Кіріспе

Әуе тасымал саласында багаж тиеуші – бұл әуе көлігімен тасымалдау үшін багажды (қосымша немесе жүк контейнерлерін) және басқа да жүкті (әуе жүгін, поштаны, есіктен есікке дейінгі жіберілгендерді) тиейтін және түсіретін адам. Көптеген әуе компанияларында бұл лауазымның ресми атауы – "флоттық қызмет агенті/клеркі", алайда, әуежай қызметкерлері арасында бұл жұмыс орны әуежай алқабында (төсеніште) орналасқандықтан, "рампа агенті" деп белгілі.

Өнеркәсіп

Әуе тасымал саласында багажпен жұмыс істейтін адамды көбінесе "рампи" немесе "рампер" деп атайды: "рампада" (ұшақтардың операциялық аймағы немесе AOA; әуе тасымал саласының шеңберінде рампаны жиі "аэропорт алаңы" деп атайды, бұл термин бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен таралған) жүкті тасымалдайтын адам. "Рампалық егеуқыр", "қапты қиратушы", "қапты лақтырушы", "багаж маймылы" және "лақтырушы" сияқты рампи/рамперге қатысты ұятты сөздер де бар. Багажпен жұмыс істейтін адамдар жолаушылардың көзіне түспейтін жұмыстарды да атқарады, оларға багаж бөлмесі, операциялық бөлім (немесе жүк бақылауы) және әуе жүгі қоймасы кіреді. Бұл жұмыстардың кейбіреулері кәсіподақтармен қамтылған, сондықтан багажпен жұмыс істейтін адамдар орташа еңбекақыдан жоғары жалақы алып, медициналық қызметтер, зейнетақы және басқа да әлеуметтік жеңілдіктермен қамтамасыз етіледі.

Процесс

Багажды билет кассасында немесе көк шапанды қызметкерге (онда жолаушының маршрутын көрсететін сөмке тағы қойылады) тапсырған кезде, ол көбінесе жүкті жүк бөлмесіне жеткізетін жылжымалы конвейерге орналастырылады. Бұл жерде көптеген тіркелген жүктер сұрыпталып, тиісті рейске тиеу үшін дайындалады. Багаж тағысы, бұрын тіркеу кезінде қойылған, жүк тасымалдаушысымен оқылады және тиісті жүк арбасына (әдетте 4 дөңгелекті тіркеме) немесе бірлік жүк құрылғысына (ULD; машинамен тиелетін контейнер) салынады. Содан кейін жүк арбасы немесе ULD жүк сүйрегішпен жүк бөлмесінен тартылып, жүк тиеушілер ұшаққа тиеу үшін шығарылады. Ұшақтарды терминал қақпасынан "кері итеру" (немесе буксирлену) арқылы қозғалтқышты іске қосуға және таксиге дайындаумен қатар, жүк тасымалдаушылары ұшақтарды басқа қақпаға немесе "алыс" немесе RON ("түндеу") тұрақ орнына буксирлеуі мүмкін. Ұшу кабинасында тежегіштерді басқаратын механик болады, ол ATC жер бақылауымен (қозғалысқа рұқсат алу үшін) байланысады және APU ("қосалқы қуат блогы"), тежегіштер, шамдарды басқарады; агент буксирлену тракторын басқарады. Бұл әуежайдың "Қозғалыссыз аймағына" ғана қатысты, яғни әуежай перронының жүк тасымалдаушылары жұмыс істей алатын бөлігіне. Жүк тасымалдаушылары әуе қозғалысын басқару мұнарасы бақылайтын ұшақтар мен авариялық жабдықтарға арналған қозғалыс аймағында жұмыс істей алмайды. Кейбір кәсіподақтармен келісімдері бар әуе компанияларында немесе станцияларда бұл жұмысты жүк тасымалдаушысы да орындай алады.

Операциялар (жүктілік бақылау) агенті

Әуе кемесінің қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін салмақ және тепе-теңдік шектеулері болады. Жүктелген әуе кемесінің салмағына шектеу қойылады; сонымен қатар, жүк, жолаушылар және отын жүктемесі осылай бөлінуі керек, әуе кемесі "тепе-теңдікте" болуы үшін – яғни, мұры немесе құйрыққа тым ауыр болмауы керек. Операциялық агенттің міндеттерінің бірі – әуе кемесінің, соңғы жүктемеден кейін, қауіпсіз шектерде ("заңды") екеніне көз жеткізу. Бұл талап орындалғаннан кейін, алынған деректер ұшқышқа әуе кемесінің қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қажетті ақпаратты дайындау үшін қолданылады.

Қойма агенті

Әуе жүгі қоймасы – әуемен келіп-кеткен жүктерді тіркеу және өңдеу орталығы. Ол әдетте әуежай аумағында немесе оған жақын орналасқан, жолаушылар терминалынан бөлек. Бұл тек уәкілетті адамдарға ғана кіруге рұқсат етілген қауіпсіз (стерильді) аймақ. Егер халықаралық жүктер кедендік бақылаудан өтпеген болса, онда олар (және қойма) «кедендік бақылауда» болуы мүмкін, бұл қызметкерлерге қосымша қауіпсіздік тексеруінен / рұқсатынан өтуді талап етеді.

Экипаж бастығы

Көптеген түрлі жұмыс функцияларын атқаруға жауапты; әдетте, тікелей оған бағынатын рамперлер тобы болады. Экипаж басшылары ұшақтың жүк агентінің талаптарына сәйкес тиелгенін қамтамасыз етуге және кез келген қателіктер туралы басқаруға хабарлауға жауапты. Әдетте, бұл қызметке қосымша жауапкершілік үшін үстеме ақы төленеді.

