Экспортты бақылау: 1996 ж. құрылған Вассанар келісімі қару-жарақ пен қос қолданыс тауарларын бақылау арқылы аймақтық қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1996 жылғы көпжақты экспортты бақылау режимі
1996 multilateral export control regime
Кәдімгі қару-жарақ және екі қолданысқа жарамды тауарлар мен технологияларды экспорттауды бақылау жөніндегі Вассенаар келісімі – Нидерландының Гаагаға жақын орналасқан Вассенаар қаласында 1996 жылғы 12 шілдеде құрылған көпжақты экспортты бақылау режимі. Вассенаар келісімі аймақтық және халықаралық қауіпсіздік пен тұрақтылыққа үлес қосу мақсатында, дәстүрлі қару-жарақ пен екі қолданысқа жарамды тауарлар мен технологияларды беруде ашықтық пен жауапкершілікті арттыру арқылы құрылды, соның нәтижесінде тұрақсыздық тудыратын жинақталудың алдын алуға бағытталған. Қатысушы мемлекеттер өздерінің ұлттық саясаты арқылы осы тауарлардың беруі осы мақсаттарға зиян келтіретін әскери қабілеттілікті дамытуға немесе күшейтуге ықпал етпеуін, сондай-ақ мұндай қабілеттілікті қолдауға бағытталмауын қамтамасыз етуге тырысады. Бұл – суық соғыс кезеңіндегі Көпжақты экспортты бақылау жөніндегі үйлестіру комитетінің (CoCom) жалғасы. Вассенаар келісімі CoCom-ға қарағанда әлдеқайда кем қатаң, ол негізінен ұлттық экспортты бақылау режимдерінің ашықтығына баса назар аударады және ұйымдық шешімдерге жеке мүшелерге вето құқығы берілмейді. Келісімді басқару үшін хатшылық Вена қаласында (Австрия) орналасқан. Дегенмен, CoCom сияқты, бұл келісім шарт емес, демек заңдық күші жоқ. Әр алты ай сайын мүше елдер Вассенаарға мүше емес мемлекеттерге жеткізілген сегіз негізгі қару-жарақ санатына жататын дәстүрлі қару-жарақ туралы ақпарат алмасады: танктер, бронетранспорттық құралдар, ірі калибрлі артиллерия, әскери ұшақтар, әскери тікұшақтар, соғыс кемелері, зымырандар немесе зымырандық жүйелер, сондай-ақ шағын және жеңіл қарулар. Оған 42 қатысушы мемлекет бар, оның ішінде көптеген бұрынғы Comecon (Варшава шарты) елдері, соның ішінде Ресей де бар.
The Wassenaar Arrangement on Export Controls for Conventional Arms and Dual Use Goods and Technologies is a multilateral export control regime established on 12 July 1996, in Wassenaar, near The Hague, Netherlands. The Wassenaar Arrangement was established to contribute to regional and international security and stability by promoting transparency and greater responsibility in transfers of conventional arms and dual use goods and technologies, thus preventing destabilizing accumulations. Participating states seek, through their national policies, to ensure that transfers of these items do not contribute to the development or enhancement of military capabilities which undermine these goals, and are not diverted to support such capabilities. It is the successor to the Cold War–era Coordinating Committee for Multilateral Export Controls (CoCom). The Wassenaar Arrangement is considerably less strict than CoCom, focusing primarily on the transparency of national export control regimes and not granting veto power to individual members over organizational decisions. A Secretariat for administering the agreement is located in Vienna, Austria. Like CoCom, however, it is not a treaty, and therefore is not legally binding. Every six months member countries exchange information on deliveries of conventional arms to non Wassenaar members that fall under eight broad weapons categories: battle tanks, armoured fighting vehicles, large calibre artillery, military aircraft, military helicopters, warships, missiles or missile systems, and small arms and light weapons. There are 42 participating states including many former Comecon (Warsaw Pact) countries, including Russia.
2013 жылғы өзгерістер
2013 жылдың желтоқсанында экспортқа шектеу қойылған технологиялар тізіміне интернетке негізделген бақылау жүйелері қосылды. Экспорттық бақылау режиміне енгізілген жаңа технологияларға "ұсынылған бағдарламалық құрал" – компьютер немесе желінің қорғау шараларын бұзып, деректерді немесе ақпаратты алуға арналған бағдарламалық құрал, сондай-ақ IP желісін бақылау жүйелері кіреді. Бұл түзетулердің мақсаты – адам құқықтарын бұзатын үкіметтерге бақылау технологиясын сатудан Батыс технология компанияларын тоқтату болды. Дегенмен, кейбір технология компаниялары бақылау ауқымы тым кең болуы мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді, бұл қауіпсіздік зерттеушілерінің қауіпсіздіктің әлсіз тұстарын анықтап, түзету мүмкіндігін шектеуі мүмкін. Google және Facebook бұл келісімді енгізілетін шектеулерге байланысты сынға алды, олардың пікірінше, бұл сынақ жүргізу, қауіп-қатер туралы ақпарат алмасу және қателіктерді іздеуге сыйлық беру бағдарламалары сияқты іс-шараларды қиындатады. Олар бұл шектеулер қатысушы елдердің қауіпсіздігін әлсіретеді және қатыспаған елдерден келетін қауіп-қатерлерді азайтуға көмектеспейді деп санайды.
In December 2013, the list of export restricted technologies was amended to include Internet based surveillance systems. New technologies placed under the export control regime include "intrusion software"—software designed to defeat a computer or network's protective measures so as to extract data or information—as well as IP network surveillance systems. The purpose of the amendments was to prevent Western technology companies from selling surveillance technology to governments known to abuse human rights. However, some technology companies have expressed concerns that the scope of the controls may be too broad, limiting security researchers' ability to identify and correct security vulnerabilities. Google and Facebook criticised the agreement for the restrictions it will place on activities like penetration testing, sharing information about threats, and bug bounty programs. They argue that the restrictions will weaken the security of participating nations and do little to curb threats from non participant nations.