Кіріспе
Рим-католик әулиесі, әулие Акакий (грекше: Ἅγιος Ἀκάκιος; 303 жылы қайтыс болды), христиан дәстүрінде Византиялық Агатий, Ахатий немесе Агатонас деп те белгілі. Ол императорлық армияның Каппадокиялық грек жүзбасы және шамамен 304 жылы шейіт болды. Константинопольде Акакиймен байланысты, мүмкін оның атымен аталған шіркеу болған: Әулие Акакий шіркеуі.
Saint Acacius (Greek: Ἅγιος Ἀκάκιος; died 303), also known as Agathius of Byzantium, Achatius, or Agathonas to Christian tradition, was a Cappadocian Greek centurion of the imperial army, martyred around 304. A church existed in Constantinople associated with Acacius and possibly named after him: the Church of St Acacius.
Тарих
Агат христиан дінін ұстанғаны үшін Фракияның Перинт қаласында трибун Фирм тарапынан тұтқындалып, азапталды, содан кейін Византияға жеткізіліп, қамшымен жазаланды және басы кесілді. Ол христиан иынан бас тартпағандықтан шейіт болды. Оның шейіт болған күні дәстүр бойынша 8 мамыр күні тойланады.
Құрмет
Оның қабірлері шамамен 630 жылы Италия түбегінде Кассиодор бұрынғы ғасырда құрған Вивариум монастырының жанындағы Сквиллакедегі бұлаққа көшірілді. Сквиллакеде ол Сан-Агарио деп белгілі болды. Оның қолының бір бөлігі 1584 жылы Сквиллаке епископы Марчелло Сирлето әкелгендіктен, Агатхиус осы қаланың қадірлісі саналды. Сквиллакеден әкелінген қабірлер Испанияның Куэнка және Авила қалаларына да жеткізілді, онда ол Сан Акато деп аталады. Әулие Агатхиус Словенияда да құрметпен еске алынады, онда оған арналған көптеген шіркеулер мен шағын ғибадатханалар бар; бұл кең таралған құрмет 16 ғасырға дейін соқталады, ол Осман түріктеріне қарсы күрескендердің қадірлісі саналды. Осы себепті ол Грекиядағы Мани түбегінің тұрғындары – маниоттардың арасында танымал болды, олар оның Римнің пұтқа табынушы биліктерімен күресін өздерінің Осман империясының үстемдігіне қарсы ұзақ жылдар бойы күресінің символы ретінде қарастырды. Әулие Ахатий – он төрт қасиетті көмекшінің бірі.