Құдай алдында барлық адам тең – Діндостар (Квакерлер) теңдік туралы куәліктері, гендерлік және нәсілдік теңдікті қолдау арқылы көрінеді. Діни сенімдерінен туындайтын іс-әрекеттер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теңдікке куәлік – Діни достар қоғамының (квакерлер) мүшесінің, барлық адамдардың Құдай алдында тең екендігіне сенім арқасында, адамдардың теңдігін нығайтуға немесе қолдауға бағытталған іс-әрекеті, практикасы немесе мінез-құлқы. "Куәлік" сөзі, достардың күнделікті өмірінде өз сенімдерін қалай көрсететінін немесе куәлік ететінін білдіреді. Сондықтан куәлік – сенім емес, достардың діни тәжірибесінен туындайтын, олардың сенімдерін іс жүзіне асыруы. Теңдікке куәлік, квакерлердің әйелдер мен еркектердің, түрлі нәсілдердің теңдігін, сондай-ақ адамдардың басқа да топтарының теңдігін қолдайтын іс-шараларға қатысуын қамтиды.
A testimony of equality is an act, usage, or course of conduct by a member of the Religious Society of Friends (Quakers) tending to assert or promote equality of persons, arising from the Friends' belief that all people are equal in the eyes of God. The word testimony describes the way that Friends testify or bear witness to their beliefs in their everyday life. A testimony is therefore not a belief, but is committed action arising out of Friends' religious experience. Testimony of equality has included Quakers' participating in actions that promote the equality of the sexes and races, as well as other classifications of people.
Жалпы түсініктеме
Friends барлық адамдар Құдай алдында тең деп санайды. Барлық адамдар бірдей рухани ұшқынды ішінде тасығандықтан, әрбір адам тең қарауға лайық. Friends әйелдерді маңызды қызметкерлер ретінде бағалаған және әйелдер құқықтары үшін күрескен алғашқылардың бірі болды; олар құлдыққа қарсы қозғалыстың жетекшілеріне айналды, сондай-ақ психикалық аурулары бар адамдарға және түрмедегілерге гуманистік қарым-қатынас жасауды алғашқылардың бірі ретінде қолға алды. Квакерлер жоғары рухани теңдік сезіміне ие, оның ішінде әр түрлі жыныстардың рухани теңдігіне сенім де бар. Бастапқыда әйелдер де, ерлер де ғибадат ету жиналыстарында сөйлеуге бірдей құқық берілді. Маргарет Фелл Фокс күйеуі Джордж Фокс сияқты сөзді және сауатты болды, квакерлік діннің алғашқы жылдарында бірнеше трактаттар жариялады. Ертедегі Friends ерлер мен әйелдер арасындағы теңсіздік Едем бағынан айырылғаннан пайда болды деп таластады, бірақ Мәсіх күнәларымызды кешіру үшін келгендіктен, бұл теңсіздік енді болуы керек емес. Мысалы, Джордж Фокс 1674 жылы былай деп жазды:
Friends believe that all people are equal in the eyes of God. Since all people embody the same divine spark all people deserve equal treatment. Friends were some of the first to value women as important ministers and to campaign for women's rights; they became leaders in the anti slavery movement, and were among the first to pioneer humane treatment for individuals with mental disorders, and for prisoners. Quakers hold a strong sense of spiritual egalitarianism, including a belief in the spiritual equality of the sexes. From the beginning both women and men were granted equal authority to speak in meetings for worship. Margaret Fell Fox was as vocal and literate as her husband, George Fox, publishing several tracts in the early days of Quakerism. Early Friends argued that inequality between men and women arose from the Fall from the Garden of Eden, but that since Christ has come to redeem our sins, this inequality should no longer stand. For example, George Fox wrote in 1674:
Friends-тің теңдікке қатысты көзқарасы олардың «құрметті сәлемдесуден» бас тартуларында да көрінеді (квакерлер лауазымы мен дәрежесіне қарамастан, ешкімге бас иіп немесе шапанды шешпейтін), сондай-ақ стильдер мен лауазымдарды (мысалы, мырза, ханым, лорд, доктор және т.б.) қабылдамауында көрінеді, баршаны тек аты-жөнімен атап (яғни, Джон Смит, мырза Джон немесе сэр Джон емес). Бұл Friends-тің Құдай алдында туған тегіне, байлығына немесе саяси билігіне негізделген ешқандай иерархия жоқ екенін түсінгенін көрсетеді – олар осындай құрметті тек Құдайға ғана арнады. Friends бұл тәжірибені авторитарлыққа қарсы емес, керісінше, адамның мақтаныш пен өзімшілдігіне қарсы айыптау ретінде қарастырды. Бүгінде «құрметті сәлемдесуге» қарсылық бұрынғыдай күшті емес: қазіргі күнделікті өмірде көптеген сәлемдесу әдеттері қолданылмайды, ал әрбір Friends осы мәселені өзінің ішкі сезімі бойынша шешеді.
