Пол Наски: Испан актері және кинорежиссері (1934-2009)

Кіріспе

Испан актері және режиссері (1934 – 2009)

Хасинто Молина Альварес (6 қыркүйек 1934 – 30 қараша 2009), сахналық аты Пол Наши, испан киноактері, сценарист және режиссер, көбінесе қорқыныш фильмдерінде жұмыс істеген. Оның көптеген классикалық қорқыныш кейіпкерлерін сомдауы – «Адам-құрт», «Франкенштейннің монстры», граф Дракула, Квазимодо, Фу Манчу және мумия – оны испандық Лон Чейни деп таныстырды. Наши сонымен қатар ондаған әрекет фильмдерінде, тарихи драмаларда, қылмыстық фильмдерде, телешоуларда және деректі фильмдерде ойнады. Ол өзінің көптеген фильмдерінің сценарийлерін де жазды және олардың көпшілігін «Жасинто Молина» деген атпен шығарды. Наши 2001 жылы Испанияның Көркем өнер саласындағы еңбегі үшін алтын медалімен марапатталды.

Өмірбаян

Наши 1934 жылы Мадридте Хасинто Молина Альварес болып дүниеге келді және Испания азаматтық соғысы кезінде, Испания тарихындағы үлкен құлпыратын кезеңде өсті. Оның әкесі Энрике Молина сәтті тері сатушы болған, ал Наши өте жайлы жағдайда өскен, бір кезде ата-анасының ауылдық сарайында тұрған. Наши бастапқыда колледжге сәулетші болу үшін түсті. Колледжді бітірген соң, ол кәсіби ауыр атлет ретінде бастады, бірақ көп ұзамай актерлік өнер мен киноға қызығушылық танытты. Бала кезіндегі сүйікті кино кейіпкері – «Адам-құбылыс» («Волк-мен») – ол бала кезінде «Франкенштейн мен Адам-құбылыс» (1943) классикалық Universal фильмін көрген сәттен бастау алады. Кейде ол пластинка мұқабаларын жасауға, батыс романдары жазуға және комикстерге сурет салуға тырысты, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. 20 жасында Наши кәсіби ауыр атлетика мен актерлік өнердің арасында ауысып жүрді, бірақ маңызды рөлдерді ала алмады, көбінесе тек эпизодтық рөлдерді ғана ойнады. Наши 1961 жылғы классикалық «Патшалар патшасы» библиялық эпосында эпизодтық рөлде ойнады және бұл тәжірибе оны одан әрі киноға тартты. Наши келесі фильмдерде де эпизодтық рөлдер ойнады: «El Principe Encadenado / The Chained Prince» (1960, сондай-ақ «Викингтердің патшасы», моңғол басшысы рөлінде); «Операция Плюс Ультра» (1966, бетперделі хирург рөлінде); «Las Viudas / The Widows» (1966, тек «Луна де Миль» бөлімінде режиссердің ассистенті ретінде жұмыс істеді); және «La Esclava del Paraiso / Slave of Paradise» (1968, сондай-ақ «1001 түн», Шанталь есімді сарай қызметшісі рөлінде). Наши тағы екі фильмде режиссердің ассистенті болып жұмыс істеген, олар: «Aventura en el Palacio Viejo» (1967) және «Cronica de Nueve Meses» (1967). 1966 жылы Испанияның шалғай аймағында түсіріліп жатқан «I Spy» американдық телешоуының эпизодында массовка ретінде қатысқанда, Наши қорқыныш иконы Борис Карлоффты түсірілім алаңында кездестірді, бұл оның ешқашан ұмытпайтын сәті болды. (Карлофф сол күні өте жағдайы нашар, депрессияда және денсаулығы сырғатып тұрған. Бұл кездесу Наши туралы постхумалды фильмге әкелді, оның атауы «Пол Наши: Франкенштейннің жылағанын көрген адам».)

