Кіріспе

Балет тобы (1956 жылы құрылған)

Джоффри Балет – Чикаго, Иллинойс штатындағы американдық би тобы және оқу орталығы. Джоффри жыл сайынғы өнер көрсету маусымында "Орманшақ" қойылымын қоса алғанда, классикалық және заманауи балеттерді Civic Opera House-та тұрақты түрде қояды. 1956 жылы би саласындағы новаторлар Роберт Джоффри мен Джеральд Арпино құрған бұл компания, шекараны бұзатын өнерлерімен танымал. 1987 жылы Васлав Нижинскийдің "Жазғы той" балетін қою арқылы, 1913 жылғы премьерадан бері жоғалған деп есептелген түпнұсқа хореографияны қайта жаңғыртты. Пол Тейлор, Твила Тарп және Джордж Баланчин сияқты көптеген хореографтар Джоффримен бірлесіп жұмыс істеді.

Тарих

1956 жылы, көптеген гастрольдік труппалар балет классикасының қысқартылған нұсқаларын ғана қойған кезде, Роберт Джоффри мен Джеральд Арпино алты бишіден тұратын ансамбль құрды. Олар U Haul тіркемесін тартқан вагонмен елді аралап, Джоффри жазған түпнұсқа балеттерді орындады. Алғашқы алты биші – Арпино, Дианна Консоер, Брунилда Руиз, Глен Тетли, Беатрис Томпкинс және Джон Уилсон. Джоффри Нью-Йорк қаласында балет сабақтарын беріп, бишілердің жалақысын төлеу үшін ақша табумен айналысса, Арпино труппаны басқарды. Ансамбль 1957 жылы Чикагодағы ірі қалада алғаш рет өнер көрсетті. Жоффри балеті ақырында Нью-Йоркте «Роберт Жоффри театр балеті» деген атпен орнықты. 1962 жылы заманауи хореограф Альвин Эйли компанияға жұмыс жасауға шақырылды. Ребека Харкнесс компанияның ерте меценаттарының бірі болды және ол халықаралық гастрольдерді (Кеңес Одағы, 1963) мүмкін етті, бірақ 1964 жылы ол мен Джоффри жолдары айырылысты. Джоффри 1965 жылы «Жоффри балеті» атымен дебют жасаған жаңа труппаны құрып, қайтадан бастады. 1966 жылы Нью-Йорк Сити Центрінде сәтті маусым өткізгеннен кейін, ол Сити Центрінің резиденциялық балет труппасы болуға шақырылды, Джоффри көркемдік директор, ал Арпино бас хореограф болды. Арпиноның 1970 жылғы «Trinity» рок-балеті жақсы қабылданды; Джоффри 1967 жылы Курт Йоостың «Жасыл үстел» балетін қайта қойды, содан кейін Аштонның «Façade», Кранконың «Pineapple Poll», Фокиннің «Петрушка» (1979 жылы Рудольф Нуреевпен), Нижинскийдің «Фавннің түстен кейінгі сағаты» (де сонымен қатар Нуреевпен) және Массиннің «Le Tricorne», «Le Beau Danube» және «Parade» балеттерін жаңғыртты. 1973 жылы Джоффри Твила Тарптан өзінің алғашқы тапсырыс балеті – «Deuce Coupe» балетін жасауды сұрады. Компания 1977 жылға дейін «City Center Joffrey Ballet» ретінде жұмыс істеді. 1977 жылдан бастап ол «Жоффри балеті» атымен өнер көрсетті, ал 1982 жылдан 1992 жылға дейін Лос-Анджелесте екінші резиденциясын құрды. 1995 жылы компания Нью-Йорк қаласынан Чикагоға көшіп, онда тұрақты резиденция құрды. Чикагодағы алғашқы жылдар компания үшін қаржылық жағынан қиын болды, бірнеше рет жабылуға жақындады, бірақ кейін көрермендер саны артып, жасы да төмендеді. 2005 жылы «Жоффри балеті» Чикагодағы 10 жылдығын тойлады, ал 2007 жылы екі маусымдық 50 жылдығын тойлады, оның аясында Айова университетінің Ханчер аудиториясының демеушілігімен Айова штатында «Өзеннен өзенге» ашық ауадағы тегін турне ұйымдастырылды.

