Дэвид Рэй Гриффин: Философ, теолог және 11 қыркүйек теориясының жақтаушысы

Кіріспе

Американдық философ (1939–2022)

Дэвид Рэй Гриффин (8 тамыз 1939 – 2022 жылдың қарашасы) – американдық дін философиясы мен теология профессоры және 11 қыркүйек оқиғасының қастандық теориясын қолдайтын адам. Джон Б. Кобб кішімен бірге 1973 жылы процесс ойлауды дамытатын Клермонт теология мектебінің зерттеу орталығы – Процесс зерттеулер орталығын құрды. Гриффин 11 қыркүйекке жасалған шабуылдар туралы көптеген кітаптар жариялап, Буш әкімшілігінің кейбір өкілдерінің бұл оқиғаға қатысы бар екенін айтты. Бақыланатын жарылыс қастандық теориясын жақтаған ол, 11 қыркүйекке қатысты шындықты іздеуші ғалымдардың негізін қалаушыларының бірі болды.

Өмір жолы және кәсіби мансабы

Гриффин 1939 жылғы 8 тамызда дүниеге келген. Ол Орегон штатының шағын қаласында өскен, онда Мәсіхтің шәкірттері шіркеуінің белсенді мүшесі болған. Министр болуға шешім қабылдағаннан кейін Гриффин Солтүстік-Батыс Христиан колледжіне түсті, бірақ онда оқытылған консервативті фундаменталистік теологиядан көңілі тоймады. Орегон университетінде кеңес беру саласында магистр дәрежесін алу кезінде Гриффин Калифорнияның Беркли қаласындағы Дипломдық теологиялық одақта Пол Тиллихтің лекциялық циклына қатысты. Сол кезде Гриффин философиялық теологияға ден қоюға бекінді. Кейін ол Клермонт аспирантурасына оқуға түсіп, 1970 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Клермонтта оқыған кезінде Гриффиннің қызығушылығын бастапқыда Шығыс діндері, әсіресе Веданта тартты. Алайда, Джон Б. Коббтың Альфред Норт Уайтхед философиясы бойынша семинарына қатысқаннан кейін ол процесстік теологқа айнала бастады. Гриффин айтуынша, Кобб ұсынған процесстік теология «ескі табиғаттан тыс ойлаудың арасындағы жол болды, онда Құдай керемет түрде қалыпты себептік процестерді үзіп отырады, ал Құдай ғаламдық гидравликалық тетік сияқты, әрқашан және барлық жерде бірдей қысымды қолданады (мен келген жағдайды өте дұрыс сипаттайтын нәрсе)» («Түпнұсқалық шындық және постмодерндік теология»). Гриффин Альфред Норт Уайтхедтің ойларын кристология және теодицеяның дәстүрлі теологиялық тақырыптарына қолданды және процесстік теология қазіргі заманғы әлеуметтік және экологиялық мәселелерді шешу үшін де берік негіз болады деп мәлімдеді. Гриффиннің процесстік теологиясы Уайтхед пен Чарльз Хартшорнның процесстік философиясына негізделген. Дейтон университетінде теология мен Шығыс діндерін оқытқаннан кейін Гриффин Уайтхедтің ой-пікірлерінің постмодерндік ерекшеліктерін бағалай бастады. Әсіресе, Уайтхедтің сезімталдық емес эпистемологиясы және панэксперименталистік онтологиясы қазіргі заманғы философияның маңызды мәселелерін – сана мен дене арасындағы өзара әрекеттесу, еркін және детерминирленген нәрселер арасындағы өзара әрекеттесу, тәжірибесіз материядан тәжірибе пайда болуы және эволюциялық процесте уақыттың пайда болуы сияқты мәселелерді шешуде өте пайдалы деп тапты. 1973 жылы Гриффин Клермонтқа оралып, Коббпен бірлесіп Клермонт теология мектебінде Процесс зерттеулер орталығын құрды. 1980–1981 жылдары Кембридж университеті мен Берклиде ғылыми демалыста болған кезде, Гриффиннің жұмысында заманауилық пен постмодернизм арасындағы қайшылық орталық мәселеге айналды. Ол дін мен қазіргі ғылым арасындағы қақтығыстарды жеңу үшін постмодерндік ұсыныстарды жасауға тырысты. Гриффин дін мен ғылым арасындағы керістің көп бөлігі реакциялық табиғаттан тыс көзқарасқа ғана емес, сонымен қатар 17 ғасырда қазіргі заманғы ғылымның өркендеуімен байланысты механикалық дүниетанымының салдары екеніне сенеді. 1983 жылы Гриффин Санта-Барбарада Постмодерндік әлем орталығын құрды және 1987 мен 2004 жылдар аралығында Конструктивті постмодерндік философия сериясының редакторы болды (SUNY Series). Гриффин 1973 жылдан 2004 жылдың сәуір айына дейін толық уақытты ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді және Процесс зерттеулер орталығының кодиректоры болды. Ол Санта-Барбарада (Калифорния) ұзақ жылдар бойы тұрды.

