Кіріспе

Христиандықta, уақыт толықтығының диспенсациясы (немесе басқаруы) – аспан мен жердің Исаның саяси және/немесе рухани үкіметімен басқарылатын әлемдік тәртіп немесе басқару деп есептеледі. Бұл фраза Ефестіктерге 1:10 (ЖД) кітабындағы мына сөздерден алынған: «Ол уақыт толыққанда, Мәсіхтегілердің бәрін – көктегілерді де, жердегілерді де – біріктірсін, оның ішіндегілерді де».

Тарих

"Уақыттың толығы" термині 19-шы және 20-шы ғасырдың басында түрлі теологтар, пасторлар және жазушылар тарапынан соңғы күндердегі нақты бір кезең ретінде анықталды. Джонатан Эдвардс бұл терминді мәңгілік күймен бірдей санады. Чарлз Тейз Расселл (1852–1916) уақыт толығының мыңжылдық дәуірден және сондай-ақ "келер дәуірлерден" тұратынын айтты. Диспенсационалист Джордж Солтау "уақыт толығының диспенсациясын" мыңжылдық дәуірден кейін орналастырды. Ал Жозеф Смит, соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуінің негізін қалаушы, оның басталуын 1830 жылға, ежелгі Евангелияның қайта жаңғыруымен байланыстырды.

Талдау

Джон Нельсон Дарби уақыт толықтығының библиялық маңызы туралы маңызды доктриналарды ұстанып жүрді. Дарби Ефестіктерге 1:10-ды былай аударған: «Өзінің еркінің құпиясын бізге жария етті, Өзінің ізгі ниетіне сәйкес, Ол Өзінде уақыт толықтығын басқару үшін белгілеген, яғни, барлық нәрсені Мәсіхте біріктіру үшін, жоғарыдағы және жердегі нәрселерді Онда біріктірді, Онда біз мұраға ие болдық». Кейбір постмилленаристер уақыт толықтығының диспансациясы Иса Мәсіхтің екінші келуінен бұрын болады деп санайды. Сол сияқты, Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысында уақыт толықтығының диспансациясы көбінесе 1830 жылдың 6 сәуірінде діннің негізін қалаушы Джозеф Смит арқылы Мәсіх шіркеуінің жер бетіне қайта орнатылған дәуірі ретінде түсіндіріледі. Осы мағынада «диспансация» – аян арқылы басшылыққа алынатын шіркеу мен оның басшыларының шындықты және/немесе діни қызметті басқаруы. Осыған байланысты, бұл термин Ғалаттықтарға 4:4-те жекеше түрде («уақыт толықтығы») қолданылып, Мәсіхтің уақыттың ортасындағы алғашқы келуін сипаттайды. Даниялдың «бір уақыт, екі уақыт және жарты уақыт» (, , және ) сөздері екі түрлі, бірақ жанама байланысты оқиғаларды көрсетеді: Мәсіхтің алғашқы келуі – барлық басқа ‘уақыттарды’ қамтитын, патшалардың патшасы таққа отыратын соңғы оқиғаға әкелетін бір оқиға. Апостол Жохан осы «соңғы уақыт» туралы айтып, күтілетін Антихрист туралы ескертті (1 Жохан 2:18), апостол оны Жаңа өсиет кітабында көреді. Онда ол осы ‘уақыттарды’ кітаптың тараптары ретінде қарастырады, ал Галатиялықтарда айтылған уақыт – бесінші мөр ашылғанға дейінгі уақыт болады.