Кіріспе
Ақ жігіттер (na Buachaillí Bána) – 18 ғасырдағы Ирландиядағы жасырын ирландтық аграрлық ұйым, ол өзін-өзі қамтамасыз етуге арналған шаруашылық үшін жерді жалға алушы фермерлердің жер құқықтарын қорғады. Олардың аты түнгі шабуылдарда киетін ақ көйлектерінен шыққан. Түнде қоршауларды бұзу салдарынан, билік өкілдері оларды көбінесе "Levellers" деп атады, ал олар өздерін "Сиве Оултаг патшайымының балалары" ("Сиве" немесе "Сиве Оултаг" ирландтық Садхбх Амхалтахтан аударылған, яғни "Аруақты Салли"), "перілер" немесе "Жоханна Мескиллдің" немесе "Шейла Мескиллдің" ізбасарлары (қозғалысты жетекшілік ететін символдық тұлғалар) деп атады. Олардың мақсаты – шамадан тыс жалгерлік төлемдерді, ондық салымын, дін қызметкерлерінің артық талаптарын, үйден қууды және басқа да зорлық-зомбылық әрекеттерді тоқтату болды. Осы себепті олар жер иелері мен ондық жинаушыларды нысанаға алды. Уақыт өте келе, "Ақ жігіттер" термині жасырын қоғамдармен байланысты ауылдық зорлық-зомбылықты білдіретін жалпы атауға айналды. Осының салдарынан, Ақ жігіттердің нақты ұйым ретіндегі тарихи жазбалары толыққанды емес. Ақ жігіттер қозғалысының үш ірі толқыны болды: 1761–1764, 1770–1776 және 1784–1786 жылдары.
The Whiteboys (na Buachaillí Bána) were a secret Irish agrarian organisation in 18th century Ireland which defended tenant farmer land rights for subsistence farming. Their name derives from the white smocks that members wore in their nighttime raids. Because they levelled fences at night, they were usually called "Levellers" by the authorities, and by themselves "Queen Sive Oultagh's children" ("Sive" or "Sieve Oultagh" being anglicised from the Irish Sadhbh Amhaltach, or Ghostly Sally), "fairies", or followers of "Johanna Meskill" or "Sheila Meskill" (symbolic figures supposed to lead the movement). They sought to address rack rents, tithe collection, excessive priests' dues, evictions, and other oppressive acts. As a result, they targeted landlords and tithe collectors. Over time, Whiteboyism became a general term for rural violence connected to secret societies. Because of this generalization, the historical record of the Whiteboys as a specific organisation is unclear. Three major outbreaks of Whiteboyism occurred: in 1761–1764, 1770–1776, and 1784–1786.
Өмірбаян
1735 және 1760 жылдар аралығында ондықтан босатылғандықтан жайылымдық жерлер мен еңдік малға арналған жерлердің көлемі артты. Жер иелері жерлерін нақты құнынан әлдеқайда жоғары бағалап, жалға алушыларға белгілі бір жалпы пайдалану жерлерін қолдануға рұқсат ету шартымен, енді сол жалпы пайдалану жерлерін қоршап алды, бірақ жалға ақысын төмендетпеді. Көбірек жер иелері мен шаруалар мал өсіруге көшкен сайын, жұмысшылар мен шағын шаруалар жерлерінен қуылды. «Ақ жігіттер» шаруалар арасында антқа берілген құпия қоғам ретінде пайда болды. «Ақ жігіттердің» бұзылыстары 1761 жылға дейін болған, бірақ олар көбінесе шалғай аймақтармен және жергілікті шағымдармен шектелгендіктен, жергілікті биліктің жауабы пассивті көңіл білдіру арқылы немесе, көбінесе, Рим-католик ауылдық жердегі олардың әрекеттерінің ашық болуына байланысты шектеулі болды. Олардың негізгі қызметі Уотерфорд, Корк, Лимерик және Типперри округтерінде жүрді. Бұл әрекет саяси сипатта емес еді: ол үкіметке емес, жергілікті жер иелеріне қарсы бағытталған. Әртүрлі дін өкілдері оған қатысты.
Бірінші індет 1761 1763
Алғашқы ірі ошақ 1761 жылдың қараша айында Лимерик графтығында тіркелді және тез арада Типперри, Корк және Уотерфорд графтықтарына тарады. Ошаққа ұйымдастыру және жоспарлау жұмыстары, соның ішінде тұрақты жиналыстар өткізу сияқты шаралар енгізілгендей көрінеді. Бастапқы әрекеттер нақты шағымдармен шектелген, ал қолданылған тактика зорлықсыз болды, мысалы, жалпы мал жаюға арналған жерді бөліп тұрған арықтарды тегістеу. Алайда, ірі қара малға деген сұраныстың артуына байланысты ірі жер иелері жерді қоршау процесін бастағандықтан, малға зиян келтіру жиі кездесетін жағдай еді. Саны арта келе, «Ақ жігіттер» қызметінің ауқымы кеңейе бастады, және «Капитан Мунлайт» деген атпен құпия хабарламалар таралды. Онда жалдау ақысын төлемеу, мерзімі өткен жерді үш жыл бойы жатқаннан кейін ғана жалға беру, сондай-ақ Англикан шіркеуі талап ететін алымды төлемеу немесе жинамау сияқты талаптар қойылды. Қарызкерлерге, жер иелеріне және жерінен айырылғандарға қорқыту хаттары жіберілді, олардан шаруашылықтарынан бас тарту талап етілді. Олар егістік жерлерін және жеміс бақтарын қазып, үйлерде қару іздеді, сондай-ақ «Ақ жігіттердің» сот процесі шығындарын өтеу және қару сатып алу үшін ақша талап етті. Каппокин қаласында олар оқ атып, әскери казармалардың жанынан «Ақ кокадалы жігіт» якобит әуенімен шеру тартты. Мұндай шерулерге жиі алдын ала хабарламалар шығарылатын, онда патшайым Сива мен оның балалары оның иелігінің бір бөлігі арқылы шеру тартатынын және қала тұрғындарынан үйлерін жарықтандыруды, сондай-ақ олардың пайдалануына дайын тұрған аттарын ұсынуды талап ететін болды. Мұндай шерулердің артынан көбінесе жауынгерлік әрекеттер келіп, Лисмордағы жарықтандырылмаған үйлерге шабуыл жасалды, Таллоу түрмесіне шабуыл жасалып тұтқындар босатылды, ал Югалда да осындай күш көрсетулер орын алды.
Танымал мәдениетте
Томас Фланаганның 1979 жылғы "Француздар жылы" романында Киллаладағы ақ жігіттер тобы романның барысында маңызды рөлде көрінеді, олардың көптегені оқиғаның негізгі кейіпкерлері болып табылады. Романның басты кейіпкерлерінің бірі - Малахи Дуган, ол Майо округінде партизандық соғыс арқылы протестанттық үстемдікті күштен жоюға тырысатын ақ жігіт. 1798 жылы Жан Жозеф Амабль Юмберт басқарған француз әскері Ирландияға қонғанда, Дуган оған ақыры жемісті аяқталған көтеріліске қосылады. 2016 жылғы жасөспірімдерге арналған "Assassin's Creed: Last Descendants – Хан қабірі" романында, Матью Дж. Кирбидің авторы, мистер Болстердің иелігіне ақ жігіттердің шабуылы суреттелген. Брэндон Болстер, естеліктерін қайта басынан кешіретін 21-ғасырлық Шон Моллойдың арғы атасы ретінде таныстырылған.