Griffin was born on August 8, 1939. He was raised in a small town in Oregon, where he was an active participant in his Disciples of Christ church. After deciding to become a minister, Griffin entered Northwest Christian College but became disenchanted with the conservative fundamentalist theology taught there. While pursuing his master's degree in counseling from the University of Oregon, Griffin attended a lecture series delivered by Paul Tillich at the Graduate Theological Union in Berkeley, California. At that time, Griffin decided to focus on philosophical theology. He eventually attended the Claremont Graduate University, from which Griffin received his PhD in 1970. As a student in Claremont, Griffin was initially interested in Eastern religions, particularly Vedanta. However, he started to become a process theologian while attending John B. Cobb's seminar on Alfred North Whitehead's philosophy. According to Griffin, process theology, as presented by Cobb, "provided a way between the old supernaturalism, according to which God miraculously interrupted the normal causal processes now and then, and a view according to which God is something like a cosmic hydraulic jack, exerting the same pressure always and everywhere (which described rather aptly the position to which I had come)" (Primordial Truth and Postmodern Theology). Griffin applied Alfred North Whitehead's thought to the traditional theological subjects of christology and theodicy and argued that process theology also provided a sound basis for addressing contemporary social and ecological issues. Griffin's process theology is founded on the process philosophy of Whitehead and Charles Hartshorne. After teaching theology and Eastern religions at the University of Dayton, Griffin came to appreciate the distinctively postmodern aspects of Whitehead's thought. In particular, Griffin found Whitehead's nonsensationist epistemology and panexperientialist ontology immensely helpful in addressing the major problems of modern philosophy, including the problems of mind body interaction, the interaction between free and determined things, the emergence of experience from nonexperiencing matter, and the emergence of time in the evolutionary process. In 1973, Griffin returned to Claremont to establish, with Cobb, the Center for Process Studies at the Claremont School of Theology. While on research leave in 1980–81 at Cambridge University and Berkeley, the contrast between modernity and postmodernity became central to Griffin's work. He has attempted to develop postmodern proposals for overcoming the conflicts between religion and modern science. Griffin came to believe that much of the tension between religion and science was not only the result of reactionary supernaturalism but also the mechanistic worldview associated with the rise of modern science in the seventeenth century. In 1983, Griffin established the Center for a Postmodern World in Santa Barbara and became editor of the SUNY Series in Constructive Postmodern Philosophy between 1987 and 2004. Griffin was a full time academic from 1973 until April 2004 and was a co director of the Center for Process Studies. He was a longtime resident of Santa Barbara, California.

