Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дақыл тозаңдауын жақсарту үшін бау-бақша шаралары
Horticultural practices to enhance pollination
Тозаңдауды басқару – белгілі бір дақылдың тозаңдану қажеттіліктерін түсіну және тозаңдаушылар, тозаңдандырушылар мен тозаңдау жағдайларын тиімді басқару арқылы өнімділікті немесе сапасын арттыруға бағытталған бау-бақша шаралары. Тозаңдау туралы ойлағанда көптеген адамдар еуропалық бал арасын еске алады, бірақ шындығында тозаңдауды басқарудың көптеген әртүрлі тәсілдері бар, олар басқа жәндіктер мен механизмдерді де қамтиды. Жеміс-жидек және жаңғақ ағаштары үшін көк бақша арасы сияқты, коммерциялық қолжетімді, тиімдірек жәндіктер де бар, сондай-ақ кейбір дақылдарға жақсы бейімделген жергілікті қарғабуын аралары, гибридтік тұқымдарды және кейбір жылыжай жағдайларын өндіру үшін қажетті қолмен тозаңдану, тіпті тозаңдау машиналары да қолданылады.
Pollination management is the horticultural practices that accomplish or enhance pollination of a crop, to improve yield or quality, by understanding of the particular crop's pollination needs, and by knowledgeable management of pollenizers, pollinators, and pollination conditions. While people think first of the European honey bee when pollination comes up, in fact there are many different means of pollination management that are used, both other insects and other mechanisms. There are other insects commercially available that are more efficient, like the blue orchard bee for fruit and nut trees, local bumblebees better specialized for some other crops, hand pollination that is essential for production of hybrid seeds and some greenhouse situations, and even pollination machines.
Аңтауыштардың азаюы
Жабайы және үй жануарлары тозаңдаушылардың санының төмендеуіне байланысты тозаңдауды басқару бау-бақша шаруашылығындағы маңызды бөлікке айналуда. Тозаңдаушылардың жоғалуына себеп болатын факторлар: пестицидтерді тиімсіз пайдалану, бал өндіру арқылы ара шаруашылығының тиімділігінің төмендеуі, зиянкестер мен аурулардың әлемнің жаңа аймақтарына жылдам таралуы, қалалық және қала маңындағы жерлердің дамуы, егін егу үлгілерінің өзгеруі, толықтай ағаш кесу (әсіресе аралас орманды бір түрлі қарағаймен алмастырғанда), тік қырлы жиектер мен басқа да жабайы жерлерді жою, гүлдік түрлердің биологиялық әртүрлілігінің жоғалтуынан туындаған нашар тамақтану және көшпенді тозаңдаушылар үшін нектар жолдарының жоғалуы. Аралардың өмір сүру ортасының және оларды күтіп ұстауға қажетті ресурстардың азаюы аралардың санының төмендеуіне алып келеді.
With the decline of both wild and domestic pollinator populations, pollination management is becoming an increasingly important part of horticulture. Factors that cause the loss of pollinators include pesticide misuse, unprofitability of beekeeping for honey, rapid transfer of pests and diseases to new areas of the globe, urban/suburban development, changing crop patterns, clearcut logging (particularly when mixed forests are replaced by monoculture pine), clearing of hedgerows and other wild areas, bad diet because of loss of floral biodiversity, and a loss of nectar corridors for migratory pollinators. With the declining habitat and resources available to sustain bee populations, populations are declining.
Аңтауыштардың түрлері
Қазіргі уақытта басқарылатын тозаңдауда тозаңдаушылар ретінде бал аралары, шошқа аралары, люцерна жапырақты аралары және жеміс бақшасы бал аралары қолданылады. Бұл сала дамыған сайын тізімге басқа да түрлер қосылуы мүмкін. Адамдар да тозаңдаушы бола алады, мысалы, бақша өсіруші қолмен қабақ гүлдерін тозаңдайды немесе Таяу Шығыстағы шаруалар пальмаларына шығып, оларды тозаңдайды. Кооперативтік кеңейту қызметі стандартты қарбыз сорттарының тозаңдау қажеттілігін қанағаттандыру үшін әр акрға бір бал арасы қорабын (2,5 қорап гектарға) ұсынады. Бұрын, егістік жерлер кішкентай болғанда, тозаңдау фермаларда ұсталған аралар, шошқа аралары, ағаш аралары, қуыс ағаштардағы жабайы бал аралары және басқа да жәндіктердің араласуымен жүзеге асырылды. Бүгінде, үлкен аумаққа дың мен қарбыз егілгендіктен, шаруаның фермасында енді ара қорабы болмауы мүмкін; ол гүлдеген мақтаға шашып, көптеген тозаңдаушыларды улаған болуы мүмкін; ол орманды кесіп, араларға баспана болған қуыс ағаштарды жойған, ал жалғыз өмір сүретін жергілікті аралар мен басқа да тозаңдаушы жәндіктерге пана болған тікұшақтарды да бұзып тастаған болуы мүмкін.