Naschy was born as Jacinto Molina Alvarez in Madrid in 1934, and grew up during the Spanish Civil War, a period of great turmoil in Spanish history. His father Enrique Molina was a successful furrier, and Naschy grew up in very comfortable surroundings, at one point living in his parents' country mansion. Naschy went to college initially to become an architect. After college, he started out as a professional weightlifter, but soon gravitated to acting and filmmaking. His favorite film character from childhood was the Wolf Man, dating back to when he saw the classic Universal film Frankenstein Meets the Wolf Man (1943) as a child. At times, he tried his hand at designing record album covers, writing pulp western novels and drawing comic book stories, but did not meet with much success. In his 20s, Naschy moved back and forth between professional weightlifting and acting, but wasn't able to secure important roles, usually obtaining just bit parts. Naschy had an uncredited bit part in the classic 1961 Biblical epic King of Kings and the experience drew him further into filmmaking. Naschy also played uncredited bit parts in the following films: El Principe Encadenado / The Chained Prince (1960, a. k. a. King of the Vikings, playing a Mongol chieftain); Operation Plus Ultra (1966, playing a masked surgeon); Las Viudas / The Widows (1966, acting as assistant director in the "Luna de Miel" segment only); and La Esclava del Paraiso / Slave of Paradise (1968, a. k. a. 1001 Nights, playing a palace servant named Chantal). Naschy allegedly acted as an assistant director on two other films, Aventura en el Palacio Viejo (1967) and Cronica de Nueve Meses (1967)

While appearing as an extra in an episode of the American TV show I Spy that was being filmed in a remote country site in Spain in 1966, Naschy met horror icon Boris Karloff on the set, a thrill he never forgot. (Karloff was in a very poor mood that day, apparently depressed and in poor health. This encounter led to a posthumously produced film biography on Naschy being entitled Paul Naschy: The Man Who Saw Frankenstein Cry.)

Үрей белгісі

1968 жылы 34 жасында ол «Қасқырдың белгісі» (поляк қасқыры, граф Вальдемар Данинский туралы) атты қасқырлар туралы фильмнің сценарийін жазды және «Maxper Producciones Cinematograficas» деген испандық кинокомпанияны оны қаржыландыруға көндіре алды. Наши «Эль-Хомбре-Лобо» рөлін (Испаниядағы құпия ликантроп аты) ойнауға ниеттенбеген, бірақ продюсер сәйкес актер таба алмаған соң бұл рөл оған бұйырды (Лон Чейниді жалдауға тырысқан, бірақ 62 жасында, голливудтық аңызғы қорқыныш жұлдызы саяхаттауға тым осал болды). Немец дистрибьюторлары оның есімін Жасинто Молинадан өзгертуді талап етті, себебі ол тым испандық естілді, бұл Испаниядан тыс елдерде фильмнің кассалық табысына кедергі келтіруі мүмкін еді. Ол «Пол Наши» есімін жасады, «Пол» Папа Павел VI-ның құрметіне, ал «Наши» – «Имре Надь» есімінің германиялық нұсқасы, Нашидің ауыр атлетикадағы кумірінің бірі. Кейін Наши өзінің Вальдемар Данинский қасқыр кейіпкерімен 11 жалғастырма жазып, түсірді, соның ішінде актерлік және сценарийшілік мансабын дамытты. Наши өзі ойнаған фильмдердің, әсіресе қорқынышты фильмдердің сценарийлерін көп жазды. Оның ең нәтижелі жылы 1972 жыл болды, сол жылы ол жеті фильмнің сценарийін жазып, түсірді. 1970 жылдары ол Еуропаның ең үздік қорқынышты фильмдерінің режиссерлері Леон Климовский, Карлос Ауред, Хавьер Агирре, Хосе Луис Мадрид, Хуан Пикер Симон, Франсиско Лара Полоп және Хосе Луис Мериномен жұмыс істеді. Нашидің сүйікті режиссері Леон Климовский болды, олармен сегіз қорқыныш және әрекет фильмдерін түсірді. Наши Климовскийдің кәсіби және жауапкершілікпен жұмыс ілеуін бағалады, бірақ Климовский түсірілімді асығыс жасап, фильмдерін жақсартуға болатын қайта түсірулерге мүмкіндік бермеді деп ойлады. Ол сондай-ақ режиссер Карлос Ауредпен жұмыс істеуді ұнатты және олар бірге жасаған фильмдермен мақтанды. Нашидің сүйікті әріптесі (және продюсері) Джулия Сали болды, ол онымен он төрт фильмінде жұмыс істеді.