11 қыркүйектегі шабуылдар туралы мәлімдемелер мен жарияланымдар

11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Дэвид Рей Гриффин өзінің назарын философия мен дін мәселесінен саясат пен тарих мәселелеріне, әсіресе американдық экспансионизм мен империализмге аударды. Ол 9/11 оқиғасын 20 ғасырдағы АҚШ-тың агрессивті сыртқы саясатының салдары ретінде баяндап, осы тақырыпта кітап жазуды жоспарлады. 2003 жылдың көктеміне дейін мен ешқандай дәлелді қарастырмадым. 9/11 оқиғасы туралы ресми мәліметке қарсы дәлелдер ұсынатындардың бар екенін, кем дегенде интернетте білдім. АҚШ үкіметі соғысқа бару үшін бірнеше рет дәлелдерді "жасаған" екенін де білдім. Дегенмен, мен бұл мүмкіндікті қабылдаған жоқ едім, олардың қателесіп жатқанына сенімді болдым. Пол Томпсон мен Нафиз Мосаддек Ахмедтің еңбектерін оқығаннан кейін, ол АҚШ үкіметінің ішіндегі адамдардың қатысы болуы мүмкін дегенге көз жеткізді. Ол АҚШ БАҚ-ын, Конгрессті және 9/11 комиссиясын жан-жақты тергеуге шақырды. Содан кейін ол осы тақырыптағы алғашқы кітабын жазуға кірісті, ол "Жаңа Перл-Харбор: Буш әкімшілігі мен 9/11 туралы алаңдатарлық сұрақтар" (2004) деп аталды. Financial Times басылымының жазушысы Питер Барбер бұл кітапты "9/11 шындығын іздеу қозғалысының шекесі" деп сипаттады. Гриффин – "9/11 шындығын іздеу" ғалымдарының негізін қалаушысы. Активист Чип Берлет сияқты сыншылар кітапта тәуелсіз сарапшылар жоққа шығарған кейбір тұжырымдарды анықтады. Гриффин "Демократия қазір!" бағдарламасында Берлетпен пікірсайыс жасады, өзінің тұжырымдарын қорғады. Гриффиннің 2005 жылы жарық көрген екінші кітабы 9/11 комиссиясының есебін сынады, ол "9/11 комиссиясының есебі: Кемшіліктер мен бұрмалаулар" (2005) деп аталды. Гриффиннің "9/11 комиссиясының есебі: 571 беттік өтірік" атты мақаласы осы кітапты қорытындылап, Гриффиннің дәлелдерді жоққа шығару немесе бұрмалау деп санайтын 115 айыптауды ұсынады, "Есептің бәрі бір үлкен өтірікті қолдау үшін жасалған: 9/11 туралы ресми әңгіме шындыққа сәйкес келмейді" деп мәлімдейді. Келесі кітабында, "Christian Faith and the Truth Behind 9/11: A Call to Reflection and Action" (2006) ол үкіметтің қатысы болуы мүмкін дегеніне сенетін дәлелдердің кейбір бөліктерін қорытындылап, оның христиандарға тигізер әсерін қарастырады. Кітапты баспаға шығарған Пресвитериандық баспа корпорациясы Гриффинді көрнекті теолог ретінде сипаттап, кітаптың діни мазмұнын жоғары бағалады, бірақ "Баспа кеңесі бұл теорияның жалған және күмәнді зерттеулерге негізделгенін санайды". 2006 жылы Гриффин Питер Дейл Скоттпен бірге "9/11 және Америка империясы: Интеллектуалдардың пікірлері" атты мақалалар жинағын редакциялады, онда Стивен Джонстың "Неліктен Дүниежүзілік сауда орталығының мұнаралары құлады?" атты мақаласы да бар. "Debunking 9/11 Debunking" (2007) Popular Mechanics сияқты платформаларда 9/11 заговорлық теорияларын жоққа шығаруды риторикалық деңгейде даулайды. "9/11 қарама-қайшылықтары: Конгресс пен баспасөзге ашық хат" (2008) еңбегінде ол 9/11 оқиғасының "қабылданған оқиғасының" элементтерін қамтитын 25 қарама-қайшылық туралы тарауларды ұсынады және Конгрессті және баспасөзді оларды тергеп, шешуге шақырады. Гриффин бірнеше лекция оқыды және Алекс Джонс онымен радиошоуында сұхбаттасты, онда 9/11 заговорлық теориялары талқыланды. 2005 жылдың 18 сәуірінде Висконсин университетінде (Мэдисон) оқылған "9/11 және Америка империясы: Діндар адамдар қалай әрекет ету керек?" атты лекция C SPAN телеарнасынан көрсетілді. "9/11: Миф пен шындық" атты лекциясының соңында Гриффиннің неліктен теолог оқиғалардың ресми нұсқасына күмән келтіретін негізгі спикерлердің бірі екені туралы сұрақ қойылды және ол 9/11-дің қандай да бір діни немесе рухани салдары бар-жоғын түсіндіруі сұралды, ол былай деп жауап берді: "Егер әлемнің діндері дұрыс болса, құдай әлемнің ұзақ мерзімді игілігін ойлайды және планетадағы барлық тіршілікті жоятын ядролық соғыстарды, ғаламдық жылынудың жалғасуын қаламайды, сондықтан мен бұл әкімшіліктің осы елдің және әлемнің болашағы үшін ең қауіпті әкімшілік деп санаймын, егер құдайдың планетасын құтқару діни мәселе болмаса, мен оның не екенін білмеймін". The Nation журналында жарияланған шолуда бұрынғы Орталық барлау агенттігінің қызметкері Роберт Бейр Гриффиннің жазбаларының мәнін ұлттық трагедиялар туралы құпия теориялардың бірі деп есептемеді, бірақ Буш әкімшілігі мұндай түсіндірмелерді тудыруға көмектескен құпиялылық пен сенімсіздік атмосферасын жасады деп мәлімдеді. Бейр шолуда былай деді: "11 қыркүйек оқиғасы туралы көбірек фактілер анықталған сайын, Гриффиннің көптеген сұрақтарына жауап берілуі керек, бірақ Буш әкімшілігі осы елді тарихындағы ең мағынасыз соғысқа неліктен тартты деген сұраққа жауап бермейінше оның күдіктері ешқашан басылмайды. Сол кезде ғана, басқаша ойлайтын американдықтар Буш әкімшілігі 9/11-ден пайда тапқанына сенеді және сол күні не болғаны туралы сұрақ туады".

