Кіріспе

Еуропалық Одақты кеңейту туралы келісім

2005 жылғы Қосылу шарты – Еуропалық Одақтың мүше мемлекеттері мен Болгария және Румыния арасындағы келісім. Ол 2007 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді. Бұл шарт Болгария мен Румынияның Еуропалық Одаққа қабылдануын реттеді және Еуропалық Одақтың алдыңғы шарттарына өзгерістер енгізді. Осы себепті ол Еуропалық Одақтың конституциялық негізінің ажырамас бөлігі болып табылады.

Тарих

2004 жылғы 17 желтоқсанда Еуропалық кеңес мүшелік келіссөздері сәтті аяқталып, Болгария мен Румыния Еуропалық Одаққа мүше болуға дайын екендігін мәлімдеді. Еуропалық Парламентке мақұлдау туралы өтініш (C6‑0085/2005) ұсынылды. 22 ақпанда Еуропалық комиссия 2005 жылғы Болгария мен Румынияның Еуропалық Одаққа қосылуына қатысты жағымды пікір білдірді. Нәтижесінде, 2005 жылғы 13 сәуірде Еуропалық Парламент Болгария мен Румынияның Еуропалық Одаққа мүше болу өтінішіне келісім берді. Парламент 497 дауыспен қолдады, 93 дауыс қарсы болды және 71 дауыс қалыс қалды, ал Болгария 522 дауыспен қолдау, 70 дауыс қарсы және 69 дауыс қалыс қалды. 2005 жылғы 25 сәуірде Еуропалық Одақ Кеңесі Болгария мен Румынияның қабылдануына қатысты өтініштерін қабылдады. Шарт 2005 жылғы 25 сәуірде Люксембургтегі Нейменстер аббаттығында қол қойылды. Қосылу шартына қосымша, Қорытынды актіге де қол қойылды. Қорытынды актіде тараптардың мәлімдемелерін қоса алғанда, мүшелік келіссөздерінің нәтижелері тіркелді. Сондай-ақ, шартқа қол қойылғаннан бастап күшіне енгенге дейінгі кезеңге қатысты ережелер белгіленді. Қосылу шартын ратификациялау туралы мәліметтер төмендегі кестеде келтірілген. Бұл процесс 2006 жылғы 20 желтоқсанда аяқталды. Парламент Күні Нәтижелер 2005 жылғы 11 мамыр Иә. Народное собрание (Narodno Sabranie): 231 дауыспен қолдады, 1 қарсы, 2 қалыс қалды. Camerele Reunite: 434 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. Ұлттық кеңес: 102 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 2 қалыс қалды. 28 қыркүйек 2005 26 қыркүйек 2005 Иә. Országgyűlés: 257 дауыспен қолдады, 6 қарсы, 1 қалыс қалды. Өкілдер палатасы: 56 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. Riigikogu: 69 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. 6 ақпан 2006 24 қаңтар 2006 Иә. Kamra tad Deputati: Бөлінусіз келісім берілді. 22 ақпан 2006 2 қараша 2005 Иә. Бүкілгрек Парламенті (Voulí ton Ellínon): Аплодисменттермен мақұлданды. Сенат: 66 дауыспен қолдады, 2 қарсы, 2 қалыс қалды. 3 наурыз 2006 6 желтоқсан 2005 Иә. Poslanecká sněmovna: 155 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 1 қалыс қалды. 22 қараша 2005 Иә. Сенат: Қол көтеру арқылы бекітілді. 21 наурыз 2006 22 желтоқсан 2005 Иә. Депутаттар палатасы: 415 дауыспен қолдады, 3 қарсы, 4 қалыс қалды. Državni zbor: 64 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. 30 наурыз 2006 Иә. Лордтар: Бөлінусіз келісім берілді. соның ішінде 8 желтоқсан 2006 Иә. Гибралтар Парламенті (кейіннен Гибралтар Ассамблеясының Палатасы): 26 қаңтар 2006 Иә. Сейм: 79 дауыспен қолдады, 5 қалыс қалды. Риксдаг: Аплодисменттермен мақұлданды. 5 мамыр 2006 24 қараша 2005 Иә. Конгресс де депутатас: 303 дауыспен қолдады, 1 қарсы, 0 қалыс қалды. Сенат: 247 дауыспен қолдады, 1 қарсы, 0 қалыс қалды. Ұлттық кеңес: 2 қарсы дауыспен қол көтеру арқылы мақұлданды. 