Friends' attitude towards egalitarianism is also demonstrated by their refusal to practice "hat honour" (Quakers refused to take their hats off or bow to anyone regardless of title or rank), and their rejection of styles and titles (such as Mr, Mrs, Lord, Dr, etc. ), simply calling everyone by their first and last name only (i. e. John Smith rather than Mr Smith or Sir John). This testified to the Friends' understanding that, in the eyes of God, there was no hierarchy based on birth, wealth, or political power—such honours they reserved only for God. This practice was not considered by Friends to be anti authoritarian in nature, but instead as a rebuke against human pretense and ego. Today, resistance to "hat honour" does not prevail as it once did: most hat customs are not practiced in contemporary daily life, and the individual Friend is left to decide whether or not to practice "hat honour" as a matter of conscience.
Жыныстардың теңдігі
Достар әйелдерді рухани қызметкерлер ретінде бағалайтын алғашқылардың бірі болды. Элизабет Хутон, мүмкін, Джордж Фоксқа көнген алғашқы адам болды және қозғалыстың басындағы күндері ашық және батыл уағызшы болған. Маргарет Фелл – "Достар" қозғалысының тағы бір ертедегі көшбасшысы. Квакер дінін тарату үшін қазіргі АҚШ-қа барған алғашқы екі адам – Мэри Фишер мен Энн Остин. Бір кезде ер және әйел квакерлердің жеке іскерлік мәжілістер өткізуі әдеттегі жайт болды. Бұл практика әйелдерге көбірек күш беру мақсатымен жасалды және оларды кемсіту үшін емес. 18-ғасырда кейбір квакерлер әйелдердің іскерлік мәжілістерге толыққанды қатыспайтынын сезді, себебі көптеген әйелдер күйеулеріне қарсы пікір білдірмейтін. Осы мәселені шешу үшін екі жеке іскерлік мәжіліс құрылды. Көптеген квакерлер үйлерінің ортасына жылжымалы бөлігіш орнатылған. Құдайға сыйынған кезде бөлігіш көтерілді. Іскерлік мәжілістер кезінде бөлігіш түсіріліп, екі бөлме пайда болды. Әр жыныс өздерінің жеке іскерлік мәжілістерін өткізді. Егер мәселе бүкіл жиналыстың келісімін қажет етсе – мысалы, ғимаратты жөндеу сияқты – басқа жиналысқа өкіл жіберу қажет болды. Бұл практика әйелдер күйеулеріне қарсы пікір білдіруден қорқу тоқтағанға дейін жалғасты. Кейбір өте ескі ғибадатханаларда әлі де бұл бөлігіш бар, бірақ ол жылжымайтын болуы мүмкін. Сонымен қатар, 19-ғасырда АҚШ-тағы әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескен қозғалыстың көптеген көшбасшылары квакерлерден шыққан, олардың ішінде Сьюзан Б. Энтони мен Лукреция Мотт болды.
Friends were some of the first to value women as spiritual ministers. Elizabeth Hooton was possibly the first person to be convinced by George Fox and was an outspoken and daring preacher during the earliest days of the movement. Margaret Fell was another early leader of the Friends movement. The first two people who went to what is now the United States to promote the Quaker Faith were Mary Fisher and Ann Austin. At one time it was common for male and female Quakers to have separate Meetings for Business. This practice was considered to give the women more power and was not meant to demean them. During the 18th century, some Quakers felt that women were not participating fully in Meetings for Business as most women would not "nay say" their husbands. The solution was to form the two separate Meetings for Business. Many Quaker meeting houses were built with a movable divider down the middle. During Meetings for Worship, the divider was raised. During Business meetings the divider was lowered, creating two rooms. Each gender ran their own separate business meetings. Any issue which required the consent of the whole meeting—building repairs for example—would involve sending an emissary to the other meeting. This practice continued until there was no longer a concern over whether women would "nay say" their husbands; some very old meetinghouses still have this divider, although it likely is nonmovable. In addition, many of the leaders in the women's suffrage movement in the United States in the 19th century were drawn from the Quakers, including Susan B. Anthony and Lucretia Mott.
