Кіріспе

Meglos – 1980 жылдың 27 қыркүйегінен 18 қазанға дейін BBC1 телеарнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілген «Doctor Who» ғылыми-фантастикалық телесериалының 18-ші маусымының екінші эпизоды. Эпизодта Золфа Турандық Меглос өсімдігі Тигелла планетасындағы қуаттың үлкен көзі – Додекаэдрді ұрлап алады.

Сюжет

Прион жұлдыз жүйесінде екі тіршілікке жарамды планета бар, олар өркениеттерді қабылдаған: Золфа Тура, бес алып экраннан басқа тіршілік құрылымдары жоқ сияқты шөлді әлем; және Тигелла, адам тәрізді, ақ шашты Тигелландар мекендейтін орманды әлем. Тигелла қоғамы екі кастаға негізделген: ғылыми Саванттар, оларды ынталы Дидрикс басқарды, және діни фанатиктер Деондар, оларды Лекса басқарды. Соңғылары құпия он екі қырлы кристалды, Дodeкаэдрді құдай Тидің сыйы ретінде қастерлейді. Алайда Саванттар оның күшін өркениеттері үшін энергия көзі ретінде пайдаланды. Планета басшысы Застор екі топтың арасында делдалдық қызмет атқарады, энергия көзінің құбылуына байланысты шиеленіс күшейе түсті. Застордың ескі досы Доктор хабарласып, шаршаған басшы оны Тигеллаға зерттеу үшін және көмектесу үшін шақырады. Төртінші Доктор, Романа және К9 TARDIS-ты Тигеллаға қондыруға тырысқанда, уақыт тізбегіне түсіп қалады (олар оны созылмалы гистерезис деп атайды), бұл оларды бір "уақыт бөлігін" қайта-қайта бастан өткеруге мәжбүр етеді. Кінәлі – Меглос, соңғы Золфа Туралық, планета бетінің астындағы құпия құрылымда жасырынып, кактус тәрізді жаратылыс. Ол Газтактар деп аталатын ғарыш пираттарының тобын шақырып, өрескел жоспарға көмектесуді сұрайды. Меглос Тигелладан Дodeкаэдрді ұрлап алғысы келеді, өйткені ол Золфа Тураның зор күшті энергия көзі. Оған көмектесу үшін Меглос Газтактар ұстаған жерлік адамды адам формасына айналдырады: ол таңдаған форма – Доктор, оны ол тізбекке қамап қойған. Гистерезис сақталғанда Меглос Газтактарды Тигеллаға алып келеді және жаңа бейнесімен қалаға еніп кіреді. Застор «Докторды» ескі досы ретінде жылы қарсы алады, одан Дodeкаэдрді тексеруді сұрайды, бірақ Лекса сияқты басқаларына сенімсіздік туады. Доктор мен Романа тізбектен шығу үшін оны фазадан шығарып, Тигелланың жаушы орман ортасына қонады. Доктор Засторды іздеп кеткенде, Романа қауіпті өсімдіктерге – өлімге әкелетін қоңырау гүлдеріне – тап болады, содан кейін Меглостың кемесіне қайтуын асыға күткен Газтактарға кезеседi. Біраз уақыттан кейін олардың қоршауынан қашып, қалаға беттейді. Меглос Доктор ретінде өткізген уақытын Дodeкаэдрді ұрлап, оны өте кішкентай өлшемге дейін азайту үшін пайдаланды. Алайда, жерлік оның ықпалына қарсы тұрады, оның терісінде жасыл кактус тікенектері пайда болады. Тигеллалықтар Дodeкаэдрдің жоғалып кеткенін біліп, дабыл қағумен, Меглос жасырынып қалады, бірақ нағыз Доктор сол сәтте келіп, ұрлық жасады деп айыпталады. Оның таңғалуы мен тартымдылығы Саванттар мен Деондар қала энергиясының деңгейі төмендеген кезде үрейленуге жеткізбейді. Лекса осы жағдайды өз мүддесі үшін пайдаланады. Застор мен Дидрикс Деон төңкерісі кезінде тұтқындалады, ал басқа Саванттар планетаның жаушы бетіне қуылды, ал Доктор Тиге құрбандыққа дайындалады. Қаланың есіктері Меглос ішінде қалып, Карис есімді Савантты тұтқын ретінде алып жүреді. Жерлік тағы да қарсылық көрсеткенде, ол одан басымдыққа ие болады. Келесі оқиғада Романа Каристі жеңіп, Меглостың Газтактармен қайта қосылуына және оларды құтқару үшін қалаға шабуыл жасауына мүмкіндік береді. Минимизацияланған Дodeкаэдрді қолға түсірген пираттар Золфа Тураға қайтып оралады, бірақ екіпаждың жартысы – үш Газтак жоғалып кетті. Нағыз Доктор өзінің ұрлық жасағанын дәлелдеп, оның қос кейіпкері бар екенін көрсетеді. Лекса қателігін түсінеді, бірақ Романаны қорғап тұрғанда жараланған Газтактың оғынан қаза табады, оған өкінуге уақыты болмайды. Доктор, Романа, Карис және Дидрикс К9-бен бірге TARDIS-ке беттеп, Газтак кемесін қууға бел буды. Грюггердің кемесі Золфа Тураға қонады, ал Меглос Дodeкаэдрді толық өлшеміне келтіріп, экрандардың арасындағы орталық нүктеге орналастырады. Ол оның нәсілі кристаллды бақылау үшін азаматтық соғыста қырылғанын айтады, ол планеталарды жоя алатын қаруға қуат береді. Грюггердің ынталандыруымен Меглос қаруды қайта қолданып, Тигеллаға бағыттауға шешім қабылдайды. Доктор келгенде, Меглостың өзінің ойынымен ойнап, кейіптеме жасауға тырысады. Жағдай осыншалықты шатасқандықтан, Газтактар кімнің кім екенін шатастырады, бұл Докторға супер қаруды Золфа Тураға бағыттауға мүмкіндік береді, содан кейін ол және Меглос Газтактармен тұтқындалады. Меглос жерлікті тастап кетеді, ал таңғалысқа толы адам лабораториясында кактус жаратылысының өзін қайта орналастырғанын көреді. Меглос Доктордың қаруды қайта бағыттағанын біледі. Алайда, жаратылыс Доктордың TARDIS-ке қайтып оралуына, сондай-ақ жерлік адамды алып кетуіне бөгет жасай алмайды, және Грюггерді қаруды оқудан тоқтатуға көндіре алмайды. TARDIS-тен Доктор мен оның серіктері Золфа Тураның, Газтактардың, Меглостың және Дodeкаэдрдің жойылғанын көреді. Карис пен Дидрикс Тигелланы қайта құруға оралады, Застор мен Деондармен бірге ескі аждаһаларды ұмытып, жаңа қоғам құру қажеттігін түсінеді. Доктор мен Романа кетеді және жерлік адамды үйіне апаруға дайындалады, бірақ кете жатқанда Романаға Уақыт Лордтарынан Галлифрейге оралу туралы хабар келеді.