In 1968, at age 34, he wrote a screenplay for a werewolf movie entitled The Mark of the Wolfman (about a Polish werewolf named Count Waldemar Daninsky) and managed to interest a Spanish film company called Maxper Producciones Cinematograficas into financing it. Naschy never intended to play "El Hombre Lobo" (as the doomed lycanthrope came to be called in Spain), he just wound up with the part when the producer could not find a suitable actor (they had tried to hire Lon Chaney Jr., but at age 62, the fabled Hollywood horror star was far too sickly to travel). The German distributors insisted he change his name from Jacinto Molina because it sounded too Spanish, which would have hurt the film's chances at the box offices in various countries outside of Spain. He created the name "Paul Naschy" "Paul" after Pope Paul VI, and "Naschy" as a Germanic sounding version of "Imre Nagy", one of Naschy's weightlifting idols. Naschy later wrote and starred in 11 sequels featuring his Waldemar Daninsky werewolf character, and spun off a very successful acting and screenwriting career in the process. Naschy wrote the screenplays for most of the films he starred in, especially the horror movies. His most prolific year was 1972, during which time he wrote and starred in no less than seven movies. During the 1970s, he worked for some of the best Euro horror film directors in the business, including León Klimovsky, Carlos Aured, Javier Aguirre, José Luis Madrid, Juan Piquer Simón, Francisco Lara Polop and José Luis Merino. Naschy's favorite director was León Klimovsky, with whom he made eight horror and action films. Naschy praised Klimovsky's professional workmanlike attitude, but he always felt that Klimovsky rushed through the filming and never allowed for enough retakes that might have improved some of their films. He also enjoyed working for director Carlos Aured, and was proud of the films they did together. Naschy's favorite co star (and co oroducer) was Julia Saly, and he worked with her on fourteen of his films.

Карьераның төмендеуі

1976 жылы ол өзінің бірінші жобасы ретінде костюмдік драма «Инквизицияны» таңдап, режиссерлікпен де айналысуға шешім қабылдады. Ол шамамен сегіз жыл бойы жақсы жұмыс істеді, тіпті бірнеше табысты жапон-испан бірлесіп түсірілген фильмдерді және испан телеарнасы үшін түсірілген деректі фильмдерді жасады. Бірақ 1985 жылға қарай оның көркем фильмдері өзін-өзі ақтамайтын болды, ал оның ойсыз шпиондық пародиасы «Операция Мантис» (1985) көп ақша жоғалтқаннан кейін Нашидің «Аконито Фильмс» өндіріс компаниясы банкротқа ұшырады. («Аконито» – бұл «wolfsbane» шөптің ғылыми атауы). Нашидің компанияда үш серіктесі болды: Аугусто Буэ (іс жаман болған сәтте Нашиді тастап, бизнестегі үлесін сатқан), Масурао Такэда (банкроттан кейін аз уақыттан кейін бүйрек қатерлі ісігінен қайтыс болған) және Джулия Сали («Мантис» сәтсіз аяқталғаннан кейін актерлік мансабынан толығымен бас тартқан). 1984 жылдың 20 маусымында Нашидің әкесі Энрике Молина көл жағасында жалғыз балық аулап жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның денесін орманнан ойын ойнап жүрген балалар тапты, оны қайта тірілтуге тырысқандары жеміс бермеді. Әкесінің күтпеген қайтысы (ол оныңмен әрдайым жақын болған) және кинокомпаниясының банкротқа ұшырауы Нашиді екі жылдық депрессияға ұшыратты. Киноиндустрияда ешкім онымен жобаларды қаржыландыруға құштарлық танытпады, ал оның ең жақын достарының кейбіреуі оған ең қажет болған кезде одан бет бұрды. Сұхбаттарында Наши осы кезеңде өзін-өзі өлтіруді ойлағанын айтты. Ол 1987 жылы «қайта оралу фильмі» болған «El Aullido del Diablo» арқылы киноға оралды. Нашидің ұлы Серхио осы фильмде әйгілі қорқыныш жанрындағы актерлер Говард Вернон мен Кэролайн Манромен бірге басты рөлді ойнады. Өкінішке орай, фильм жақсы таралмады (тек жергілікті испан телеарналарында көрсетілді) және бүгінгі күнге дейін ағылшын тілінде қолжетімді емес. 1991 жылдың 27 тамызында Нашидің мансабы екінші рет құлдырады, ол жергілікті спорт залында ауыр атлетикамен айналысқаннан кейін жүрек талмасына шалдықты. Ол бір аптадан астам уақыт ауруханада жатып, 5 қыркүйекте жүрекке үлкен операция жасады. Қорқыныш фильмдерінің жанкүйерлері арасында Наши қайтыс болды деген қауесет тарады, өйткені ол операциядан кейін біраз уақыт кино сахнасынан жоғалып кетті. Кейіннен ол әртүрлі елдердегі бірнеше фанзин журналдарының редакцияларымен байланысып, өзінің әлі де тірі екенін хабарлады. 1996 жылы Наши өзінің 11-ші адамқұрық фильмі «Ликантропода» түсті, ол оның үлкен оралу фильмі болады деп ойлады, бірақ фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан жақсы қабылданылмады. Ол келесі он жыл бойы төмен бюджетті қорқыныш фильмдері мен қылмыстық драмаларда түсіріліп тұрды, соның ішінде ол бірнеше беделді жанкүйерлер сыйлықтарын жеңіп алды және 1990 және 2000 жылдары көптеген қорқыныш фильмдер фестивальдарында құрметті қонақ ретінде қатысты (Америка Құрама Штаттарында да, Еуропада да). Бірақ ол әлі де қаржылық қиындықтарға тап болды және сұхбаттарында испан киноиндустриясының жемқорлығы мен жақын туыстарға жақындығы туралы ащы шағымданатын. 1997 жылы Наши «Пол Наши: Бір қасқырдың естеліктері» атты толыққанды автобиографиясын жазды (оның ішінде оның фильмографиясы да бар). 2003 жылы Наши тіпті Голливудқа қысқа уақытқа барып, Дональд Ф. Глут пен Фред Олен Рей режиссерлік еткен екі ересектерге арналған қорқыныш фильміне түсті. (Фильм түсіру тілдік кедергіге байланысты қиын болды, өйткені Наши ешқашан ағылшын тілін үйренбеген. Сонымен қатар, Наши өзімен бірге әйелі мен ұлы Серхионы алып келді, ал олар келген күні оның әйелі асқазан вирусымен ауруханаға жатқызылды, сондықтан Наши түсірілім кезінде алаңдаулы болды.) Голливудта болған кезінде Наши «Universal Studios» студиясына, сондай-ақ аңызға айналған «Famous Monsters of Filmland» журналының редакторы Форрест Джей Акерманның «Ackermansion» мұражайына барды.

