Қызық оқиғалар мен түрмедегі өмір: "Жылдам қозғалыс" фильмі

Кіріспе

1980 жылы Сидни Пуатье түсірген фильм, телесериал

"Шыңғырлап шатасу" – Сидни Пуатье режиссерлік еткен, Брюс Джей Фридман сценарийін жазған, Ханна Вайнштейн продюсерлік еткен, ал Гин Уайлдер мен Ричард Прайор екі жұмыссыз дос рөлінде ойнаған 1980 жылғы американдық комедиялық фильм. Банк тонауға қатысқан деген айыппен олар 125 жылға бас бостандығынан айырылады. Түрмеде олар басқа тұтқындармен дос болады. Бұл фильм Уайлдер мен Прайорды 1976 жылы түсірілген "Күміс жолақ" комедиялық триллерінде бірге ойнағаннан кейін қайтадан бірге түсуге мүмкіндік берді. Фильм АҚШ-та 1980 жылдың 12 желтоқсанында көрсетілді, сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланды, бірақ үлкен қаржылық табысқа ие болды.

Сюжет

Актер болуға талпынып жүрген Гарольд "Гарри" Монро бай әйелдің пәтерінде официант болып жұмыс істейді, бірақ аспаздықтар оның марихуанасын кешкі ас кезінде орегано ретінде қолданғанда жұмыстан шығарылады. Оның досы, драматург Скиппер "Скип" Донахью дүкенде детектив болып жұмыс істейді, ол танымал актрисаны дүкеннен ұрлық жасап жатқанын көрді деп ойлайды, және оның айыптауы оны жұмыстан босатады. Екеуінің арасындағы оптимист Скип олардың ортақ жұмыссыздығын жақсы жаққа бұрып, Гарриді Калифорнияға саяхаттауға көндіреді. Олар Нью-Йорк қаласынан тозығы жеткен Додж фургонымен кетіп, жол бойында кездейсоқ жұмыстар істейді. Аризонада Скип пен Гарри банкке жарнама ретінде тоқылдақ киімдерін киіп, ән-би қойылымын орындайды. Екі жігіт демалыс кезінде костюмдерді ұрлап, банкті тонайды. Бірақ Гарри мен Скип тұтқындалып, қылмыс жасады деп айыпталады және 125 жылға бас бостандығынан айырылады. Сот тағайындаған адвокаты Лен Гарбер оларға шағымдануға дейін күтуге кеңес береді. Екеуі де қамауда ұсталады. Ақымақтыққа салынған тырысысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, олар банк тонаушысы Иса Рамирес және әкесін өлтірген ашық гей Рори Шультебрандпен дос болады. Үш айдан кейін Скип пен Гарри күзетші Уолтер Битти мен күзетші Уорд Уилсонға барып, механикалық бұқаны "тексеруге" шақырады. Барлығын таң қалдырғандай, Скип бұқаға толық қуатпен мініп шығады, сондықтан Битти оны түрменің жылдық родео жарысына қатысуға таңдайды. Иса мен Рори Гарри мен Скипке родеоның Битти мен көрші түрменің бастығы Генри Сэмпсон басқаратын алдау операциясы екенін айтады. Родеодан түскен ақша тұтқындарға берілуі керек еді, бірақ ол түрме бастығының қалтасына түседі. Скип түрменің жаңа чемпионы болатынын түсінген Иса мен Рори Скип түрме бастығы жеңілдіктер бергенше қатысудан бас тартуын ескертіп, қашу жоспарын жасайды. Олар Скипке түрме бастығы оны алдымен азаптайтынын ескертеді. Бірақ Скип күзетшілердің оған тастаған барлық нәрселеріне, соның ішінде "ыстық камерада" бір аптаға және Гарримен бірге сериялық кісі өлтіруші Гроссбергермен бір камерада болуға мәжбүрлеуге бейімділігін көрсетеді. Гарри мен Скипке Гарбер келіп, оларды өзінің заңгерлік серігі, оның туысы Мередитпен таныстырады, оған Скип бірден қызығады. Кейінірек Скип Биттимен келісім жасасу үшін кездеседі: родеоға қатысуы үшін Скип өзінің жеке тобын (Гарри, Иса, Рори және Гроссбергер) және олардың бесеуі үшін ортақ камераны сұрайды. Битти келіседі, кейін Уилсонға оларды әрдайым күзетке алуды бұйырады. Уилсон өзінің құрметті әріптесі, бұрынғы родео чемпионы Джек Грэмге Скип родеодан тірі қалмайтынын айтады. Родеоға дайындық кезінде Скип, Гарри, Иса, Рори және Гроссбергер қашу үшін қажетті құралдарды жинайды, ал Мередит батыс стриптиз клубында официант болып жұмыс істейді. Родео өткізілетін стадионға келгенде, Скиптің тобының барлық мүшелері, Гроссбергерден басқа, ауа тартқыштары арқылы құпия жолмен өтеді, онда оларды Исаның әйелі немесе ағасы күтеді. Олар кейіптерін өзгертіп, көрермен ретінде алаңға қайта кіреді. Скип қарсыласы Цезарь Джеронимомен жарысып, жүлдеге ие болады: үлкен брахман бұқаның мүйіздерінен ақша салынған қап. Скип ақшаны тұтқындарға беруді ұсынады және егер ол келіссе, Цезарьге жеңіске көмектесуді ұсынады. Цезарь жеңіске жетіп, қамауға алынғандарға сөмкені лақтырады, ал Скип қашып, достарына қосылады. Жасырын кездесу орнында Иса мен Рори Мексикаға бара жатқанда Гарри мен Скиппен қоштасады. Гарри мен Скип өздерінің машинасына отырады, бірақ Гарбер мен Мередит оларды тоқтатады. Ол Гарри мен Скипке полицияның нағыз қылмыскерлерді ұстағанын және Гарри мен Скип Голливудқа бару жоспарын қайтадан көтеруді ниеттеніп отырғанын айтады. Скип Мередиттен онымен бірге баруын сұрайды, ол келіседі.

