Кіріспе
Римдегі ерте христиан дьяконы және шейіт. 3 ғасырдағы христиандық шейіт. Әйіс Лаврентий (Лавренций, сөздік мағынасы – “лаурелмен қаптаған”; 225 жылғы 31 желтоқсан)
the 3rd century Christian martyr
Saint Lawrence or Laurence (Laurentius, lit. "laurelled"; 31 December AD 225
Lawrence encountered the future Pope Sixtus II, a famous teacher born in Greece, in Caesaraugusta (Zaragoza), and they travelled together from Spain to Rome. When Sixtus became the Pope in 257, he ordained the young Lawrence who was only 32, as a deacon, and later appointed him as "archdeacon of Rome", the first among the seven deacons who served in the cathedral church. This was a position of great trust that included the care of the treasury and riches of the Church and the distribution of alms to the indigent. St. Cyprian, Bishop of Carthage, noted that at the time the norm was that Christians who were denounced were executed and all their goods confiscated by the Imperial treasury. At the beginning of August 258, the Emperor Valerian issued an edict that all bishops, priests, and deacons should immediately be put to death. Pope Sixtus II was captured on August 6, 258, at the cemetery of St. Callixtus while celebrating the liturgy and was executed immediately. After the death of Sixtus, the prefect of Rome demanded that Lawrence turn over the riches of the Church, and St. Ambrose wrote that Lawrence asked for three days to gather the wealth. He worked swiftly to distribute as much Church property to the indigent as possible to prevent it from being seized by the prefect. On the third day, at the head of a small delegation, he presented himself to the prefect. When ordered to deliver the treasures of the Church, he presented the city's indigent, crippled, blind, and suffering, and declared that these were the true treasures of the Church: "Here are the treasures of the church. You see, the church is truly rich, far richer than your emperor!"
Лаврентий Грекияда туған атақты мұғалім, болашақ Папа Сикст II-мен Кесарагустада (Сарагоса) кездесті және олар бірге Испаниядан Римге сапар шекті. 257 жылы Сикст Папа болғанда, ол 32 жастағы жас Лаврентийді дьякон етіп тағайындады, кейіннен оны “Рим архидьяконы” етіп тағайындады, ол собор шіркеуінде қызмет еткен жеті дьяконның біріншісі болды. Бұл үлкен сенімді лауазым болды, оған шіркеу қазынасы мен байлығын күтіп-ұстау және мұқтаждарға қайырымдылық жасау кірді. Карфаген епископы Киприан сол кездегі қағида бойынша, айыпталып сотталған христиандар өлімге кесіліп, олардың барлық мүлкі император қазынасына қосылып алынатынын айтты. 258 жылдың тамыз айының басында император Валерий барлық епископтардың, дін қызметкерлерінің және дьякондардың дереу өлім жазасына кесілуі туралы жарлық шығарды. Папа Сикст II 258 жылғы 6 тамызда Әйіс Каликст зиратында литургия өткізіп жатқанда тұтқындалды және дереу өлім жазасына кесілді. Сикст қайтыс болғаннан кейін, Рим префекті Лаврентийден шіркеудің байлығын беруді талап етті, ал Әйіс Амброзий Лаврентийдің байлықты жинау үшін үш күн сұрағанын жазды. Ол префекттің шіркеу мүлкін тартып алуына жол бермеу үшін, мүмкіндігінше көп мүлкін мұқтаждарға таратуға тырысты. Үшінші күні ол шағын делегацияның басшысы ретінде префектке келді. Шіркеу қазыналарын тапсыруға бұйрық алғанда, ол қаладағы кедейлерді, мүгедектерді, соқырларды және қиын жағдайдағыларды көрсетіп, оларды шіркеудің нағыз қазынасы деп мәлімдеді: “Міне, шіркеудің қазынасы. Көріп тұрсыздар, шіркеу шынымен бай, тіпті сіздің императорыңыздан да бай!”
the 3rd century Christian martyr
Saint Lawrence or Laurence (Laurentius, lit. "laurelled"; 31 December AD 225
Lawrence encountered the future Pope Sixtus II, a famous teacher born in Greece, in Caesaraugusta (Zaragoza), and they travelled together from Spain to Rome. When Sixtus became the Pope in 257, he ordained the young Lawrence who was only 32, as a deacon, and later appointed him as "archdeacon of Rome", the first among the seven deacons who served in the cathedral church. This was a position of great trust that included the care of the treasury and riches of the Church and the distribution of alms to the indigent. St. Cyprian, Bishop of Carthage, noted that at the time the norm was that Christians who were denounced were executed and all their goods confiscated by the Imperial treasury. At the beginning of August 258, the Emperor Valerian issued an edict that all bishops, priests, and deacons should immediately be put to death. Pope Sixtus II was captured on August 6, 258, at the cemetery of St. Callixtus while celebrating the liturgy and was executed immediately. After the death of Sixtus, the prefect of Rome demanded that Lawrence turn over the riches of the Church, and St. Ambrose wrote that Lawrence asked for three days to gather the wealth. He worked swiftly to distribute as much Church property to the indigent as possible to prevent it from being seized by the prefect. On the third day, at the head of a small delegation, he presented himself to the prefect. When ordered to deliver the treasures of the Church, he presented the city's indigent, crippled, blind, and suffering, and declared that these were the true treasures of the Church: "Here are the treasures of the church. You see, the church is truly rich, far richer than your emperor!"