In 1976, he decided to try his hand at directing as well, choosing the costume drama Inquisition as his first project. He did well for about eight years, even producing and directing a number of successful Japanese/Spanish co productions and made for Spanish TV documentaries, but by 1985, his feature films were no longer breaking even, and after losing a lot of money on his ill conceived spy spoof Operation Mantis (1985), Naschy's production company, Aconito Films, wound up in bankruptcy. (Aconito is the scientific term for the herb wolfsbane). Naschy had three partners in the company Augusto Boue (who dumped Naschy and sold his shares in the business the moment things got bad), Masurao Takeda (who died soon after the bankruptcy from pancreatic cancer) and Julia Saly (who retired from acting completely after Mantis flopped). On June 20, 1984, Naschy's father Enrique Molina died of a heart attack while fishing alone on the shores of a lake. Some boys playing in the woods discovered his body, too late to revive him. The unexpected sudden loss of his father (with whom he had always been very close), coinciding with the bankruptcy of his film company, plunged Naschy into a two year period of depression. Suddenly no one in the film industry wanted to finance projects with him, and some of his best friends turned their backs on him when he needed them the most. Naschy claimed in interviews that he even considered suicide during this period. He only returned to filmmaking in 1987 with his supposed "comeback film" El Aullido del Diablo. Naschy's son Sergio played a major role in the film, along with famed horror icons Howard Vernon and Caroline Munro. The film was very poorly distributed unfortunately (shown only on local Spanish TV), and even today is still not available in English. Naschy's career took a second downturn when he suffered a near fatal heart attack himself on August 27, 1991, triggered by weightlifting in a local gym. He was hospitalized for more than a week, then had major heart surgery performed on September 5. A rumor circulated throughout horror film fandom that Naschy had died, since he disappeared from the film scene for a while after his operation. He had to later contact a number of fanzine publishers in various countries to inform them that he was still very much alive. In 1996, Naschy wrote and starred in his 11th werewolf film Licántropo, which he thought would be a big comeback film for him, but the movie did not do well at all, critically or financially. He continued to appear in a number of low budget horror films and crime dramas, however, during the following decade, during which time he won a number of prestigious fan awards and appeared as a celebrated guest at many horror film conventions during the 1990s and the 2000s (both in the United States and in Europe). But he was still doing poorly financially, and complained bitterly in interviews about the state of the corrupt Spanish film industry which he said practiced favoritism and cronyism. In 1997, Naschy wrote a detailed autobiography entitled Paul Naschy: Memoirs of a Wolf Man (which included his filmography as well). Naschy even traveled to Hollywood briefly in 2003 to appear in two shot on video (adult content) horror films directed by Donald F. Glut and Fred Olen Ray, two former horror fans turned directors who must have treated him like royalty on the set. (Filming got a bit complicated due to a language barrier since Naschy had never learned to speak English. Also, Naschy had brought his wife and son Sergio along with him, and the day after they arrived, his wife was hospitalized with a stomach virus, so Naschy was a bit preoccupied during the shoot.) During his sojourn in Hollywood, Naschy even visited Universal Studios as well as the famed "Ackermansion" museum of Forrest J Ackerman, the editor of the legendary magazine Famous Monsters of Filmland.

