Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қару-жарақ түрі
Type of armour
Кореялық қару-жарақ – ежелгі заманда кореялықтар, Корея үшін және оның атынан соғысқандар, сондай-ақ шетелде соғысқан кореялықтар дәстүрлі түрде қолданған қару-жарақ. Корея түбегіндегі қару-жарақ үлгілері кем дегенде Кореяның үш патшалығы дәуірінен белгілі. Тактикалық жағдайға қарай, кореялық қару-жараққа 20 ғасырға дейін атқа кигізілетін қару-жарақ және басқа да ерте баллистикалық қорғаныс түрлері де кірген.
Korean armour is armour that was traditionally used in ancient times by Koreans, those fighting in and on behalf of Korea, or Koreans fighting overseas. Examples of armour from the Korean Peninsula date back to at least the Korean Three Kingdoms period. Depending on the tactical situation, Korean armour also included horse armour and other kinds of early anti ballistic armour before the 20th century.
Кіріспе
Кореялық броня негізінен зымырандардан қорғануға арналған, себебі таулы жерлер далалық шайқастарды сирек немесе өте қауіпті етіп жасайтын. Тарихи Корея мемлекеттері үшін бекіністерді қорғау немесе шабуылдау – әдеттегі соғыс еді. Броняның ең алғашқы түрлері қола дәуірінде пайда болды және жануар терісінен, сүйектен немесе ағаштан жасалған болуы мүмкін. Темір броняның ең ерте табылыстары Гай конфедерациясы мен Когурёда кездесті, ал сүйектен жасалған броня Бэкжеде табылған. Үш патшалық дәуірінде металл броня тұрақты соғыстардың нәтижесінде кеңінен таралды, бірақ Корея біріккеннен кейін оның қолданылуы азайды, ал жапон қарақшылары немесе дала көшпелілері басты алаңдаушылыққа айналды. Біріккен Силланың X ғасырда құлауынан және оны Корё басып алуынан кейін, Кореяның орталық және солтүстік бөліктеріндегі соғыс стилі жеңіл броняны пайдаланумен бірге кеңінен таралды. Бұл оңтүстік мемлекеттерде қолданылатын ауыр броняны толығымен тастауға әкелді. Кореяда темір пластиналы броняны алғаш рет Гай конфедерациясы 42-562 жылдар аралығында қолданған. Гимхэдегі Десондун ежелгі қабірлерінде, ЮНЕСКО мұрасының тізіміне енген жерде, темір және болаттан жасалған көптеген заттар, соның ішінде темір броня, темір ат жабдықтары (мысалы, шлемдер мен жетектер) және кішкентай темір құймалар (көбінесе ақша ретінде қолданылған) табылған. Гимхэ қаласының аты "Темір теңізі" деген мағынаны білдіреді, бұл аймақтағы темірдің көптігін көрсетеді. Қазіргі таңда сақталған үлгілері Оңтүстік Кореядағы Гимхэ ұлттық мұражайында қойылған. Корея соғысы көбінесе қиын жерлерге және жауға биік жерден, әдетте, күшті садақтар және кейінірек ұңғылы қарулар арқылы жүргізілген атыс күшіне негізделген. Жосеон кезінде Джурчен шабуылдарына қарсы атты әскердің басымдығы бағаланды. Қытай мен Жапонияның көптеген әскерлеріне қарсы күрескен корейлер жылдамдық пен қашықтықтан шабуыл тактикасын ұстанды, бұл ауыр броняға деген қажеттілікті шектеді, бірақ жақын шайқасқа дайындыққа баса назар аударды. Кейінгі кезеңдерде корей бронясына бригандин, тізбекті броня және қабыршақты броня да кірді. Темір мен болат жабдықтарының құны шаруалар үшін көбінесе тым жоғары болғандықтан, шлемдер әрқашан толық болаттан жасалмайтын, ал қатайтылған былғары бас киімдері жиі кездесетін. Корей бронясының бөліктері, жоғарыдан төменге қарай, әдетте шлемнен немесе бас киімнен, иық пен қолтық қорғанысы бар ауыр негізгі бронядан, аяқ жамылғыларынан (негізгі бронядан жасалған қоршаумен толықтырылған), шатқал қорғанысынан және қол-аяқ қорғанысынан тұратын. Қару-жарақ жағынан корей әскерлері семсер немесе найзамен жабдықталған ауыр жаяу әскерді, қалқандарды, пикелерді, садақшыларды, арбаушыларды және атпен садақ атуға қабілетті көпжақты ауыр атты әскерді қолданды. Корей теңіз соғысында корей кемелерінің жоғарғы палубасындағы қызметкерлерді қорғау үшін ауыр ағаш қалқандар кеңінен қолданылды. Жосеонның өркендеуінен кейін корей жауынгерлік бронясы тізбекті, пластиналы және қабыршақты броняны пайдаланудан бригандинге көшуге ұшырады. Жосеонның орта кезеңінде провинциялық әскерлер төселген бронямен жабдықталған, ал орталық бөлімшелер металлдан жасалған броняны алуға мүмкіндік алды.