Шейіт болу
Римдегі дьякон ретінде Лоренс шіркеудің материалдық игіліктеріне және кедейлерге садақа таратуға жауапты болды. "Міне, осы кедей адамдарда мен сендерге көрсетуге уәде берген қазыналарыңды көріңдер. Мен оларға, шіркеудің тәжі бар жесірлер мен құлшылыққа берілген қыздарды, інжу-маржан мен құнды тастарды қосамын". Өйткені, "епископтар, дін қызметкерлері және дьякондарға қатысты жарлықта (animadvertantur) көрсетілген, әдетте бас кесуді білдіретін" ұзаққа созылған өліммен келісу мүмкін емес. Латерандағы Әулие Иоанн архибазиликасына жақын орналасқан, Киелі Санкт Санкторумдағы Әулие Лоренс шіркеуі, Киелі Сатылар ғибадатханасы (Chiesa di San Lorenzo in Palatio ad Sancta Sanctorum, Pontificio Santuario della Scala Santa) бастапқыда жеке Папалық капелла болған, ал оны биіктеткен ғимарат Папалық сарай болған. Онда Рим-католик шіркеуінің ең құнды реликвиялары сақталған, сондықтан "Sancta Sanctorum" ("Киелілердің Киелісі") деген атау берілген; және Писцибустағы Әулие Лоренс шіркеуі (San Lorenzo in Piscibus), ол Әулие Петр базиликасына жақын жерде орналасқан.
Church of St Lawrence in Piscibus (San Lorenzo in Piscibus), which is proximate to the Basilica of St. Peter
Кереметтер
Лоренстің өмірі мен кереметтері "Ақ Лаврентийдің істері" кітабында жинақталған, бірақ осы жазбалар қазір жоғалып кеткен. Оған байланысты кереметтердің ең ерте құжаттамасы Григорий Турскийдің (538–594) жазбаларында кездеседі, ол мынаны айтады:
Санктюл есімді дін қызметкері шабуылға ұшырап, өртеліп бұзылған Сент-Лоуренс шіркеуін қайта жаңартып, жұмысты аяқтау үшін көптеген жұмысшыларды жалдады. Салыс жұмысы барысында ол оларды тамақтандыруға шамасы келмей қалды. Ол көмек сұрап Сент-Лоуренске дұға етті, сосын себетінен жаңа, ақ нан тапты. Ол бұл нан жұмысшыларды тойдыруға жетпейді деп ойлады, бірақ сеніммен оны оларға бөліп берді. Ол нанды үзіп бөліскенде, ол осылай көбейіп, жұмысшылары он күн бойы жеп жете алды.
Құрмет
Шіркеудің жазба құжаттарын жасыру және қорғау үшін құлық жасағандықтан, Лаврентий архившілер мен кітапханашылардың қасиетті қамқоршысы ретінде белгілі.
Рим-католик шіркеуі
Лоуренс – Рим-католик шіркеуінің ең көп құрметтелген әулиелерінің бірі. Оның өлімі туралы аңыз деректері Дамасус, Пруденций, Амвросий және Августинге мәлім болған. IV ғасырда оған деген құлшыныс кеңінен тарады. Оның 10 тамыздағы діни тойы Жалпы Рим күнтізбесінде мейрам деңгейінде белгіленген, бұл ең көне христиан күнтізбелерімен, мысалы, 354 жылғы Филокал альманахымен сәйкес келеді, оның тізімінде төртінші ғасырдың ортасындағы Рим шейіттерінің маңызды мейрамдары бар. Ол латын шіркеуінде тойланатын Қасиетті Мессаның «Рим канонында» есімдері тізілген әулиелердің бірі болып қала береді. Лоуренс Рим қаласында ерекше құрметке ие, ол қаланың Петр және Павел әулиелерінен кейінгі үшінші қамқоршысы саналады. Оның қабірінің үстінде салынған шіркеу, Сан-Лоренцо-франьо-ле-Мура папалық кіші базиликасы, Римнің жеті маңызды шіркеуінің біріне айналды және римдік паломниктік сапарлардың сүйікті орны болды. Сан-Лоренцо-франьо-ле-Мура базиликасының жанындағы аймақ «Квартире Сан-Лоренцо» деп аталады. Персеид метеорлар ағыны әдетте жыл сайын тамыздың ортасында немесе оның мерекесіне жақын уақытта болады, сондықтан кейбір адамдар оны «Әулие Лоуренстің жасы» деп атайды. Лоуренс Англия шіркеуінде 10 тамызда «Лоуренс, дьякон, шейіт, 258» деген атаумен кішігірім мерекеде еске алынады. Англокатоликтер Лоуренсті құрметтейді, ол көптеген англикандық приход шіркеулерінің, соның ішінде Англиядағы 228 шіркеудің қамқоршысы болып табылады. Австралияның Сиднейіндегі бұрынғы Сент-Лоуренс азаматтық округіндегі ірі шіркеу «Christ Church St Laurence» деп аталады. Сент-Лоуренс бауырластығы, англикандық қайырымдылық қоғамы да оның есімін алып жүр.