Following the September 11 attacks, David Ray Griffin shifted his focus from questions of philosophy and religion to ones of politics and history, specifically American expansionism and imperialism. He intended to write a book on the subject, presenting 9/11 in terms of "blowback" for aggressive United States foreign policies of the 20th century:

Until the spring of 2003, I had not looked at any of the evidence. I was vaguely aware there were people, at least on the internet, who were offering evidence against the official account of 9/11 I knew the US government had 'fabricated' evidence to go to war several times before. Nevertheless I did not take this possibility seriously I was so confident that they must be wrong. After reading the work of Paul Thompson and Nafeez Mosaddeq Ahmed, he became convinced that there was a prima facie case for the contention that there must have been complicity from individuals within the United States government. He has called for an extensive investigation from the United States media, Congress and the 9/11 Commission. It was then that he set about writing his first book on the topic, which he entitled The New Pearl Harbor: Disturbing Questions About the Bush Administration and 9/11 (2004). The book has been described by Peter Barber of the Financial Times as "a touchstone in the 9/11 Truth movement". Griffin is a founder of Scholars for 9/11 Truth. Critics, such as the activist Chip Berlet, have identified claims in the book that have been refuted by independent experts. Griffin debated Berlet on Democracy Now! defending his claims. Griffin's second book on the subject, published in 2005, was a critique of the 9/11 Commission Report, called The 9/11 Commission Report: Omissions And Distortions (2005). Griffin's article "The 9/11 Commission Report: A 571 page Lie" summarizes this book, presenting 115 allegations of what Griffin claims are either omissions or distortions of evidence, stating that "the entire Report is constructed in support of one big lie: that the official story about 9/11 is true." In his next book, Christian Faith and the Truth Behind 9/11: A Call to Reflection and Action (2006), he summarizes some of what he believes is evidence for government complicity and reflects on its implications for Christians. The Presbyterian Publishing Corporation, publishers of the book, described Griffin as being a distinguished theologian and praised the book's religious content, but said, "The board believes the conspiracy theory is spurious and based on questionable research." In 2006, Griffin, along with Peter Dale Scott, edited 9/11 and the American Empire: Intellectuals Speak Out, a collection of essays including Steven Jones' paper Why Indeed Did The World Trade Center Towers Collapse?. Debunking 9/11 Debunking (2007) disputes at the rhetorical level the debunking of 9/11 conspiracy theories in such venues such as Popular Mechanics. In 9/11 Contradictions: An Open Letter to Congress and the Press (2008), he presents chapters on 25 alleged contradictions involving elements of the "accepted story" of 9/11 and calls for Congress and the press to investigate and resolve them. Griffin delivered several lectures and was interviewed by Alex Jones on his radio show featuring 9/11 conspiracy theories. A lecture entitled 9/11 and American Empire: How should religious people respond?, delivered on April 18, 2005, at the University of Wisconsin–Madison, was aired by C SPAN. At the end of one of his lectures entitled 9/11: The Myth and the Reality Griffin was asked why a theologian would be one of the primary speakers for the cause (of questioning the official version of events), and was asked to explain whether he saw any religious or spiritual implications of 9/11, to which he replied: "If the religions of the world are correct the Divine cares about the long term good of the world And wouldn't want nuclear wars that would decimate all life on the planet, wouldn't want global warming to continue so I'm convinced that this administration is the most dangerous administration we've ever had for the future of this country and the future of the world, and if trying to save god's planet is not a religious issue, I wouldn't know what was." In a review published in The Nation, former Central Intelligence Agency agent Robert Baer dismissed the gist of Griffin's writings as one in a long line of conspiracy theories about national tragedies but stated that the Bush administration had created a climate of secrecy and mistrust that helped generate such explanations. In the review, Baer said:

<blockquote>As more facts emerge about September 11, many of Griffin's questions should be answered, but his suspicions will never be put to rest as long as the Bush Administration refuses to explain why it dragged this country into the most senseless war in its history. Until then, otherwise reasonable Americans will believe the Bush Administration benefited from 9/11, and there will always be a question about what really happened on that day.

