Кіріспе

Балдың түрі

Монофлоралды бал – бір ғана өсімдік түрінің нектарынан басым түріде алынғандықтан ерекше дәмге немесе басқа да ерекшеліктеріне ие балдың түрі. Ол арнайы сақталады және жоғары бағамен сатылуы үшін бөлек таңбаланады. Абсолютті монофлоралды бал болуы мүмкін емес, бірақ кейбір балдар белгілі бір түрдің мол нектар өндіруіне байланысты немесе сол кезде басқа гүлдердің аз болуына байланысты салыстырмалы түрде таза болады, мысалы, цитрус (апельсин гүлінің балы). Бал өсірушілер өз аймақтарындағы басты нектар көздерін біледі және ерекше сапалыларын бөлек жинау үшін жинауды жоспарлайды. Мысалы, Оңтүстік Аппалачи тауларында маусым соңында гүлдейтін кішкентай ағаштан алынған бал аса құнды. Бал өсірушілер әтеш гүлінің жақсы дәмді, қара түсті балын, әтеш гүлі гүлдемес бұрын алып тастауға тырысады, осылайша ол жеңіл әтеш балымен араласпайды. Әтеш гүлі гүлдеген кезде аралар басқа тамақ іздеуге мүмкіндік таппайды.

Кейбір түрлері

Жалпы атауы Түп-жайы Өзгеліктері мен қолжетімділігі Түсі (Жалған) Акация Солтүстік Америка (туған жері), Болгария, Венгрия, Украина және Румыния (негізгі өндірушілер), Канада, Қытай, Франция, Сербия және Италия Акация – Robinia pseudoacacia (қара шегіртке/американ акациясы) гүлдерінен жасалған, ашық түсті, мөлдір бал. Дәмі жұмсақ, нәзік гүлді және ең танымал, тәтті бал сорттарының бірі. Фруктозаға бай болғандықтан сұйық күйде ұзақ сақталады. Қышқылдығы төмен, сусындардың дәмін өзгертусіз тәттілендіруге өте қолайлы. Ақшыл сарыдан түссізге дейін. Альфальфа (Medicago sativa) Солтүстік Америка Жаз бойы қызғылт немесе көк гүлдерінен (батыс штаттардың көпшілігіндегі ең маңызды бал өсімдігі) кеңінен өндірілетін альфальфа балы ақ немесе ашық қызғылт түсті, жақсы дәмді, жұмсақ және гүлді хош иісті. Көптеген бал түрлерінен кем тәтті, нәзік табиғаты басқа дәмдерді басып шығармайды. Ақ алма гүлдері Ұлыбритания Астер АҚШ Астер балы – ерекше тәтті иісі бар, толық денелі гүлді бал. АҚШ-тың оңтүстік орталық аймақтарында көп кездеседі. Ашық түсті және тез кристалдануға бейім. Пішіні жағынан тығыз және тегіс. Авокадоның ашық сары түстері Авокадо АҚШ-тың батысы Авокадо балы Калифорния авокадо гүлдерінен жиналады. Түсі қара, дәмі авокадо жемісінен өзгеше, бірақ бай және майлы дәмімен ұқсас. Бұл бал Мексиканың оңтүстігінде пайда болған, қазір Орталық Америкада, Австралияда және басқа тропикалық аймақтарда кең таралған. Қара қызыл Бассууд/Липа (Tilia) Украина, Ресей, Қытай, Венгрия, Польша және Ұлыбритания Солтүстік Америкада кездесетін кремді түсті бассууд гүлдерінен өндірілген бассууд балы – судай ақ немесе ашық түсті, бірақ ерекше, күшті, жұмсақ дәмді және ұзақ созылатын дәмді ерекше балдың бірі. Жаңа, жағымды "ағаш" иісі шайға, әсіресе Earl Grey-ге өте жақсы үйлеседі және салатқа қосылатын соустар мен маринадтар сияқты көптеген рецепттерде қолданылады. Көкжидек Жаңа Англия және Мичиган штаттары Көкжидек балы көкжидек бұтасының кішкентай ақ гүлдерінен алынады. Дәмі толық, дөңгеленген, аздап қышқыл және көкжидек қалдырмалы дәмі бар. Жарық қызыл немесе қызыл Көк құм Австралия және Тасмания Австралия мен Тасманияда өсетін эвкалипт бал түрі. Түсі қызғылт сары, пішіні тығыз. Тост пен вафлиге өте дәмді, таңғы асқа немесе балмұздаққа қосуға қолайлы. Қызыл Бұқадай (Fagopyrum esculentum) АҚШ, Франция, Канада, Жапония, Польша және Нидерланды Бұқадай 1930-1960 жылдар аралығында АҚШ-та маңызды дақыл болды, содан бері қолданылмай қалды, сондықтан бұқадай балы АҚШ-та сирек кездеседі. АҚШ-та қалыптасқан жабайы бұқадай Polygonum cuspidatum әдеттегі бұқадайдан жұмсақ, кейде бұқадаймен араластыру үшін немесе "бамбу" деп аталатын монофлораль ретінде бөлек сатылады. Бұқадайдың барлық түрі араларға көп мөлшерде нектар бермейді. Украинада бұқадай балы өте танымал. Көлемі қара қызыл Морковь АҚШ Морковь балы шоколадты еске түсіретін хош иісті қара қызыл түсті. Дәмі