Мұра
Франческо Моральяның айтуынша, диакон рөлі кедейлерге қызмет етумен ерекшеленеді. Ол дастарқанға қызмет етуге (денеге жасалған игіліктер) және сөзге қызмет етуге (рухани игіліктер) шақырылған. "Лоуренс сияқты диакондардың сұлулығы, күші және батырлығы диакондық қызметтің ерекше табиғатын ашуға және оның терең мағынасын түсінуге көмектеседі". Монастырь және оған іргелес сарай, колледж және кітапхана Лоуренстің шейіт болған жеріне ұқсас схемамен салынған. Лоуренстің торлы құрылысы Италияның Салерно провинциясындағы Падуладағы Сертоза ди Сан-Лоренцо ди Падула монастырының дизайнының негізі деп есептеледі. Канаданың қамқоршысы – Әулие Лоуренс. Француз саяхатшысы Жак Картье 1535 жылы Әулие Лоуренс күнінде Солтүстік Американың Ұлы көлдеріне құятын өзеннің сағасына жетіп, оны Сент-Лоуренс шығанағы деп атады. Осы шығанаққа құятын өзен Сент-Лоуренс өзені деп аталды. Қазіргі Квебек және Канаданың теңіз провинцияларындағы көптеген жер-су атаулары осы маңызды теңіз жолымен байланысты, мысалы, Монреаль қаласының солтүстігіндегі Лорант таулары, Сент-Лоран (ауданы), Монреаль аралының барлық енін қамтитын Сент-Лоуренс бульвары және АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы, Онтарио көліне жақын орналасқан Сент-Лоуренс округі. Онтарио провинциясында Сент-Лоуренс – бұрын Йорк деп аталған Торонтоның ескі орталығындағы танымал, тарихи аудан, қазір кеңейтілген Сент-Лоуренс базарымен мәшһүр. Лорант таулары Лорант үстіртінің немесе Канада қалқанының атын берді. Швейцарияда Әулие Лоуренс Бюлах қаласының гербінде торлы құрылыс түрінде бейнеленген. 2010 жылы Чилидегі Копиапо кен апатында тұтқынға алынған кеншілерді құтқару операциясы, кеншілердің қамқоршысы Лоуренстің құрметіне «Operación San Lorenzo» деп аталды. Берналильо, Нью-Мексико үш күн бойы Әулиеге арналған дұғалар мен құлшылықтарды өткізеді, бұл 1692 жылғы Пуэбло көтерілісі кезінде испан қоныс салушылары берген уәдесінің құрметі. Мерекелердің ішінде матачинес бишілерінің билері бар. Әулиенің суреті жыл бойы жергілікті отбасының үйінде сақталады, ал 9-11 тамыз аралығында тіл тіккен дұға және той өткізіледі. Бұл Жаңа әлемдегі ең көне би процессияларының бірі.
Танымал мәдениетте
"Фарго" 1-ші маусымның 3-ші сериясында Лорн Малво Ставростың кеңсесіндегі Сент-Лоуренсқа арналған әйнек терезені байқайды, соған жауап ретінде Ставрос "Бұтырлы жол" эпизодындағы шейіттігі туралы айтады. 1992 жылғы "Лоренцоның майы" фильмінде Аугусто, Микаэла және Лоренцо Сент-Лоуренс туралы оқиға айтады және оның мерекесін "Жұлдызды түндер" деп атайды.
Музыка саласында
Марк-Антуан Шарпентье, Сен-Лоран мотеті, H.321, бір дауыс, екі жоғары регистрлі аспап және континуо үшін, 1677-78 жж.