Сингапурдың Малайзия Федерациясына қосылу шарттары бойынша референдум
1962 Singaporean integration referendum
Сингапурдың Малайзия Федерациясына қосылу шарттары бойынша 1962 ж. референдум. 96% дауыспен ең жоғары автономия таңдалды. Тарих, саясат, референдум нәтижелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сингапурдың Малайзия Федерациясына интеграциясының шарттары бойынша референдум
Referendum on the terms of integration of Singapore into the Federation of Malaysia
1962 жылдың 1 қыркүйегінде Сингапурда Малайзия Федерациясына интеграция шарттары бойынша референдум өтті. Үш таңдау ұсынылды. Референдум өткен кезде Сингапур 1959 жылдан бері өзін-өзі басқаратын ел болғанмен, Британ империясы сыртқы қатынастарды бақылауын сақтап тұрды. Ең жоғары деңгейдегі автономияны және арнайы мәртебені көздейтін A нұсқасы жарамды дауыс бюллетеньдерінің шамамен 96% дауысымен таңдалды. Сайлаушылардың 26% бос немесе жарамсыз бюллетеньдер тастады – көбінесе біріншісі, яғни A нұсқасын референдумға қатысқандардың 71% немесе тіркелген сайлаушылардың 64% таңдады. Бос дауыстардың көп болуы Barisan Sosialis (Социалистік фронт) тарапынан бойкот әрекетіне байланысты болды, себебі интеграцияны толығымен қабылдамайтын опция болған жоқ. Референдум нәтижелері бойынша Малайя штаттары, Сингапур және Солтүстік Борнео мен Саравактан құралған тәждік колониялар бірігіп, Малайзия Федерациясын құрды. Бұл одақ түрлі факторларға байланысты тұрақсыз болып шықты және Сингапур толыққанды тәуелсіз мемлекетке айналғанға дейін 1 жыл, 10 ай және 24 күнге созылды.
A referendum on the terms of integration into the Federation of Malaya was held in Singapore on 1 September 1962. There were three options. At the time of the referendum, Singapore was a self governing country since 1959, although the British Empire still controlled external relations. Option A, which provided for the highest level of autonomy with special status, was the option selected on nearly 96% of valid ballots. 26% of voters cast blank or invalid ballots – mostly the former – meaning that Option A was selected by 71% of those who participated in the referendum, or by 64% of registered voters. The high amount of blank votes are due to an attempted boycott by the Barisan Sosialis (Socialist Front) as there was no option that rejected integration entirely. With the results of the referendum, the states of Malaya, Singapore as well as the crown colonies of North Borneo and Sarawak merged to form the Federation of Malaysia. The union would prove tenuous due to various factors, and would end up lasting for just 1 year, 10 months and 24 days before Singapore ultimately became a fully sovereign country.
Өмірбаян
Малайя Федерациясымен бірігуге қатысты алғашқы ішкі қарсылық Халықтық әрекет партиясы (ХАП) мен олардың қарсыластары – Барсан Сосиалис (Социалистік майдан), Либералды социалистік партия, Жұмысшылар партиясы, Біріккен халық партиясы және Partai Rakyat (Халық партиясы) арасындағы саяси күрес нәтижесінде туындады және күшейді. Сингапурда ХАП 1959 жылғы жалпы сайлауда 51 орынның 43-ін жеңіп алып, күшті мандат алғандықтан, Малайзияны құруға ұмтылды. Алайда, партия ішіндегі келіспеушіліктер жарылысқа алып келгенде бұл мандат күмәнді болып қалды. 1961 жылдың шілдесінде үкіметке сенімсіздік дауысы талқыланғаннан кейін, 13 ХАП депутаты дауыс беруден бас тартқандары үшін партиядан қуылды. Кейін олар Barisan Sosialis немесе Barisan деген жаңа саяси партия құрды, бұл ХАП-тің Заңнамалық Ассамблеядағы көпшілігін 51 орынның 26-сына дейін азайтты. Биліктегі ХАП референдум өткізуге заңды түрде міндетті болмаса да, халықтың мандатын алу үшін оны өткізді. Алайда, бұрынғы ХАП мүшелерінен құралған, коммунистік көзқарастары бар және отаршылдық пен империализмге қарсы қозғалыстарға қатысқан солшыл социалистік Барсан Сосиалис партиясы, халық бірігуді қолдамайды деп мәлімдеді, бірақ Ли Куан Ю халықтың керісінше пікірде екенін айтты. Референдумда бірігу идеясына қарсы дауыс беруге мүмкіндік болмады, себебі бұл мәселе бұрын Заңнамалық Ассамблеяда заңды түрде көтерілмеген еді. Дегенмен, осы әдіс туралы пікірлер қарама-қайшы болды. Сондықтан референдум халықтың қай бағытты қолдайтынын объективті түрде анықтау үшін өткізілді. Сингапурдың солшылдары референдумның заңдылығын жиі сынады, себебі бірігуге қарсы дауыс беруге мүмкіндік болмады.