Aspiring actor Harold "Harry" Monroe is working as a waiter in a rich woman's penthouse, but is fired when the cooks accidentally use his stash of marijuana as oregano at a dinner party. His friend, playwright Skipper "Skip" Donahue, is working as a shop detective when he thinks he sees a well known actress shoplifting, and his accusation gets him fired. Skip, the optimist of the two, spins their shared unemployment positively and convinces Harry that they should travel to California. They leave New York City in a battered Dodge camper van, taking odd jobs along the way. In Arizona, Skip and Harry perform a song and dance routine dressed in woodpecker costumes as part of a promotion for a bank. While the duo are on a break, two other men steal the costumes and rob the bank. However, Harry and Skip are arrested and convicted of the crime, and given 125 year jail sentences. Their court appointed lawyer, Len Garber, advises them to wait until he can appeal their case. The two are transferred to a maximum security prison. After a failed attempt at faking insanity, they make friends with Jesus Ramirez, a bank robber, and Rory Schultebrand, an overtly gay man who killed his stepfather. After three months, Skip and Harry visit Warden Walter Beatty and Deputy Warden Ward Wilson, the head guard, to perform a "test" on a mechanical bull. To everyone's surprise, Skip is able to ride the bull at full power, so Beatty selects him to compete in the prison's annual rodeo competition. Jesus and Rory inform Harry and Skip that the rodeo is a crooked operation run by Beatty and Warden Henry Sampson, who heads the neighboring prison. The money from the rodeo, which is supposed to go to the prisoners, ends up in the warden's pockets. Realizing Skip will be selected as the prison's new champion, Jesus and Rory hatch a plan for escape involving Skip refusing to participate until the warden provides concessions. They warn Skip that he will be tortured by the warden first. Skip, however, has a blasé attitude towards everything the guards throw at him, including a week in the "hot box" and forcing him and Harry to share a cell with hulking, seemingly mute serial killer Grossberger. Harry and Skip are visited by Garber, who introduces them to his law partner, his cousin Meredith, to whom Skip is immediately attracted. Later, Skip meets with Beatty to make a deal: In exchange for his rodeo participation, Skip requests his own crew (Harry, Jesus, Rory and Grossberger), along with a shared cell for the five of them. Beatty agrees, later ordering Wilson to have a guard watch them at all times. Wilson reveals to his esteemed colleague, former rodeo champion Jack Graham, that Skip will not leave the rodeo alive. While practicing for the rodeo, Skip, Harry, Jesus, Rory, and Grossberger acquire tools they need for their escape, while Meredith gets a job as a waitress in a country western strip club searching for possible suspects and encounters the real bank robbers. At the stadium where the rodeo is being held, each member of Skip's team but Grossberger retreats through a secret path, taking them through air vents to be met by either Jesus' wife or brother. Once through, they put on their disguises and re enter the grounds as audience members. Skip competes against rival champion Caesar Geronimo to swipe the prize: a bag of money from the horns of a large, Brahman bull. Skip suggests that they give the money to the prisoners and offers to help Caesar win if he agrees to do so. Caesar wins and throws the bag to the inmates, while Skip escapes and joins his friends. At a secret meeting spot, Jesus and Rory bid Harry and Skip farewell as they leave for Mexico. Harry and Skip get in their car but are intercepted by Garber and Meredith. She tells Harry and Skip that the police have collared the real crooks and Harry and Skip intend to resume their original idea of going to Hollywood. Skip asks Meredith to go with him and she agrees to that.

