Кіріспе
Кресна шатқалы – Оңтүстік-Батыс Болгариядағы тік аңғар. Шатқалды Витоша тауларынан бастау алатын Струма өзені қалыптастырған. Кресна шатқалы бай биологиялық әртүрлілікке ие, бірақ Трансеуропалық дәліз №4-тің жаңа бөлігі – Струма тас жолының құрылысы жобасы салдарынан бұл әртүрлілікке қысым түсуде. Оңтүстік жағында шатқал Тисата табиғат қорығын екіге бөліп өтеді. Кресна шатқалы 1913 жылғы Екінші Балқан соғысы кезінде Болгария мен Грекия арасындағы Кресна шатқалы шайқасының болған жері. Грек әскері шатқалда қоршауға түсу қаупіне тап болды, бірақ румын әскерінің қорғалмаған астана Софияға қарсы шабуыл жасауына байланысты Болгария қару тоқтатуға және Бухаресттегі бейбіт келісімге келісуге мәжбүр болды, бұл Болгарияның аумақтық талаптарына тиімсіз болды.
Kresna Gorge is a steep valley in south western Bulgaria, stretching about The gorge has been formed by the Struma River, which flows from the Vitosha mountains. Kresna gorge has a rich biodiversity, which has come under pressure from the Struma motorway construction project, a new leg of the Trans European Corridor No. 4. In the south, the gorge bisects the Tisata nature reserve. Kresna Gorge was the place of the Battle of Kresna Gorge between Bulgaria and Greece during the 1913 Second Balkan War. The Greek army was threatened by encirclement in the valley, but due to the Romanian army advancing against the undefended capital Sofia, Bulgaria had to agree to an armistice and the resulting peace treaty in Bucharest which was unfavorable to Bulgaria's territorial aspirations.
Жер бедері мен климат
Кресна шатқалы Палат, Драката және Крупник ауылдарының жанында, Пирин және Малешев тауларымен қоршалған жерде орналасқан. Шатқал Орталық Еуропа және Жерорта теңізі климат аймақтарының арасында өтетін, ауыспалы Жерорта теңізі климатына ие. Струма өзені шатқалды кесіп өтеді және маңызды геологиялық ерекшелік болып табылады. Өзен жағасында шөкей топырақтары бар, олар жағалаудың аз тереңдіктегі аллювиалды топырағына және беткейлердегі қызыл қоңыр топыраққа айналады. Шатқалдың ішінде тасты жер бедері әртүрлі: тасты беткейлер, биік тік жартастар және кішкентай тасты учаскелер кездеседі.
Экология
Кресна шатқалында әртүрлі флора мен фауна, сондай-ақ кең аумақты жерлер бар. Шатқалдың оңтүстік бөлігі Тисата табиғи қорығын екіге бөледі. Бұл шатқалда маңызды Жерорта теңізі өсімдіктерінің, орта тұру орындарының, ландшафттарының және құс түрлерінің көптеген түрлері кездеседі. Бұл салыстырмалы түрде кішкентай шатқалда шамамен 31 түрлі жорғаландар, 75 түрлі сүтқоректілер және 232 түрлі құстар бар. Кресна шатқалы Natura 2000 қорғау аймағы болып саналады, бұл жойылып бара жатқан түрлерді қорғаудағы маңыздылығын көрсетеді. Кейбір құс түрлері, мысалы, баклан, шатқалда ұя салып көбеймейді, бірақ оның ресурстарын ұзақ көші-қон жолдарының бір бөлігі ретінде пайдаланады. Шатқалдың қамтамасыз ететін ресурстары өте маңызды және Мысыр құбыршақаны сияқты қауіп төмендегі және сирек кездесетін түрлер үшін негізгі демалыс орындары болып табылады. Шатқалдың ішінде Quercus pubescens, Carpinus orientalis және Fraxinus ornus сияқты әртүрлі емен түрлерінен тұратын бірнеше орман түрлері орналасқан. Климатты ескере отырып, Quercus coccifera және Phillyrea сияқты Жерорта теңізі флорасының әдеттегі түрлері мұнда гүлдейді. Автожол Германия мен Венгриядан Грекияға қарай өтуге мүмкіндік береді және Болгария экономикасын дамытуға бағытталған. Алайда, бұл жоба шатқал тұрғындары мен оның экожүйесіне де зиян келтіруі мүмкін. Қазіргі жолдың нашар жағдайы салдарынан жылдар бойы көптеген жануарлар қозғалысқа тап болды; жаңа автожол жобасының салынуымен жануарлардың өлімі күшейеді деп күтілуде, бұл тікелей жол-көлік оқиғаларынан ғана емес, сонымен қатар орманды жою мен орта тұру орындарының жоғалуынан да туындауы мүмкін. Жақын ауылдардың тұрғындары автожол ашылғанда дүкендері мен күнкөрістері тастамалы болып қалады деп қорқады. Олар Креснаға туристер азайды деп қорқады және жас тұрғындар басқа елдерге көшіп кетеді деп күтеді. Автожолдың салынуы кезінде кейбір ауыл тұрғындары жер мен мүлкін жоғалтып, олардың күнкөрісіне кері әсер етеді.