Кіріспе
Солтүстік және Оңтүстік Кореядағы мереке – Оңтүстік Кореяда Хангуль күні (한글날) деп, ал Солтүстік Кореяда Чосонгуль күні (조선글날) деп аталатын Корей алфавиті күні, корей халқының Хангуль (한글) корей алфавитін 15 ғасырдағы Ұлы Седжонг патшаның ойлап табуы мен жариялауын еске алатын ұлттық мереке. Оңтүстік Кореяда 9 қазанда, ал Солтүстік Кореяда 15 қаңтарда тойланады. 1990 жылдан 2012 жылға дейінгі кезеңді қоспағанда, өнеркәсіптік өсімді жеделдету мақсатында жұмыс күндерін көбейту саясаты жүргізілгенін ескерсек, Хангуль күні 1970 жылдан бері Оңтүстік Кореяда мемлекеттік мереке болып саналады.
The Korean Alphabet Day, known as Hangeul Day (한글날) in South Korea, and Chosŏn'gŭl Day (조선글날) in North Korea, is a national Korean commemorative day marking the invention and proclamation of Hangul (한글), the Korean alphabet, by the 15th century Korean king Sejong the Great. It is observed on October 9 in South Korea and January 15th in North Korea. Excluding the years 1990 to 2012, when the government maximized business days to expedite industrial growth, Hangul Day has been a national holiday in South Korea since 1970.
Тарих
Хангуль тілінің жасалуына дейін Кореяда (сол кезде Чосон деп аталған) адамдар негізінен классикалық қытай тілінде жазған. Бірақ корей және қытай тілдерінің арасындағы маңызды айырмашылықтар мен көптеген таңбаларды жаттау қажеттігіне байланысты, қарапайым халық үшін қытай таңбаларын үйрену қиын болды, олар көбінесе білім алу мүмкіндігіне ие болмады. Бұл мәселені шешу үшін король Седжонг жалпы халықтың сауаттылығын арттыру мақсатында Хангуль деп аталатын ерекше әліпбиді құрды. Оңтүстік Кореяда Хангуль жариялау күні 1970 жылдан бері әр жылдың 9 қазанында тойланады. Дегенмен, 1990-2012 жылдар аралығында бұл күн демалыс емес, жұмыс күні ретінде қарастырылды. Солтүстік Кореяда бұл күн 15 қаңтарда аталады. Солтүстік Кореяда хангуль жарияланғанының 68 жылдығы ай күнтізбесінің тоғызыншы айының соңғы күні, яғни 4 қарашада тойланады. Қоғам мүшелері оны "Гагьянал" (가갸날) мерекесінің алғашқы аталымы деп жариялады. Бұл атау "Gagyageul" (가갸글) сөзінен шыққан, ол хангульдің ертедегі халықтық атауы еді және "gagya geogyeo" (가갸거겨) сөздерімен басталатын есте сақтау өлеңіне негізделген. 1928 жылы мереке күнінің атауы "Хангулл" деп өзгертілді, бұл термин 1913 жылы Чу Сигён тарапынан енгізілген және жаңа әліпбидің ресми атауы ретінде кеңінен қабылдана бастады. Бұрын бұл күнді ай күнтізбесі бойынша тойлаған. 1931 жылы мерекелеу күні Грегориан күнтізбесінің 29 қазанына ауыстырылды. Үш жылдан кейін бұл күнді король Седжонг жарлық шығарған 15 ғасырда қолданылған Юлиан күнтізбесімен сәйкес ету үшін 28 қазанға ауыстырды. 1940 жылы "Хунмин Чжонгым Хэрье" еңбегінің түпнұсқасы табылды, ол "Хунмин Чжонгым" еңбегіне түсініктеме беретін және одан көп ұзамай жазылған еңбек еді. Онда "Хунмин Чжонгым" тоғызыншы айдың алғашқы он күнінде (сангсун; 상순; 上旬) жарияланғаны анықталды. 1446 жылғы ай күнтізбесінің тоғызыншы айының он күні сол жылғы Юлиан күнтізбесінің 9 қазанымен сәйкес келді. 1945 жылы құрылған Оңтүстік Корея үкіметі 9 қазанды Хангуль күні деп жариялады, бұл мемлекеттік қызметкерлерді жұмыстан босататын жылдық заңды мереке болды. Ірі компаниялар Оңтүстік Корея үкіметін елдегі жұмыс күндерінің санын арттыруға басымдық жасады. 1991 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының күнін қабылдауды теңестіру үшін Хангуль күнінің мерекелік статусы алынып тасталды. Заң бойынша Хангуль күні ұлттық еске алу күні болып қала берді және Хангуль қоғамы мерекенің мәртебесін қайтару үшін үгіт жүргізді. 2012 жылдың 1 қарашасында Қоғам бұл үгітінде жеңіске жетті, Ұлттық Ассамблея 189 дауыспен 4 қарсы (4 адам дауыс бермей) Хангуль күнін ұлттық мереке ретінде қайтаруды талап ететін резолюцияны қабылдады. Бұл Ли Мён Бак әкімшілігіне қысым жасады, ол 2013 жылы бұл өзгерісті қолданды.
Мерекелік шаралар
2009 жылы Седжон патшаның салмақты қола мүсіні Оңтүстік Кореяның Сеул қаласының орталығындағы Седжонно, Гвангвамун алаңында көпшілікке таныстырылды. Ол шамамен 6,2 метр (20,3 фут) биіктікте тұрып, азаматтар мен туристерге үлкендігімен таң қалдырады. Үлкен алтын мүсіннің астында музей орналасқан, оған Хангуль күнінде көптеген адам келеді. Музейде әліпбидің жасалуы және Седжон патшаның тұсындағы технологиялық жетістіктерді көрсететін көптеген экспонаттар бар.