26 маусым 2006 11 мамыр 2006 Иә. Бундесрат: 1 қарсы дауыспен қол көтеру арқылы мақұлданды. Сейм: 85 дауыспен қолдады, 1 қарсы, 3 қалыс қалды. Eduskunta/Riksdag: Дауыссыз қабылданды. 2 тамыз 2006 соның ішінде 20 наурыз 2006 Иә. Келесі: 2006 жылғы 7 ақпанда қол көтеру арқылы мақұлданды. Tweede Kamer: 93 дауыспен 52 қарсы, 0 қалыс қалды. Eerste Kamer: 4 қарсы дауыспен дауыссыз қабылданды. Ассамблея: 181 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 11 қалыс қалды. Сейм: 426 дауыспен қолдады, 1 қарсы, 0 қалыс қалды. 3 қазан 2006 30 наурыз 2006 Иә. Сенат: 71 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. Депутаттар палатасы: 60 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. 10 қазан 2006 13 маусым 2006 Иә. Dáil Éireann: Бөлінусіз келісім берілді. 16 қазан 2006 21 маусым 2006 Иә. Seanad Éireann: Бөлінусіз келісім берілді. 30 наурыз 2006 Иә. Сенат / Sénat: 52 дауыспен 8 қарсы, 0 қалыс қалды. 19 қазан 2006 20 сәуір 2006 Иә. Kamer van Volksvertegenwoordigers / Chambre des Représentants: 115 дауыспен қолдады, 14 қарсы, 1 қалыс қалды. Парламент де ла Регион де Брюссель Капитале / Брюссель Хофдстедлейк Парламент: 77 дауыспен 6 қарсы, 0 қалыс қалды. Assemblée réunie / Verenigde Vergadering (Брюссель): 77 (66 француз тілінде, 11 голланд тілінде) дауыспен 6 (барлығы голланд тілінде) қарсы, 0 қалыс қалды. Парламент: 57 дауыспен қолдады, 3 қалыс қалды. Vlaams Parlement: 79 дауыспен 29 қарсы, 0 қалыс қалды - қоғамдық мәселелер бойынша; 77 дауыспен 26 қарсы, 0 қалыс қалды - аймақтық мәселелер бойынша. Парламент валлон: 61 дауыспен қолдады, 1 қалыс қалды - аймақтық мәселелер бойынша; 60 дауыспен қолдады, 0 қалыс қалды - аударылған қоғамдық мәселелер бойынша. 19 қыркүйек 2006 Иә. Parlament der Deutschsprachigen Gemeinschaft: 25 дауыспен қолдады, 0 қалыс қалды. 20 қазан 2006 Иә. Парламент bruxellois francophone: 64 дауыспен қолдады, 0 қалыс қалды. 21 қараша 2006 Иә. Фоллетинг: 97 дауыспен қолдады, 2 қарсы, 15 қалыс қалды. 5 желтоқсан 2006 27 маусым 2006 Иә. Assemblée nationale: Қол көтеру арқылы бірауыздан мақұлданды. 6 желтоқсан 2006 3 қазан 2006 Иә. Sénat: 2 сенатор дауыс бермей, қол көтеру арқылы мақұлданды. 26 қазан 2006 Иә. Бундестаг: 529 дауыспен қолдады, 12 қарсы, 10 қалыс қалды. 20 желтоқсан 2006 24 қараша 2006 Иә. Бундесрат: 69 дауыспен қолдады, 0 қарсы, 0 қалыс қалды. Шарт күшіне енуінің бастапқы күні 2007 жылғы 1 қаңтар болды. Бір немесе екі елдің мүшелігін 2008 жылғы 1 қаңтарға дейін кейінге қалдыру мүмкіндігі қарастырылды. Мұндай шешім Еуропалық Комиссияның ұсынымы бойынша Еуропалық Одақ Кеңесі тарапынан қабылдануы мүмкін еді. 2006 жылғы 16 мамырдағы мониторинг есебінде Комиссия мүшелік күні туралы соңғы ұсынымын жасады, бірақ Болгария мен Румыниядан қосымша прогресс талап етті. 2006 жылғы 26 қыркүйектегі мониторинг есебінде екі елдің де саяси, экономикалық және acquis талаптарына жеткілікті дайын екендігі көрсетілді. Мүшелікті кейінге қалдырмау ұсынылды (мүшелікті ұзарта бермей, кемшіліктерді келесі ынтымақтастық және тексеру механизмі арқылы жоюға шешім қабылданды). Шарт 2007 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді.