Танымал мәдениет

Джоффри балеті – Жаклин Кеннедидің шақыруымен Ақ үйге өнер көрсетуге алғашқы би компаниясы, американдық телевидениеде алғаш рет пайда болған, мультимедианы қолданған алғашқы классикалық би компаниясы, рок музыкасына балет қоюды алғаш рет жасаған, TIME журналының мұқабасында алғаш рет бейнеленген және оның негізінде ірі фильм түсірілген алғашқы компания, Роберт Альтманның түсірген соңғы фильмдерінің бірі – «Компания». Онда Малкольм Макдауэлл балет компаниясының көркемдік жетекшісінің рөлін ойнады, бұл кейіпкер Джеральд Арпиноның прототипі болды. Фильм Джоффри балетінің нағыз бишілерінен, хореографтарынан және қызметкерлерінен жиналған оқиғалар негізінде құрылған. Көптеген рөлдерді компанияның нақты мүшелері сомдады. Джоффри балеті «Save the Last Dance» (2001) фильмінде де пайда болды, онда оқиғаның екі басты кейіпкері компанияның Чикагода «Sea Shadow» және «Les Présages» спектакльдерін тамашалады. «Glee» (2012) телесериалында Майк Чангқа Чикагодағы Джоффри би академиясында оқуға стипендия беріледі.

Көктемнің ырымын қайта құру

1987 жылдың күзінде Джоффри балеті Лос-Анджелесте Игорь Стравинскийдің маңызды "Жазғы той" балетінің қайта құрастырылған нұсқасын алғаш рет көрсетті. Алғашқы балет 1913 жылы Парижде, Францияда дебют жасады, және оның хореографы Васлав Нижинский болды. Би сарапшылары Милисент Ходсон мен Кеннет Арчер түпнұсқа балетті дұрыс қайта құрастыру үшін 18 жыл бойы зерттеулер жинады. Көрсетілім үшін түпнұсқа костюмдердің сексен пайызы табылған және қайта құрастырылған, сондай-ақ Ходсон мен Арчер 1982 жылы қайтыс болғанға дейін Нижинскийдің репетиция жәрдемшісі Мари Рамбертпен түпнұсқа хореография бойынша кеңесе алды.

Іс-шаралар

40 бишіден тұратын компания өзінің жылдық қыркүйек-мамыр айларындағы маусымын Чикагодағы Азаматтық опера театрында өткізеді және жыл бойына бірнеше ішкі және халықаралық гастрольдік сапарларға қатысады. 2007 жылы Джеральд Арпино күнделікті басқарудан зейнеткерлікке шығып, 2009 жылы қайтыс болғанға дейін көркемдік директор эмеритус атанымын иеленді. 2007 жылдың қазан айында бұрынғы Джоффри бишісі Эшли Уитер, Сан-Франциско балетінің көркемдік директордың көмекшісі және балетмейстері болып, үшінші көркемдік директор атанды. 2019 жылы Джоффри Анна Каренина романы негізінде жаңа "сюжеттік балеттің" әлемдік премьерасын ұсынды. Юрий Посоховтың хореографиялық қоюымен, Джоффри және Австралия балеті композитор Илья Демуцкийден толық оркестрлік музыкалық қосымша тапсырыс берді, бұл Джоффри тарихындағы тұңғыш рет болды. Джоффри Чикаго қаласының орталық бөлігінде, 10 East Randolph Street мекенжайындағы Джоффри мұнарасында орналасқан. Компанияның кең ауқымды гастрольдік кестесі, білім беру бағдарламасы, оның ішінде Джоффри би академиясы, Джоффри балетінің ресми мектебі, қоғамдық байланыс бағдарламасы және басқа да көркем және сахналық өнер ұйымдарымен ынтымақтастық бар. 2021 жылы Джоффри 1998 жылдан бері өнер көрсеткен Аудиториум театрынан Чикаго Лирикалық операсымен жасалған серіктестік аясында Азаматтық опера театрына көшті.