Қалыптастыру жазбалары

Бірінші Доктордың серігі Барбара Райтты ойнаған Жаклин Хилл, өндіріс тобының ішкі әзілі ретінде Лекса рөлінде қонаққа шақырылды. Билл Фрейзер Грюггер рөліне тек қана кейіпкерге K9-ды тепкілеуге рұқсат берілген жағдайда ғана келісті. Оның тілегі орындалды; ол кейін K 9 and Company пилоттық эпизодында пайда болды. Кроуфорд Логан Меглосқа да дыбыс берді, бірақ ол тек Дидрикс ретінде көрсетілді.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикстің романы 1983 жылдың ақпан айында Target Books баспасында жарық көрді. Дикс Меглостың бақытсыз адам иесінің есімін айтады және романды оның қашқындауымен және кейін Жерге оралуымен аяқтайды. 1987 жылы француз тіліне аудармасы жарық көрді. Target романының аудиокітабы BBC Audio арқылы 2021 жылдың 1 шілдесінде Джон Колшоу мен Джон Лисон оқыған.

Үй медиасы

Meglos 2003 жылғы сәуірде VHS форматында, 2011 жылғы қаңтарда DVD форматында және 2013 жылғы наурызда Doctor Who DVD Files (109-шы нөмірі) жинағының құрамында жарық көрді. Пэдди Кингсленд пен Питер Хауэллдің осы сериалға жазған қосымша музыкасы 2002 жылы Doctor Who at the BBC Radiophonic Workshop Volume 4: Meglos & Full Circle жинақ альбомында жарияланды.