Растық теңдік
Достар ақырында құлдыққа қарсы қозғалыстың көшбасшылары болды, бірақ құлдықтың дұрыс еместігін түсінуге шамамен бір ғасыр уақыт кетті. 18-шы ғасырда Джон Вулман құлдарды ұстау мәселесінде достарының санасын оятуды бастады. Бенджамин Лей сияқтылар, құлдарды ұстаудан және құл саудасына қатысудан дереу бас тартуға шақыру үшін, шектен тыс жарияламалар мен қысым тактикасын қолданды. 1776 жылы Филадельфия жылдық жиыны (сол кезде АҚШ-тағы ең маңызды жиын) мүшелеріне құлдарды ұстауға тыйым салды, ал 1790 жылдың 11 ақпанында Достар құлдықты жою туралы АҚШ Конгресіне петиция ұсынды. Америкалық Достар құлдықтан қашқандарды еркіндікке жеткізуге арналған "Жер асты жолы" деп аталатын көлік желісіне белсенді қатысты.
Friends also eventually became leaders in the anti slavery movement, although a realization of the wrongness of slavery did not develop for almost a century. In the 18th century John Woolman began to stir the conscience of Friends concerning the owning of slaves. Some, such as Benjamin Lay, used immoderate tracts and shock tactics to encourage speedy rejection of both slave ownership and participation in the slave trade. In 1776, the Philadelphia Yearly Meeting (the most important yearly meeting in USA at the time) prohibited members from owning slaves, and on February 11, 1790, Friends petitioned the U. S. Congress for the abolition of slavery. American Friends were prominent participants in the Underground Railroad, a transportation network for sending escaped slaves to freedom.
Психикалық аурумен күресу
Квакерлер психикалық ауруларға қатысты гуманистік көзқарасты алғашқылардың бірі болып енгізді, ал Англияның Йорк қаласындағы Уильям Тук (1732–1822) құрған "The Retreat" атты емдеу орталығы 18 ғасырдағы психиатриялық көмектің қаталдығына жауап ретінде ашылды.
Quakers were among the first to pioneer humane treatment for the mentally ill, with The Retreat, in York, England, an asylum set up by William Tuke (1732–1822) as a reaction to the harsh nature of 18th century asylum care.
Тұтқындарға адамгершілікпен қарау
XIX ғасырда Элизабет Фрай және оның інісі Джозеф Джон Гурни түрмедегілерге гуманитарлық қарым-қатынас жасау үшін күресті. Фрай түрмелерге өзі барып, тұтқындарға тағам, жамылғы, білім беру және басқа да көмектер көрсетті. Олар Парламент мүшелерін түрме жағдайын жақсарту үшін реформалық заңдар қабылдауға көндіре алды. Сондай-ақ, өлім жазасы қолданылатын қылмыстардың санын азайтуға ықпал етті. 1960 жылдары, достарының бірі Эрик Бейкер, "Амнести Интернешнл" халықаралық құқық қорғау ұйымын құруға қатысты, ол негізінен түрмедегілер мен қылмыс жасады деп айыпталғандардың жағдайына баса назар аударды. Бұл ұйым Діндік достар қоғамымен тікелей байланысты емес, бірақ Теңдік туралы куәліктегі идеалдармен ұқсас.
In the 19th Century Elizabeth Fry and her brother, Joseph John Gurney, campaigned for the humane treatment of prisoners. Fry went into prisons herself to provide food, blankets, education, and other assistance to the prisoners. They were able to persuade Members of Parliament to pass reform legislation to improve prison conditions. They also were able to influence legislation that reduced the number of crimes that were punishable by death. In the 1960s, a Friend, Eric Baker, took part in the founding of Amnesty International, a human rights group primarily focused on the treatment of those in prison and those accused of crimes. It is not directly connected with the Religious Society of Friends but has similar ideals as those derived from the Testimony of Equality.