күшті, өткір тікенекпен, қарамельді дәмдегі өткір тікенек. Сондай-ақ, "шөпті" дәм бар, ол жағажай балына жақын. Бұл балдың дәмі басқа балдардан өзгеше. Рецепттерде қолданғанда, оның ерекшелігі байқалады. Морковь балы морковь өсімдіктері тұқымға жеткен кезде алынады. Бұл әдетте арнайы тұқым өсіретін шаруашылықтарда немесе аралар жабайы морковьтан нектар жинағанда болады. Көлемі қара қызыл Керіш гүлдері Ұлыбритания, Италия Керіш гүлдері Франция, Италия, Грекия Керіш балы – қара түсті, барлық балдардың ішіндегі минералдық құрамы ең жоғары бал. Сары қоңыр қытайлық сұлы ағашы АҚШ-тың оңтүстік-шығысында сұлы ағаштар мамыр және маусым айларында жоғары сапалы бал ағынын береді, сондықтан ара шаруашылығымен айналысатындар өздерінің ұяларын сұлы ағаштардың аймақтарына көшіріп, мол нектар жинап алады. Балдың қара түсті, қышқыл дәмділігі жоғары бағаланады. Көлемі қара қызыл Клевер Канада, АҚШ, Швеция және Жаңа Зеландия Клевер балы – клевермен қоректенген аралар өндіретін бал. Меде жеріне және қайнар көзіне қарай әр түрлі түсті болады. Әсіресе ақ жапырақ кең таралған гүлдейтін жайылымдық дақыл ретінде өсіріледі және әлемнің көптеген аймақтарында нектардың маңызды көзі болып табылады. Клеверден алынған нектарда судың мөлшері жоғары және фруктозаға қарағанда глюкозаның үлесі көп. Нәтижесінде клевер балында судың мөлшері жоғары болады, бұл оның уақыт өте келе кристалдануына мүмкіндік береді. Балдың кристалдануы оның бұзылуын білдірмейді, бірақ эстетикалық тұрғыдан қолайсыз болып көрінеді, сондықтан өндірушілер балдың атмосферадан ылғалды сіңірмеуі үшін процедураларын өзгертеді. Ақтан қызыл түстің әр түрлі тондарына дейін Дала гүлі Жаңа Зеландия, Қытай Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралынан алынған дала гүлі балы күшті, аздап қышқыл ноталары бар. Бұл қара қызыл бал дала гүлдерінің ерекше хош иісін береді, олар дәстүрлі түрде Қытайда (соның ішінде Тибетте) және Үндістанда кең спектрлі қуатты емдік қасиеттері үшін бағаланады. Көлемі қара қызыл Эвкалипт Австралияда, Оңтүстік Африканың Батыс Кап аймағында және Бразилияда кең таралған. Монофлораль эвкалипт балдарына жарах, Yellow Box, Grey box, Blue Gum, River Red Gum, Ironbark, Stringybark және Messmate кіреді. Эвкалипт балының түсі мен дәмі әртүрлі, бірақ әдетте, ол күшті дәмді, аздап дәрілік қалдырмалы дәмі бар. Оны печенье, соустар мен салатқа қосылатын соустарда қолдануға болады. (Тасманиялық Leatherwood балы деликатес саналады, бірақ эвкалипт балы емес) Жарық қызылдан орташа қара қызылға дейін Өртшөп Солтүстік-батыс АҚШ, Батыс Канада Өртшөп балы Батыс Канада мен Солтүстік-батыс АҚШ-тың кейбір аймақтарында көп мөлшерде өндіріледі және премиум монофлораль ретінде қарастырылады. Қызыл Fynbos Оңтүстік Африканың Батыс Кап аймағы Fynbos балы Оңтүстік Африканың Батыс Кап аймағының кейбір аймақтарында көп мөлшерде өндіріледі. Ол Кейп Флоралық Корольдігінде табылған "fynbos" түрлерінен алынады. Ол күшті дәмді, ыстық дәмді премиум бал ретінде қарастырылады. Қызыл Gallberry Оңтүстік-шығыс АҚШ Бай, бірақ тым күшті емес дәмге ие және тек жағажайдың оңтүстік-шығысында өндіріледі. Көлемі қара қызыл Алтын қалампыр (Solidago туысы) Қышқыл топырақпен, жеткілікті ылғалмен және күзде гүлдеу кезінде жақсы жем-шөптік жағдаймен аралар одан көп мөлшерде бал жасауға болады. Оның көп бөлігі печенье жасауға сатылады, бірақ кейбір аймақтарда ол сүйікті монофлораль балға айналған. Оның ерекше, күшті және қызықты иісі бар, оны кейбіреулер "балға карамель мен сүт қосылғандай" деп сипаттайды, ал дәмділігі ыстық. Басқалары аздап лакрица иісін ұсынады. Иісі мен дәмі, сондай-ақ сорттары арасында ерекше қайшылық бар. Дәмі әртүрлі сипатталған: "аздап тікенек", "карамель тәрізді дәм", "дала гүлдерінің балына ұқсас". Қызыл Қызылша гүлдері Ұлыбритания, Италия Жалпы қарағай Ұлыбританиядан алынған қарағай балының негізгі құрамында минералдар көп.