Organisms that are currently being used as pollinators in managed pollination are honey bees, bumblebees, alfalfa leafcutter bees, and orchard mason bees. Other species are expected to be added to this list as this field develops. Humans also can be pollinators, as the gardener who hand pollinates her squash blossoms, or the Middle Eastern farmer, who climbs his date palms to pollinate them. The Cooperative extension service recommends one honey bee hive per acre (2.5 hives per hectare) for standard watermelon varieties to meet this crop's pollination needs. In the past, when fields were small, pollination was accomplished by a mix of bees kept on farms, bumblebees, carpenter bees, feral honey bees in hollow trees and other insects. Today, with melons planted in large tracts, the grower may no longer have hives on the farm; he may have poisoned many of the pollinators by spraying blooming cotton; he may have logged off the woods, removing hollow trees that provided homes for bees, and pushed out the hedgerows that were home for solitary native bees and other pollinating insects.
Аңталған тозаңдауды жоспарлау
Аңғардандыру қажеттілігі түсінілмеген кезде, бау-бақша өсірушілер бір сортты алманың толық блоктарын отырғызған. Алмалар өзінен-өзі тозаңдана алмайды, ал бір сорттың әрбір мүшесі генетикалық көшірме (бір өсімдікке балама) болғандықтан, бұл дұрыс емес. Бүгінде өсірушілер тозаңдастырушыларды қолданады, қатарлар арасына алма-тал отырғызып немесе кейбір ағаштарға алма-тал бұтақтарын жапсырып. Тозаңдастырушыларды алма-талдың гүл шоқтарын немесе үйлесімді алма сорттарын бау-бақша блоктарына қою арқылы да қамтамасыз етуге болады. Тозаңдастыруды басқару саласын толығымен басқа бір саланың ішіне қоюға болмайды, себебі ол бірнеше саланың арасын байланыстырады. Ол бағбандарықтан, ара шаруашылығынан, зоологиядан (әсіресе энтомологиядан), экологиядан және ботаникадан білім алады.
Before pollination needs were understood, orchardists often planted entire blocks of apples of a single variety. Because apples are self sterile, and different members of a single variety are genetic clones (equivalent to a single plant), this is not a good idea. Growers now supply pollenizers, by planting crab apples interspersed in the rows, or by grafting crab apple limbs on some trees. Pollenizers can also be supplied by putting drum bouquets of crab apples or a compatible apple variety in the orchard blocks. The field of pollination management cannot be placed wholly within any other field, because it bridges several fields. It draws from horticulture, apiculture, zoology (especially entomology), ecology, and botany.
Бал араларының тығыздығы оптималдан төмен болса, шаңдауды жақсарту
Астық өсірушілердің ара ұяларына деген сұранысы қолда бар ұялардың санын асып түседі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-та басқарылатын ара ұяларының саны шамамен 6 миллионнан бүгінде 2,5 миллионға дейін азайды. Ал, осы кезеңде арамен тозаңданатын егістік алқабы 300%-дан астамға ұлғайды. Жағдайды нашарлататыны, соңғы бес жылда қысқы ара ұяларының саны беспрецедентті 30% деңгейінде төмендеді. Қазіргі таңда ара ұяларын жалға алуға деген сұраныс өте жоғары, бірақ оны толық қанағаттандыру мүмкін емес. Ауыл шаруашылығы саласында тозаңдаушыларды егістікке тарту және гүлдейтін дақылдарды тозаңдандыруға ынталандыру үшін басқару құралының қажеттігі анық. Бал арасы сияқты тозаңдаушыларды тартып, олардың азық іздеу белсенділігін арттыру арқылы, әсіресе ірі алқаптардың ортасында, өсірушілердің кірісін арттырып, егістіктерінен алынатын өнімділікті оңтайландыруға болады.
Growers’ demand for beehives far exceeds the available supply. The number of managed beehives in the US has steadily declined from close to 6 million after WWII, to less than 2.5 million today. In contrast, the area dedicated to growing bee pollinated crops has grown over 300% in the same time period. To make matters worse, in the past five years we have seen a decline in winter managed beehives, which has reached an unprecedented rate near 30%. At present, there is an enormous demand for beehive rentals that cannot always be met. There is a clear need across the agricultural industry for a management tool to draw pollinators into cultivations and encourage them to preferentially visit and pollinate the flowering crop. By attracting pollinators like honeybees and increasing their foraging behavior, particularly in the center of large plots, we can increase grower returns and optimize yield from their plantings.