Кіріспе
Бұл Болгариядағы өзендердің тізімі, Дунайдың батыс салаларынан басталып, сағат тілі бойынша географиялық орналасу ретімен ұйымдастырылған. Салалар бет бойынша ағыс бағытымен тізімделеді, яғни тізімдегі алғашқы сала өзеннің бастауына жақын, ал салалардың салалары да осылай қарастырылады. Су алабының негізгі өзені (немесе бас өзен) (MS) деп белгіленеді, оң жақ салалары (R) арнайы көрсетіледі, сол жақ салалары (L) арнайы көрсетіледі. Әдетте, "өзеннің оң немесе сол жағалауы" термині ағысқа қарай қарағандағы оң немесе сол жағалауды білдіреді. Тізімде Болгарияның көптеген маңызды өзендері қамтылған, соның ішінде басқа елдермен ортақ өзендер де бар. 50 шақырымнан асатын өзендердің де тізімі бар. Болгар тіліндегі "өзен" сөзі – "река" (река) деп транслитерацияланады және елдегі өзен атауларының құрамына кіреді.
This is a list of rivers in Bulgaria, organised geographically, taken clockwise from the westernmost tributaries of the Danube drainage. Tributaries are listed down the page in an downstream direction, i. e. the first tributary listed is closest to the source, and tributaries of tributaries are treated similarly. The main stem (or principal) river of a catchment is labelled as (MS), right bank tributaries are indicated by (R), left bank tributaries by (L). Note that in general usage, the 'right or left bank of a river' refers to the right or left hand bank, as seen when looking downstream. The list encompasses most of the main rivers of Bulgaria. It includes rivers shared with other countries. There is also a list of rivers over 50 km. The Bulgarian word for river, река (transliteration reka) is often a part of the river names in the country.
Шолу
Болгарияда 540 өзен бар. Болгариядағы ең ұзын өзен – Дунай (2 888 км), ол елдің солтүстік шекарасының көп бөлігін 470 км-ге дейін жабады. Ел арқылы ең ұзақ ағатын (сонымен қатар ең терең) өзен – Марица (480 км), ал тек Болгария аумағында ағатын ең ұзын өзен – Искар (368 км). Өзендердің тығыздығы таулы аймақтарда ең жоғары, ал Добруджа, Дунай жазығы және Жоғарғы Фракия жазығында ең төмен. Болгарияның аумағы 110 994 км² құрайды, оның 63 270 км² Қара теңіз бассейніне жатады, бұл Дунай (49 950 км²) және Қара теңіз жағалауы (13 320 км²) су жинау жүйелеріне бөлінген, ал 47 730 км² Эгей теңізі бассейніне жатады, ол Марица (34 166 км²), Места (2 767 км²) және Струма (10 797 км²) су жинау жүйелеріне бөлінеді. Балқан таулары Болгарияны шамамен тең екі су жинау жүйесіне бөледі. Үлкен жүйе солтүстікке қарай Қара теңізге, негізінен Дунай арқылы ағып түседі. Бұл жүйеге бүкіл Дунай жазығы және оңтүстіктегі жағалаудан 48–80 км қашықтықтағы жер кіреді. Дунай өзенінің жалпы көлемінің 4%-дан сәл астамы болгарлық салаларынан түседі. Солтүстік шекарасымен ағып өтетін Дунайдың ені орташа есеппен 1,6–2,4 км-ге жетеді. Өзеннің ең жоғары су деңгейі көбінесе мамыр айындағы су тасқыны кезінде байқалады; ол жылына орташа есеппен 40 күн мұзданады. Тек Болгария аумағында орналасқан ең ұзын өзен – Искар, ұзындығы 368 км және су жинау алабы 8 640 км² құрайды, ол Балқан тауларында бастау алмайтын жалғыз Дунай саласы. Искар өзенінің бастауы Рила тауларында. Ол Софияның шығыс шетінен өтіп, Балқан тауларын кесіп өтетін 65 км-лік әсем шатқал арқылы ағады. Эгей теңізі бассейні Фракия жазығын және оңтүстік және оңтүстік-батыстағы көптеген жоғары жатқан жерлерді сумен қамтамасыз етеді. Бірнеше ірі өзендер тікелей Эгей теңізіне құяды. Олардың көптеген салалары таулардан жылдам құлап, терең әрі көркем шатқалдарды қалыптастырады. 480 км ұзындығы бар Марица (оның 321 км-і Болгарияда) және оның салалары Батыс Фракия жазығының барлық бөлігін, Среда Гораның барлық бөлігін, Балқан тауларының оңтүстік беткейлерін және Шығыс Родоптардың солтүстік беткейлерін сумен қамтамасыз етеді. Болгариядан шыққаннан кейін Марица Грек-Түрік шекарасының көп бөлігін құрайды. Марицаның негізгі салалары – Тунджа, Арда, Тополница, Вача және т.б. Эгей теңізіне тікелей құятын басқа болгар өзендері – Струма және Места.