонд 1899 жылы 4-2-4T F9 кластың біріктірілген локомотиві мен инспекциялық вагонын салдырды. Драммонд 1912 жылы қайтыс болғаннан кейін ол аз пайдаланылды.

Америка Құрама Штаттары

C. P. Huntington локомотиві 4-2-4 танк локомотивтерінің бірі болды. Олар 1863 жылы Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы Сакраменто аймағындағы жеңіл жолаушылар тасымалы үшін сатып алған алғашқы локомотивтер еді. Локомотивтердің бірнеше кемшіліктері болды. Жетекші доңғалақ осі, артқы күш беру механизмі болғандықтан, локомотивтің артқы жағының толық салмағын көтере алмады, сонымен қатар, тым жеңіл болғандықтан, көлікті сенімді түрде тартуға, әсіресе көлбеулерде жеткілікті жабысу күші болмады. Форни типті рамадағы шағын су бакі локомотивтердің суын толығымен жұмсамай, орташа қашықтыққа жүруіне кедергі келтірді. Осы себепті, бұл локомотивтер тек қажет болған жағдайларда ғана пайдаланылды. 1863 жылы Т. Д. Джуда атты ұқсас локомотив Кук локомотивтер зауытында салынды, бірақ оны төлей алмаған темір жол компаниясынан Орталық Тынық мұхиты темір жолы сатып алды. Бұл локомотив 1872 жылы 4-2-2 доңғалақты конфигурацияға қайта жабдықталды. Жобалаушы, SAR сигнал инженері және моторлық көлік басқарушысы, майор Фрэнк Даттон, резеңке дөңгелек қатты жолмен жанасқанда, болат дөңгелек темір жолдағы болат рельске қарағанда тарту күшін жақсы жеткізерін айтты. Кем дегенде екі Dutton Rail тракторы салынды, екеуі де бумен жұмыс істеді және Йоркширдің бу тракторларынан Йоханнесбургтің Britannia Engineering Works зауытында қайта жабдықталды. Екінші Dutton тракторы, № RR1155, тек рельсте жүретін көлік болды. Оның екі басында да арбалар орналасқан, ал ортасында дифференциалдық осьте бір жұп жетекші дөңгелектер болды. Ол кез келген жылдамдықпен алға және артқа қозғалуға бейімделген, бірақ оны тек рельсте ғана пайдалануға болады. Көлікті кейде жолмен тасымалдау қажет болғандықтан, оның конструкциясы оны оңай тасымалданатын бөліктерге жылдам бөлуге, жол дөңгелектерінде шеберханаға немесе басқа да мақсаттар үшін тасымалдауға мүмкіндік берді. Қызмет барысында трактор көбінесе су багімен жабдықталған, ал оның қанаттарына қосымша көмір қаптары орналастырылған.

Көркем шығармаларда

1906 жылы жарық көрген "The Little Engine That Could" кітабындағы Кішкентай көк локомотив осы дөңгелектер тізбегімен жабдықталған Форни локомотиві болған.