Рэмп агенті

Рампада жұмыс істейтін және көбінесе жүкті тиейтін адамдар "рампа агенттері" деп аталады. Олардың басқа да міндеттерінің ішінде, келген ұшақтардың тез түсірілуін қамтамасыз ету де бар. Рампа агенттері сондай-ақ ұшып кетіп бара жатқан ұшақтарды да жүкпен қамтамасыз етеді. Кейде олар әр бөлімшеге тиелген жүкті санап, дұрыс салмақ пен тепе-теңдікті қамтамасыз етуі керек, бірақ бұл жұмыс көбінесе ұшу операциялары қызметкерлерінің құзырында болады.

Ауыстыру агенті

Бұл термин көбінесе бір әуе кемесінен екіншісіне багажды тасымалдауға немесе "багаж бөлмесінен" дұрыс әуе кемесіне багажды жеткізуге қолданылатын көлікті жүргізетін кез келген қызметкерді білдіреді. Осы лауазымды "жүргізуші" деп те атайды. Әуе компаниясының хабтарында келіп қонған әуе кемесінен тікелей кететін әуе кемесіне багажды ауыстыруға жауапты қызметкер "қосылыс жүгірушісі" деп аталады, көбінесе "қосылыстар" деп қысқартылады және "конкс" деп таңбаланады.

Кіріс жүгіруші

Келіп қонған ұшақтан багаждың жүк тасу тізбегіне (багаж тасқылау қондырғысына) жеткізуге жауапты агент.

Лаваторлық препарат

Дене тазалау бөлмесі немесе "лав" агенті кіріп келе жатқан ұшақтардың дәретханаларынан қалдықтарды дәретхана жүйесін шаю арқылы алып тастауға жауапты. Күтпегенінен, бұл лауазымның физикалық еңбек талаптары төмен болғандықтан, оған басқа лауазымдармен тең немесе одан да жоғары сұраныс бар. Жолаушылар ағыны жоғары станцияларда, әдетте, үлкен резервуарлары бар, жиі босатуды қажет етпейтін жүк көліктері пайдаланылады. Бұлар басқа тәсілдермен қол жеткізе алмайтын ұшақтың қалдық тежегіш портына қол жеткізуді жеңілдету үшін жабдықталған. Аз немесе кішкентай ұшақтарға қызмет көрсетілетін жерлерде дәретханаға қызмет көрсету үшін "лав-арба" (негізінен, трактордың артынан сүйретілетін кішкентай жүк көлігі) қолданылады.

Пошта/жүк агенті

Пошта мен жүк түпкілікті пунктіне келгенде, сол жерде аяқталады немесе басқа бағытқа жіберіледі, онда сертификатталған агенттер оны қабылдап, жеткізеді. Олар әрбір жүкті сканерлеп, дұрыс ұшаққа тапсыруға жауапты.

Сақталатын орынның агенті

Багаж конвейерлік лента арқылы жүк бөлмесіне жеткізілген кезде, жүк бөлмесінің қызметкері оларды бағытына қарай арбаларға сұрыптап қоюға жауапты.

Станция агенті

Станция агенттері жүк тасымалдаушы ретінде де, клиенттерге қызмет көрсетумен байланысты лауазымдарда да жұмыс істеуге дайындалады. Әдетте, станция агенттері ірі әуежайларға қарағанда аз рейстерді қабылдайтын кішігірім әуежайларда қолданылады. Мысалы, Рали-Дурхам халықаралық әуежайында шағын операциясы бар әуекомпания өз қызметкерлерінен жолаушыларды тіркеуді, содан кейін сол қызметкерлердің жүкті тиеуін және ұшақты итеруін сұрауы мүмкін.

Қауіптер

Рэмп-агенттер қауіпті ортада жұмыс істейді және әуежайдағы жұмыстың қауіпсіздігі мен дұрыс тәсілдері туралы жыл сайын оқытудан өтеді. Оқытуды көбінесе белгілі бір компания немесе әуекомпания жүзеге асырады, ал АҚШ-та Федералды авиация басқармасы мен әуежай басқармасының міндетті оқытуларын қамтуы жиі кездеседі. Жұмысқа қабылданар алдында есіту қабілетін тексеру әдетте қажет, себебі ұшақ қозғалтқыштарының жанында жұмыс істеу құлақ барабанына зиян келтіруі және ұзақ мерзімді салдарлары болуы мүмкін. Кейбір рэмп-агенттер ұшақтың жүк бөліміндегі тарыз орындарда жұмыс істеуден немесе жүкті дұрыс тиеуден кейін арқа ауруларына шалдығады. Тар корпусты ұшақтарда (мысалы, Boeing 737, 757) әрбір тіркелген жүк авиакомпания жүк тасымалдаушыларымен ұшақ жүк бөліміне қолмен тиелуі қажет. Жүктердің орташа салмағы бірақ көптеген тіркелген жүктер әуекомпанияның рұқсат етілген салмағынан асып кетеді. Жүк көтеру және тиеу жұмысы жүк тасымалдаушылар арасында кәсіби-дене шынықтыру бұзылыстарының (WMSD) негізгі себебі саналады. Уақыт қысымы және кішкентай жүк бөлімдеріндегі қиын және шектеулі позалар сияқты басқа факторлар да WMSD қаупін арттыруы мүмкін. АҚШ-та Ұлттық еңбек қауіпсіздігі және денсаулық институты (NIOSH) көтеруге көмектесетін құралдардың және WMSD қаупін азайтуға бағытталған басқа да бақылау әдістерінің тиімділігін зерттеді.