Korean armour was mainly dedicated to protect against missiles since mountainous terrain made field battles either rare or very hazardous. For historical Koreanic countries, the defense or assault of fortifications was typical warfare. The earliest armour variants appeared during the Bronze Age and were likely made of animal skins, bone or wood. The earliest findings of iron armour were from the Gaya confederacy and Goguryeo, while bone armour could be found in Baekje. Metallic armour was relatively widespread during the Three Kingdoms period due to constant warfare, but its usage declined once Korea was unified and Japanese pirates or steppe nomads became the main concerns. Following the collapse of Unified Silla in the tenth century and its takeover by Goryeo, the warfare style more common type to the Central and Northern parts of Korea along with the use of lighter armours took over. This resulted in the general abandonment of the heavy armour typically used by the southern states. The first known use of iron plate mail in Korea was used by the Gaya confederacy between 42 and 562 AD. A large number of iron and steel artifacts, including iron armour, iron horse armour such as helmets and bits, and smaller iron ingots (often used as money), have been found in the Daeseong dong Ancient Tombs, a World Heritage Site, in Gimhae. Gimhae means "Sea of Iron" as if the city's name symbolizes the abundance of iron in the area. Surviving examples are currently on display at the Gimhae National Museum in South Korea. Korean warfare was often based on harsh terrain and the firepower imposed on the enemy from high ground usually in the form of composite bows and later gunpowder weapons, while cavalry superiority was favored against the constant Jurchen raids during Joseon. Fighting against the much more numerous forces of China and Japan, Koreans favored mobility and ranged tactics which limited the reliance upon vastly armoured units despite a strong inclusion of melee training. During later periods, Korean armour also included forms of brigandine, chain mail, and scale armour. Due to the cost of iron and steel equipment that were often too high for peasant conscripts, helmets were not always full steel and stiffened leather caps were not uncommon. Korean armour pieces, from top to bottom, typically consisted of a helmet or a cap, a heavy main armour coat with pauldrons or shoulder and underarm protection, leg coverings (supplemented by the skirting from the main coat), groin protection, and limb protection. In terms of armament, Korean militaries employed heavy infantry equipped with swords or spears along with shields, pikemen, archers, crossbowmen, and versatile heavy cavalry capable of horse archery. Korean naval warfare saw large deployments of heavy wooden shields as a means of protecting personnel on the top decks of Korean ships. After the rise of the Joseon, Korean combat armour saw a change from mainly using chain mail, plated mail, and lamellar armor to mostly brigandine. By the time of the mid Joseon, provincial troops were equipped with padded armour while the central units could afford metal made armour.
Үш патшалық дәуірі
Кореяның үш патшалық дәуіріндегі корейлік қару-жарақ екі негізгі стильден тұрды: батыстағы атты дала көшпелілері мен Синиттік империялар қолданғанға ұқсас "Чалгап" тізбекті қару-жарақ және Гая конфедерациясы мен Силла мемлекеттерінде кездесетін пластиналық қару-жарақ. Тізбекті қару-жарақ көбінесе қоладан, темірден, сүйектен немесе қатайтылған былғарыдан жасалған, ал пластиналар әрқашан темірден, болаттан немесе қоладан жасалған. Моңғол империясының билігі тұсында Корея (содан кейін кейінгі Горё әулеті) әскери саласында бірқатар өзгерістерге ұшырады. Жапонияның екі моңғол шапқыншылығы (1274 және 1281 жылдары) кезінде корей/моңғол жауынгерлерін бейнелейтін жапондық суреттерде шапқыншылық күштерінің құрамына негізінен моңғолдар, корей теңіз жаяу әскері, тунгус одақтастары және қытайлық әскерге алынғандар, сондай-ақ қалқандар мен моңғол стиліндегі қару-жарақ элементтері кіргені көрсетілген. Қалқандардың ықпалы ұзақ сақталмады, бірақ Жосон дәуіріндегі корей қару-жарақтарының мысалдары көбінесе моңғол кезеңінен ықпал алған, мысалы, кең қалқан сияқты элементтерді көрсетеді. Генерал Чонджи гьёнбёнгап (경번갑/鏡幡甲) киген.
Korean armour during the Korean Three Kingdoms Period consisted of two major styles: the 'Chalgap' lamellar armour similar to the ones used by the equestrian steppe nomads and Sinitic empires to the west and plate armour, found in the Gaya Confederation and Silla. The lamellar often consisted of bronze, iron, bone, or stiffened leather; plates were always of iron, steel, or bronze. It is suggested that during a period of rule under the Mongol Empire, Korea (then under the late Goryeo Dynasty) began to see a number of changes to its military. Japanese paintings of Korean/Mongol warriors during the two Mongol invasions of Japan (1274 and 1281 AD) show the invasion forces made up largely of Mongols, Korean naval infantry, Tungusic allies and Chinese conscripts with shields and Mongol style armour elements. The shields do not appear to have lasted as an influence, but examples of Joseon era Korean armour often show adoptive influences from the Mongol period, such as the helmet with the wide brim. General Chonji wore the gyeongbeongap (경번갑/鏡幡甲).