Дүниежүзілік түйіннің түйінін шешу

1998 жылы жарық көрген «Дүние жүзіндегі түйіннің шешілуі: сана, бостандық және сана-дене мәселесі» атты кітабында Гриффин, «он жетінші ғасырда пайда болғаннан бері қазіргі философиядағы ең басты мәселе деп санауға болатын» сана-дене мәселесіне тоқталады. Гриффин бұл мәселені екі жолмен шешуге тырысады: біріншіден, қазіргі заманғы талқылауларға толыққанды сынды ұсынады (мысалы, Томас Нагель, Джон Сёрл, Гален Строусен, Колин Макгинн, Джеффри Маделл, Карл Поппер, Джегвон Ким және Оуэн Фланаган), екіншіден, Альфред Норт Уайтхед пен Чарльз Хартсхорнның процестік метафизикасына негізделген «сананы толыққанды табиғиландырудың» балама жолын ұсынады (яғни саналы тәжірибені физикалистік тұрғыдан қалай сипаттауға болады). Бұл физикалық (объективті) және психикалық (субъективті) элементтерді қамтитын, белгілі бір деңгейде тәжірибесі бар оқиғалар. Бұл ой Гриффин үшін кемінде 1980 жылдардың ортасынан бері маңызды болды және ол өзінің «құрылымдық постмодернизм» деп атап кеткен түсінігінің ажырамас бөлігіне айналды. Алайда, 1990 жылдардың соңында «бұл оның аргументінің басты ойына айналды». «Кейбір жалпы қағидалар теорияда жоққа шығарылса да, іс жүзінде барлық уақытта қолданылады». Мұндай сенімдердің мысалдары: <blockquote>Адам өзінің немесе басқалардың себептілікке күмәндануына себеп болатын кезде себептілікті қабылдайды; еркіндік идеясынан бас тартатын кезде өзінің еркіндігін пайдаланады; тіпті солипсистер де машина жүргізгенде немесе басқалардың бар екендігіне күмән келтіргенде нақты әлемнің бар екенін мойындайды.</blockquote>

Парапсихология

Гриффин парапсихологиямен айналысатын екі кітап жазды: «Парапсихология, философия және руханилық: постмодерндік зерттеу» және «Джеймс және Уайтхед өлімнен кейінгі өмір туралы». Гриффин парапсихологияны қабылдау арқылы, парапсихология туралы ғылыми талқылаулардың көпшілігімен келіспейтінін мойындады. Мысалы, Пол Р. Гросс, Норман Левитт және Мартин В. Льюис «Ғылымшылардың басым көпшілігі парапсихологияны, қандай атаумен болмасын, жалған ғылым деп санайды» деп мәлімдеді. Гриффин бұл көпшілік пікірдің себебін, материализмді қабылдап, қашықтықтан әрекет етуді жоққа шығаратын, дәлелдерді әділ және бейтарап түрде қарастырмайтын ортақ соңғы заманауи дүниетанымда деп түсіндірді. Гриффиннің сөзіне göre, «осы материалистік дүниетанымды бөлісетін зиялылар [паранormal құбылыстарға] қатысты дәлелдерді көбінесе бірден қабылдамайды, оны зерттеуден бас тартады немесе оны хабарлағандардың сенімін күдікке түсіреді». Егер парапсихология шын болса, ол соңғы заманауи дүниетанымға қарсы күшті дәлел келтіреді; алайда, Гриффин атап көрсетеді, материалистік атеизм де, егер дәйекті болса, «(материалдық емес) сананы ғана емес, сонымен қатар шындық, сұлулық және жақсылық сияқты «құндылықтар» деп аталатын нәрселерді де жоққа шығарады». Гриффин парапсихологиядан алынған дәлелдер мен осы құндылықтарға деген сенімнің «соңғы заманауи дүниетанымның зиялық тұрғыдан жеткіліксіз екенін» түсінуге әкелгенін айтты. Оның пікірінше, адамдар паранормальдық оқиғалардың мүмкіндігін, сондай-ақ интеллектуалдық, моральдық және эстетикалық нормалардың нақтылығын тұрақты және үйлесімді түрде қабылдай алатын постмодерндік дүниетанымға көшуі керек. Гриффин Уайтхедтің философиясы осындай постмодерндік философияны ұсынады деп санайды.

Өлім

Гриффин 2022 жылғы 26 қарашада 83 жасында, ұзаққа созылған простата қатерлі ісігінен кейін қайтыс болды.

Дэвид Рей Гриффиннің жұмысы туралы

Ақыл мен қайта сиқырлау: Дэвид Рэй Гриффин, Джон Б. Кобб, Ричард Фолк және Кэтрин Келлердің (ред.) философиялық, діни және саяси ойлары, Process Century Press, 2013 жыл.