Өндіріс

Фильм 1980 жылдың 13 наурызынан 23 мамырына дейін 56 күнде Манхэттен, Нью-Йорк; Бербанк, Калифорния; Сент-Джордж, Юта; Флоренция және Тусон, Аризона қалаларында түсірілді. "Ашулы толқындар" фильмімен Прайор бір фильм үшін миллион доллар гонорар алған алғашқы афроамерикалық актер болды.

Кассалық жинақ

Фильм кассалық табысқа ие болды, Columbia Pictures үшін рекордтық дебюттік аптада 12 972 131 доллар жинап, ал келесі аптада 15 336 245 доллар жинады, соның ішінде бір күндік рекордтық түсім 3 237 279 доллар құрады. Ол жалпы сомада 101,3 миллион доллар жинап, 1980 жылғы ең табысты фильмдердің арасында "Империяға қарсы соққы" және "9-дан 5-ке дейін" фильмдерінен кейін үшінші орынға шықты. Бұл Columbia компаниясының 100 миллион доллар жинаған үшінші фильмі және "Жақын кездесулер үшінші түрі" және "Крамерге қарсы Крамер" фильмдерінен кейін барлық уақыттағы үшінші ең табысты фильм болды. Бұл африкалық америкалық режиссердің түсірген фильмінің 100 миллион доллардан астам табыс әкелген алғашқы жағдайы болды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында «Stir Crazy» 16 рецензияға негізделген 69% мақұлдау көрсеткішіне ие. Metacritic сайтында 6 сыншының пікірі бойынша 56% балл жинады. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екісін беріп, «фильм күшпен басталады, бірақ Уайлдер мен Прайор түрмеге түскеннен кейін жолын жоғалтқандай көрінеді», – деп жазды, себебі «фильм өзінің сюжетін дамытуға тырысып, баяулайды. Комедия үшін бұл жақсы емес, өйткені егер күлмесек, сюжетте не болатынының маңызы жоқ». The New York Times газетінің Винсент Канби фильмді «күлкісіз түрме комедиясы» деп сынап, «көбінесе жазылғаннан гөрі, импровизацияланған» екенін айтты. Los Angeles Times газетінің Кевин Томас: «Сидни Пуатье «Stir Crazy» фильмін бұрынғы комедияларындай көңілді етуге тырысты, мысалы, «Uptown Saturday Night». Бірақ, қаншалықты жақсы ниетпен еңбек етсе де, материалдың жұқалығын жасыра алмайды». Chicago Tribune газетінің Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, «Бұл түрме комедиясында Прайорсыз болмас еді, ол тіпті тұрғанда да комикалық энергияны бөліп шығарады» деп жазды. Variety журналы: «Ричард Прайордың керемет таланты «Stir Crazy» сияқты орташа фильмді көбінесе күлкілі және сатуға болатын туындыға айналдырады». The Washington Post газетінің Гари Арнольд та фильмді жақсы бағалап, «бірнеше талантты актерлердің өнерін үйлестіріп, қызықты және көңілді ойын-сауық тудырды» деді. Newsweek журналының Дэвид Ансен фильмді «ара-тұра ғана күлкілі» деп тапты, автор Брюс Джей Фридман «формулалық фильм жасауға тырысып, дұрыс формулаға жете алмайды. Бұл достастық фильмі ме, әрекет комедиясы ма, түрме фильмдерінің пародисы ма, қалалық ковбойдың нео-вестерні ме, Нью-Йорк пен Күн белдеуінің арасындағы комедия ма? Өкінішке орай, ол бәрінен де шатақ, бірақ көңілді» деді. Фильм Георг Стэнфорд Браунның ер адам кейіпкері үшін ең нашар қосалқы рөлге Razzie Award сыйлығына ұсынылды.

