Кіріспе

Вонтагги /wɒnˈθæɡi/ – Австралияның Виктория штатындағы, Гиппленд аймағының Басс жағалауындағы, Оңтүстік Гиппленд және Басс тас жолдары арқылы Мельбурнның оңтүстік-шығысында орналасқан теңіз жағалауындағы қала. Бастапқыда көмір өндірумен әйгілі болған қала, қазір Оңтүстік Гипплендтің ең ірі қаласы болып табылады, бұл аймақта туризм, мал шаруашылығы және сүт өнімдері өндірісі кеңінен дамыған. "Вонтагги" атауы – австралиялық аборигендердің атауы, ол Бунвуррунг (оңтүстік-орталық Кулин) тайпасынан шыққан "үй" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау қаланың 1 тамыз 1910 жылы құрылуына дейін бұл аймақта қолданылып келген.

Тарих

Боунвуррунг аборигендері ақтар қоныстанғанға дейін мыңдаған жылдар бойы осы жағалау учаскесін қорғап келді. Боакуолавал руы Басс өзенінің оңтүстігіндегі Килкунда аймағында, ал Йовенжерре руы Тарвин өзенінің батысында, қазіргі Буньоронг теңіз және жағалау паркінің бойында өмір сүрді. Жағалаудағы олардың лагерьлерінің орнын көмір және моллюскалардың қалдықтарынан құралған үйінділер көрсетеді. 1826 жылы саяхатшы Уильям Ховелл Патерсон мүйісінде көмірді тапты, содан кейін 1859 мен 1864 жылдар аралығында аймақтағы Паулетт өзенінің жатақтарынан қазылып алынды. Дегенмен, көмірді кит қайығымен толқын арқылы үлкен кемелерге тасымалдау қымбатқа соғып, қауіпті болды, сондықтан кен өндіру қызметі тез тоқтатылды. Вонтагги жағажайындағы құмдар кейде жағалаудағы кемелердің құлаған қалдықтарын ашып береді. Паулетт өзенінің жанында шатыр қаласы салынды, ол кезде бұл жер Паулетт өзенінің көмір кеніші деп белгілі болған. Шатыр қаласында тұрақты ғимараттар болған жоқ, ал денсаулық сақтауды доктор Слиман қамтамасыз етті, ол кейіннен 1910 жылы жарияланған Вонтагги қаласында тұрақты аурухана ашуға мұрындық болды. Бұл Австралиядағы ең ірі және қауіпті көмір кеніштерінің бірі болды. 1926 жылы шахтаның өнімділігі ең жоғары деңгейге жетіп, күніне өндірілді, ал Виктория темір жолы өндірілген өнімнің 90% -ын сатып алды. 1928 жылы Вонтагги көмірі Виктория темір жолының көмір тұтынуының шамамен 60% -ын құрады. 1887 жылдың 11 қарашасында жақын жерде пошта бөлімі ашылды. 1910 жылдың 1 тамызында бұл бөлім Сент-Клэр деп аталды, ал сол күні осы жылы ашылған Паулетт көмір кенішінің пошта бөлімі Вонтагги деп өзгертілді. Содан кейін қалаға тұрақты атау берілді. Вонтагги 2010 жылы 100 жылдығын тойлады, ал 2012 жылы қала тарихы туралы жергілікті тұрғындармен сұхбаттасқан кітап жарық көрді.

Вонтагги жел электр станциясы

Кемпбелл көшесіндегі Вонтагги жел фермасы 2005 жылы салынды. Бұл алты турбинасы бар, экологиялық таза жел электр станциясы. Бас-Кост Шир Кеңесі және бірқатар жергілікті тұрғындар бұл жел фермасына қарсы болды. Наразылар Андерсоннан Вонтаггиге бара жатқанда Паттерсон мүйісінің көрінісін бұзады және "жағалаудың рекреациялық туризмі мен ландшафтық құндылықтарына" зиян келтіреді деп мәлімдеді. 2005 жылдың қыркүйегіне қарай алты мұнара салынды, бірақ олардың өзі де туристерді қызықтырды, Андерсоннан Вонтаггиге қарай төмен қарай келе жатқанда оларды жақсы көруге болады. Жел фермасы уақтың 80% уақытында қуат өндіреді, бұл 6000 үйді электрмен қамтамасыз етуге жеткілікті. Оны Уильямсон жағажайына және Виктория тұзсыздандыру өсімдігіне барғанда көруге болады.

Білім

Вонтаггиде үш бастауыш мектеп және бір орта мектеп бар. Сонымен қатар, Чишолм ТАФЕ, Басс-Кост мамандандырылған мектебі, Басс-Кост ересектер білім беру орталығы, Үшінші жас университеті (U3A) зейнеткерлерді оқыту орталығы және Австралияны байланыстыру дағдылары (CSA) мамандандырылған даму мектебі, қолдау және жұмысқа орналастыру қызметтері/оқыту ұсынылады. Жаңа жоғары білім беру мекемесін салу жоспарлануда.

Мекемелер

1911 жылы кеншілер «Вонтагги» кооперативтік жұмысшылар клубын құрды. «Вонтагги Workmens Club» ұйымы бүгінгі күнге дейін Грэм көшесінде отбасылық бистро, паб және іс-шаралар өткізілетін орын ретінде жұмыс істеп келеді. Кеншілер сонымен қатар жергілікті аурухананы, достық қоғамның медициналық пунктын, кәсіби одақ театрын және кооперативтік дүкенді құруға, ал 1912 жылы Вайхи кеншілерінің ереуілі кезінде Жаңа Зеландиядағы кеншілерге көмек көрсетуге белсенді қатысты. Кен орындары жабылуынан кейін Одақ театры бірте-бірте тозығып, 1980 жылы өрт сөндірушілердің келуіне дейін толығымен өртеніп кетті.