Кіріспе

Америкалық сыртқы саясатты зерттейтін талдау орталығы Ядролық қауіп бастамасы, көбінесе NTI деп аталады, Вашингтон қаласында орналасқан коммерциялық емес ұйым. Бұл талдау орталығы 2001 жылы АҚШ-тың бұрынғы сенаторы Сэм Нанн мен қайырымды Тед Тернер құрды және өзін "адамзатқа қауіп төндіретін ядролық және биологиялық қауіптерді азайтуға бағытталған коммерциялық емес, саяси бағыты жоқ жаһандық қауіпсіздік ұйымы" деп сипаттайды. NTI-де төрт бағдарлама бар: Жаһандық ядролық саясат бағдарламасы, Ядролық материалдардың қауіпсіздігі, Ғылыми және техникалық істер, және Жаһандық биологиялық саясат және бағдарламалар (NTI | bio деп белгіленеді).

Миссия

NTI-нің өзі анықтаған миссиясы – "адамзатқа қауіп төндіретін ядролық және биологиялық қауіптерге жүйелі шешімдер табу арқылы жаһандық қауіпсіздікті өзгерту". Іс-шараның басталуы 2001 жылдың 8 қаңтарында Ұлттық баспасөз клубында өтті. NTI-нің 20 жылдығын тойлау іс-шарасы 2022 жылдың 12 сәуірінде COVID-19 пандемиясының салдарынан бір жылға кешіктіріліп өтті.

Төмен байытылған уран банкі

NTI ядролық технологияның таралуын болдырмау мақсатында халықаралық төмен байытылған уран қорын құруға көмектесті. NTI кеңесшісі Уоррен Баффет осы қорды іске қосу үшін 50 миллион доллар бөлді, ал қор Халықаралық атом энергиясы агенттігінің меншігінде және басқаруында болып, Қазақстанда орналасқан.

Сербия

2002 жылы NTI Сербиядағы Винча ядролық институтынан 100 фунт жоғары байытылған уранды Ресейге жеткізу мақсатындағы АҚШ-Ресей бірлескен миссиясын қаржылық тұрғыдан қолдады.

Қазақстан

2005 жылы NTI Қазақстанда 2900 килограмм жоғары байытылған уранды төмен байытылған уранға айналдыруға техникалық және қаржылық қолдау көрсетті. Ұйым реактор қауіпсіздігі жүйелеріне 1,3 миллион доллар бөлді. "NTI индексі" 176 елдің ядролық қауіпсіздік жағдайын бағалайды. Индекс аясында NTI сондай-ақ 100-ден астам елдегі мыңдаған нысанда қолданылатын және сақталатын радиологиялық көздерді қорғау және жою жөніндегі ұсыныстарды қамтитын радиоактивті көздердің қауіпсіздігін бағалауын әзірлейді және жариялайды. GHS индексі 195 елдің денсаулық сақтау саласындағы төтенше жағдайларды алдын алу, анықтау және оларға жауап беру мүмкіндіктерін қоғамдық ақпарат негізінде бағалайды.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Ядролық қауіп бастамасы бойынша төтенше жағдайға қарсы күрес қоры

2002 жылы NTI Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен (ДДҰ) серіктестік құрып, жұқпалы аурулардың пайда болуына жылдам ден қою үшін 500 000 долларлық жедел әрекет ету қорын құрды.

Ядролық қауіпсіздіктің басымдықтары жөніндегі жаһандық диалог

NTI ядролық қауіпсіздік мәселелерін талқылау үшін әлемдік ядролық қауіпсіздік сарапшылары мен үкімет шенеуніктерінің жиналыстарын тұрақты түрде өткізеді. «Глобалды диалог» саммиттері Франция, Нидерланды, Чехия, Германия, Австрия, Ұлыбритания, АҚШ және Жапонияда өтті.

Жаңа ұйымдарды құру

2003 жылы NTI Израиль, Иордания және Палестина билігінің қатысуымен Таяу Шығыс жұқпалы ауруларды қадағалау консорциумын (MECIDS) құрды. MECIDS ресми денсаулық сақтау деректерін бөліседі және жұқпалы аурулардың алдын алу бойынша оқытулар өткізеді. 2008 жылы NTI әлемдегі ядролық материалдарды қамтамасыз етуге бағытталған жұмысының бір бөлігі ретінде Вена қаласында Дүниежүзілік ядролық қауіпсіздік институтын (WINS) құруға көмектесті. NTI сондай-ақ 2013 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы қолдауымен халықаралық ауруларды қадағалау желілерін байланыстыратын тәуелсіз үкіметтік емес ұйым ретінде құрылған Ауруларды қадағалауды үйлестіретін ұйымдарды (CORDS) құрды.

Фильмдер

Ұйым 2005 жылы HBO телеарнасында көрсетілген «Last Best Chance» ядролық терроризм туралы деректі драмалық фильмін жасады. NTI сондай-ақ 2010 жылы «Ядролық ауытқу нүктесі» деректі фильмін шығарды, ол 2010 жылғы сәуір айында Ақ үйde Президент Обама көрсетті және «The Colbert Report» бағдарламасында ұсынылды.

Көшбасшылық

Эрнест Дж. Монис 2017 жылдың маусым айынан бері бас атқарушы директор болып қызмет етеді, ал Джоан Ролфинг президент және бас операциялық директор болып табылады. NTI Монис, Нанн және Тед Тернердің бірлескен төрағалығымен басқарылады, оған бүкіл әлемнен қазіргі және құрметті мүшелер кіретін директорлар кеңесі жетекшілік етеді.

Директорлар кеңесінің кеңесшілері

Уоррен Баффет, Berkshire Hathaway Inc. компаниясының бас директоры. Стэнфорд университетінің халықаралық қауіпсіздік және ынтымақтастық орталығының әрі директоры Зигфрид С. Хеккер.

Қаржылық

NTI бірнеше көздерден қаржы алады, оның ішінде қоймалар, жеке тұлғалар, АҚШ-тан басқа елдердің үкіметтері және корпорациялар. Қаржыландырушылар мен қаржылық ақпарат ҰТИ-дың жылдық есебінде тізілген, ол әр жыл сайын онлайн жарияланады. Ұйым АҚШ үкіметінен қаржы қабылдамайды.