The first internal challenge to merger with the Federation of Malaya came from and grew out of a political struggle between the People's Action Party (PAP) and their opponents included the Barisan Sosialis (Socialist Front), the Liberal Socialist Party, the Workers' Party, the United People's Party and the Partai Rakyat (People's Party). In Singapore, the PAP sought formation of Malaysia on the basis of the strong mandate it obtained during the general elections of 1959 when PAP won 43 of the 51 seats. However, this mandate became questionable when dissension within the party led to a split. In July 1961, following a debate on a vote of confidence in the government, 13 PAP Assemblymen were expelled from the PAP for abstaining from voting. Subsequently, they formed a new political party, the Barisan Sosialis or the Barisan, reducing the PAP's majority in the Legislative Assembly to 26 of the 51 seats. The ruling PAP was not legally obliged to call for a referendum, but did so to secure the mandate of the people. However, the Barisan Sosialis, a left wing socialist party consisting of former PAP members with communist sympathies pedigree to the opposition to the colonialism, and imperialism movements were alleged that the people did not support merger, but Lee Kuan Yew declared that people did. The referendum did not have an option of objecting to the idea of merger because no one had legitimately raised the issue in the Legislative Assembly before then. However, the methods had been debatable. The referendum was therefore called to resolve the issue as an effort to decide objectively which option the people backed. The legitimacy of the referendum was often challenged by Singaporean left wingers, due to the lack of an option to vote against the merger.
Бірлескен іс-қимыл жөніндегі кеңес
Бірлескен іс-қимыл кеңесі (БЖК) Ассамблеяның 19 мүшесі бірігуге кедерес келтіру және мәселені БҰҰ-ның отаршылдық мәселелері жөніндегі комитетіне беру арқылы референдумды сәтсіз аяқтау мақсатымен құрылды. 1962 жылдың 6 шілдесінде БЖК референдумды, ұсынылып отырған конституциялық өзгерістерді және Сингапурдағы базаларына қатысты құқықтарын сақтауды, сондай-ақ ерекше экономикалық жағдайларын қорғауды негілдеп айыптайтын меморандумға қол қойды. БЖК референдумның шарттарын және таңдау мүмкіндігінің болмауын да сынға алды. Меморандумда БЖК егемендікті беру Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының Колониялық елдер мен халықтарға тәуелсіздік беру туралы декларациясының рухы мен қаулысына қайшы келеді деген қорытынды жасады.
The Council of Joint Action (CJA) founded by 19 members of the Assembly to block the merger and scuttle the referendum by taking the issue before the UN Committee on Colonialism. On 6 July 1962, The CJA signed a memorandum condemning the referendum on the grounds that the proposed constitutional changes and to assure its continued right to bases in Singapore, and to protect its privileged economic position. The CJA also criticized the terms, and the lack of choice in the referendum. In the memorandum, The CJA concluded that the transfer of sovereignty would be contrary to the spirit and resolution of the United Nations General Assembly's Declaration on the Granting of Independence to Colonial Countries and Peoples.
Нәтижелер
ТаңдауДауыс беру%Вариант A397,62695.82Вариант B9,4222.27Вариант C7,9111.91Барлық дауыс саны414,959100Жарамды дауыс саны414,95973.89Жарамсыз дауыс саны1530.03Бос дауыс саны144,07725.66Белгісіз дауыс саны2,3700.42Берілген дауыс саны561,559100Тіркелген сайлаушылар/қатысу көрсеткіші619,86790.59Көздің көзі: Тікелей демократия
Ресми мандат негізінде, Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігі, Малайя Федерациясы, Солтүстік Борнео, Саравак және Сингапур арасындағы Малайзияға қатысты келісім 1963 жылғы 9 шілдеде қол қойылды. Сингапур 1963 жылғы 16 қыркүйекте Малайямен бірігіп, Малайзияның құрылуына әкелді. Дегенмен, Малайзияның орталық үкіметі мен Сингапур мемлекеттік үкіметі арасындағы үнемі туындайтын келіспеушіліктерге байланысты бұл одақ ұзаққа солмады. 1965 жылғы Сингапур тәуелсіздігі туралы келісімге сәйкес, Сингапур 1965 жылғы 9 тамызда Малайзияның құрамындағы штат болуын тоқтатты және толық егеменді тәуелсіз мемлекет атанды.
Backed by the official mandate, the Agreement relating to Malaysia between the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore was signed on 9 July 1963. Singapore entered into merger with Malaya on 16 September 1963, marking the birth of Malaysia. However, this union would be short lived due to constant disagreements between the central government of Malaysia and the state government of Singapore. With the Independence of Singapore Agreement 1965, Singapore ceased to be a state of Malaysia on 9 August 1965 when it became an fully sovereign independent country.