On Rotten Tomatoes, Stir Crazy has an approval rating of 69% based on 16 reviews. On Metacritic it has a score of 56% based on reviews from 6 critics. Roger Ebert gave the film two stars out of four and wrote that it "starts strong", but "once Wilder and Pryor are thrown into prison, it seems to lose its way" as "the movie gets bogged down in developing its own plot. That is not always the best thing for a comedy to do, because if we're not laughing, it hardly matters what happens to the plot." Vincent Canby of The New York Times panned the film as "a prison comedy of quite stunning humorlessness" which "appears to have been improvised, badly, more often than written." Kevin Thomas of the Los Angeles Times wrote, "Sidney Poitier has directed Stir Crazy as if it were as much fun as his previous comedies—e. g., Uptown Saturday Night. But no amount of bouncy good naturedness can disguise the stretched thin quality of the material." Gene Siskel of the Chicago Tribune was positive, giving the film three stars out of four and writing, "There are explosively funny moments in this prison comedy that wouldn't be there without Pryor, who radiates a comic energy in a scene even when he's merely standing still." Variety wrote, "The extensive comic talents of Richard Pryor take a below average film like Stir Crazy and make it into an often funny and saleable picture." Gary Arnold of The Washington Post also liked the film, stating that it "blends several inventive, high spirited performing talents into a tangy, cheerful entertainment." David Ansen of Newsweek found the film "only intermittently funny", remarking that writer Bruce Jay Friedman is "trying for a formula film and can't land on the right formula. Is it a buddy movie, a caper comedy, a parody of prison films, an urban cowboy neo Western, a New York vs. Sun Belt comedy? Unfortunately it's more of a shambles than any of the above, albeit a fairly genial one." The film was nominated for a Razzie Award for Worst Supporting Actress for Georg Stanford Brown in drag.

Телехикая

CBS телеарнасы 1985 жылғы күзгі көрсетімдер тізіміне "Stir Crazy" фильмін телесериал ретінде бейімдеді. Бұл нұсқада Ларри Райли Гарри Флетчер рөлінде, ал Джозеф Гузальдо Скип Харрингтон рөлінде ойнады. Олар негізсіз айыпталып, 132 жылға түрмеге кесілді. Жұмыс істеп жүргенде, олар тізбектегі жұмыстардан қашып, оларды соттаған қылмысты іс жүзінде жасаған Кроуфордты (Марк Сильвер) іздей бастады. Фильмдегі ешбір актер бұл сериалда маңызды рөлде ойнаған жоқ. Сериал премьерадан бір ай өткен соң, 1985 жылдың қазан айында CBS күзгі көрсетімдер тізімінен алынып, уақытша тоқтатылды. 1985 жылдың желтоқсанында жаңа уақыт белдеуінде қайта көрсетілді, сондай-ақ бірнеше эпизодтар төмен рейтингімен көрсетілді. 1986 жылдың 7 қаңтарындағы көрсетімнен кейін бағдарлама толығымен жабылды.