Жосон әулетінің қару-жарағы
Жосон әулетінің қару-жарағын шамамен екі кезеңге бөлуге болады: ерте кезең (шамамен 15-16 ғасырлар) және кеш кезең (шамамен 17-19 ғасырлар). Ертеден кейінгі династияның қару-жарағының нақты ауысу нүктесі әлі анықталмаған. Дегенмен, бұл Кореяға жасалған жапон шабуылдары (1592–1598) және маньчжу шабуылдары, Жосон әулеті кезінде Кореяның кездескен жалғыз толыққанды соғыстары болды. Екі кезеңде де, төселген қару-жарақ (eomshimgap, hangul=엄심갑) қарапайым сарбаздар арасында танымал болды, себебі Жосон шаруаларды өз жабдықтарымен қамтамасыз етуді талап етті, ал қару-жарақ төмен бағамен денеге қорғаныс ұсынды. Бұл жиынтықтар Pigabju деп аталады. Металл қару-жарақ көбінесе Жосон құрлық әскерлерінің негізгі соққы күшін құрайтын астанадағы бөлімшелерде кездеседі. Осы кезеңдегі корей қару-жарағының көп бөлігі металл (әдетте темір) қабықшаларынан тұратын қабықшалар немесе ламеллаларды қолданды, олар қару-жарақтың сыртына бекітілген болатын. 1457 жылдан бастап, құн және тасымалдау мәселелеріне байланысты, көптеген қару-жарақтардың металл бөліктерін нығайтылған былғарымен алмастыруға бастама берілді. Темір қабықшалар/ламеллалардан жылырақ, жеңіл және иілгіш болғанымен, нығайтылған былғары қабықшаларын пайдаланатын қару-жарақ шайқаста азырақ қорғаныс берді, бригандиндік қару-жарақ түрін құрайды. Dujeong gap деп аталатын бұл корей қару-жарағының негізгі түріне айналды және киген кезде тізеден төмен түсетін, ал шлем конус тәрізді болатын. Әскери шенеуніктер, жоғары/элиталық сарбаздар және атты әскерлер әлі де өз қару-жарақтарында металл пластиналар/қабықшаларды сақтап (атты әскерлер үшін бұл gabsa, ал жаяу әскерлер үшін pengbaesu деп аталатын), ал шаруалар/төменгі шендегі сарбаздар нығайтылған былғары пластиналары/қабықшалары бар қару-жарақ киеді. 19 ғасырдың ортасында Мьёнжэ бейгаб деп аталатын оқтан қорғайтын қару-жарақ жасауға әрекет жасалды. Ол мата және мақтадан тігілген қабаттарды тігіп, Франция және АҚШ сияқты батыс державалары қолданған мылтықтардың күшті атысына жауап беру үшін оларды қалың жилетке біріктіру арқылы жасалды. Бұл әрекет қазіргі заманғы оқтан қорғайтын жилеттерді өндіру әдісімен ішінара сәйкес болғанымен, тиімді болмаған сияқты.
Armor from the Joseon dynasty can be classified into roughly two time periods, the early dynasty (c.15~16th centuries) and the late dynasty (c. 17th~19th centuries). The exact transition point from the early to late dynasty armor remains unresolved. Still, it appears to be around the Japanese invasions of Korea (1592–1598) and the Manchu invasion of Korea, the two and only total wars that Korea faced during the Joseon Dynasty. Throughout both periods, however, padded armor (eomshimgap, hangul=엄심갑) was popular among the common soldiers, as Joseon required peasant conscripts to provide their equipment and the armor offered body protection at a low price. Sets of leather armor are called Pigabju. Metallic armor was largely seen within units stationed in the capital, which formed the main striking power of the Joseon land forces. Most Korean armor of this period utilized scales or lamellae composed of metal (usually iron) scales attached to the exterior of the armor coat. Starting as early as 1457, due to issues of cost and transport, an initiative was begun to replace the metal components of a majority of armor issued to personnel with hardened leather. While warmer, lighter, and more flexible than iron scales/lamellae, armor utilizing hardened leather scales provided less effective protection in combat. forming a type of brigandine armor. Called dujeong gap, this became the primary form of Korean armor and often reached below the knees when worn, and the helmet assumed a conical shape. Officers, senior/elite soldiers, and cavalry still had metal plates/scales in their armor (for mounted forces this was called gabsa while for non mounted forces this was called pengbaesu), while peasant/low ranking soldiers wore armor with hardened leather plates/scales. In the mid 19th century there was an attempt to develop anti ballistic armor called Myeonje baegab. It was made by sewing sheets of textiles and cotton and combining them into a thick vest to respond to the overwhelming firepower of rifles fielded by Western powers such as France and the United States. Although this attempt was partially in line with the current method of producing anti ballistic vests, it does not appear to have proved effective.