2. Келісім

Шарттың өзі алты баптан тұрады. 1-бап Болгария Республикасы мен Румынияның Еуропалық Одаққа қосылуын реттейді. 1-тармағы Болгария Республикасы мен Румынияны Еуропалық Одақтың толыққанды мүшелері етеді. 2-тармағы екі елді де Еуропа Конституциясын құру туралы шартқа және Еуропалық атом энергиясы қауымдастығын құру туралы шартқа қатысушы етеді. Осылайша Болгария мен Румыния Еуропа Конституциясын құру туралы шартты жеке-жеке ратификациялауға міндетті емес. 3-тармақ қабылдау шарттары мен тәртібін белгілейтін хаттаманы және оның қосымшаларын Шарттың ажырамас бөлігі деп жариялайды. 4-тармақ жоғарыда аталған хаттаманы Еуропа Конституциясын құру туралы шартқа және Еуропалық атом энергиясы қауымдастығын құру туралы шартқа қосады және оның ережелерін осы шарттардың ажырамас бөлігі етеді. 2-бап Еуропа Конституциясын құру туралы шарт күшіне енгенге дейін Шарттың өзі күшіне енген жағдайды қарастырады. Осылайша ол 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап, Еуропа Конституциясы қазіргі түрінде (егер жүзеге асырылса) күшіне енгенге дейін Болгария мен Румынияның мүшелігіне құқықтық негіз болады. 1-тармақ екі елдің де Еуропалық Одақтың негізін құратын шарттарға қатысушы болатынын айтады. 1-баптың 2 және 4-тармақтарының ережелері тек Еуропа Конституциясы күшіне енген күннен бастап қолданылады. 2-тармақта айтылғандай, жоғарыда аталған оқиғаға дейін қабылдау шарттары мен Одақтың негізін құратын шарттарға енгізілетін түзетулер Шартқа қоса берілген актіде қарастырылады, ол Шарттың ажырамас бөлігі болып табылады. 3-тармақ Еуропа Конституциясы күшіне енген кезде актінің хаттамамен ауыстырылуын және осы ауысудың құқықтық салдарларын қарастырады. 3-бап Еуропалық Одақтың барлық мүше мемлекеттерін, оның ішінде Болгария мен Румынияны, барлық Одақ шарттарына, осы шартты қоса, қатысты тең деп белгілейді. 4-бап Шартты ратификациялау және күшіне енуі туралы. 1-тармақ 2006 жылғы 31 желтоқсанға дейін барлық тараптардың шартты ратификациялауын және ратификациялық құжаттарды Италия үкіметіне тапсыру қажеттігін айтады. 2 және 3-тармақтар Шарттың күшіне ену мерзімін, оған қосылатын мемлекеттердің біріне немесе екеуіне қатысты оны кейінге қалдыру механизмін анықтайды және бір немесе бірнеше ел Шартты ратификациялаған, бірақ ратификациялық құжаттарын 2007 жылғы 1 қаңтарға дейін тапсыра алмаған жағдайдағы жағдайды қарастырады. Ратификациялау рәсімдері уақтылы аяқталып, Шарт 2007 жылдың 1 қаңтарында барлық мүше мемлекеттердің аумағында күшіне енді. 5-бап болгар және румын тілдерінде жасалған Еуропа Конституциясын құру туралы шарттың осы шартқа қосымша болып табылатынын және олардың Еуропалық Одақтың барлық басқа ресми тілдеріндегі мәтіндермен бірдей аутентикалық екенін белгілейді. 6-бап Келісімнің түпнұсқасы Еуропалық Одақтың барлық ресми тілдерінде жасалғанын, осы мәтіндердің әрқайсысы бірдей аутентикалық екенін және түпнұсқасы Италия үкіметінде сақталады, ал барлық тараптар куәландырылған көшірмелерді алатынын айтады.