Жеке өмір

Наши 2009 жылғы 30 қарашада 75 жасында Мадридтегі ауруханада ұйқы безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. 2008 жылы оған қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін бір жылдан астам уақыт бойы өмірі үшін күресті, бірақ соңы болды. Өмірін салыстырмалы түрде қиын қаржылық жағдайда аяқтағанмен, Наши қатысқан фестивальдарда көптеген жанкүйерлерінің зор құрметі мен сүйіспеншілігін сезінді және ол әрдайым қорқынышты фильмдердің көрнекті тұлғасы ретінде есінде қалатынын біліп көз жұмды. Наши қайтыс болғаннан кейін Германияда жүздеген сирек фотосуреттер, лобби карталары, плакаттар және оның фильмдерін ондаған жылдар бойы әртүрлі елдерде жарнамалау үшін қолданылған басқа да материалдар жинақталған кітап жарық көрді. «Пол Наши: Франкенштейннің жылағанын көрген адам» (Нашидің 1966 жылы «Мен тыңшымын» түсірілімінде Борис Карлоффпен кездескеніне сілтеме) атты толыққанды фильмдер туралы деректі фильм де DVD форматында шықты.

Ең танымал кейіпкерлер

Қасқырқұс граф Вальдемар Данинский (Испанияда El Hombre Lobo деп танылады) — Пауль Нашидің ең әйгілі қорқыныш кейіпкері, өйткені ол Данинский рөлін 12 түрлі фильмде ойнады. Шындығында, Наши қасқыр рөлін ең көп ойнаған актер рекордын ұстап тұр, ол Лон Чейниді оңай жеңіп шықты, ол өзінің мансабында бар болғаны жеті рет қасқыр рөлін ойнады (оның ішінде "Террор үйі" (1960 ж. фильм) және "Route 66" (Телесериал) сериясындағы түсірілімдері де бар). Алайда, Чейнидің "Universal" фильмдері картинадан картинаға белгілі бір хронологиялық сюжет желісін құрғаннан айырмашылығы, Нашидің Данинский фильмдері сюжет бойынша бір-бірімен байланысты емес. Әр фильм дерлік жеке тұрған оқиға болды және бұл фильмдерді Universal-дың ескі фильмдері сияқты байланыстыруға арналмаған. Данинскийдің ликантропиясы әр фильмде әртүрлі себептермен пайда болатын (мұны көптеген Наши жанкүйерлері шатастырады). Дегенмен, бұл жақсы болды, өйткені 1970 жылдары еуропалық қорқыныш фильмдері АҚШ-та көрсетілімге түскеннен кейін бірнеше жыл өткен соң ғана шығарылды, сондықтан олар бәрібір ретсіз шығарылуы мүмкін еді. Нашидің тағы бір қайта ойнаған кейіпкері — ортағасырлық зұлым сиқыршы Аларик де Марнак (ол Нашидің "Horror Rises from the Tomb" (1972 ж.) фильмінде пайда болды және "Panic Beats" (1983 ж.) жалғасында қайта тірілді). Наши бұл кейіпкерді шын мәнінде болған ортағасырлық ақсүйек Жилль де Ре есімді адамның өміріне негіздегенін айтады, сонымен қатар ол 1974 жылғы "El Mariscal del Infierno" ("The Devil's Possessed") фильміндегі басты кейіпкерді де осы адамның өмірбаянымен байланыстырып жасаған.