Богемияның тарихи туы

Кіріспе

Богемияның туы – қазіргі Чехия Республикасының туы дизайнының бір бөлігін құрайтын тарихи ту. Бұл ту көлденең екі түсті болып келеді және Богемияның бұрынғы монархтарының түстеріне негізделген. Богемияның геральдикалық туы (гербті ту түріндегі Богемия туы) мысалы, Якоб Кёбельдің 1545 жылғы «Wapen des heyligen römischen Reichs teutscher Nation» еңбегінде сипатталған және суреттелген. Бұл тудың одан да ертерек сипаттамасын (13 ғасыр) Оттокар аус дер Гаалдың (Otacher ouz der Geul, Ottokar von Steiermark) (* шамамен 1265; † 1318 мен 1322 жылдар аралығында) «Die Steirische Reimchronik» хроникасында кездестіруге болады:

Hern Dietrich Spatzmanen
sach man die banier leiten:
in einem rȏten samît breiten
was gewohrt ein lewe wîz. ouch heten ir baniere flîz,
die von Merhaeren wârn:
ein geschâchzabelten arn
von rȏter und von wîzer varbe
sach man ob in begarbe
waejen von dem winde.

Тарих және қолданылуы

Ақ және қызыл түстердегі тудың түстері Богемия королінің елтаңбасынан (қызыл өрістегі күміс арыстан) алынған, ол 12 ғасырда Владислав I патшаға берілген. Бұл тез арада бүкіл корольдіктің елтаңбасына айналды. Богемия елтаңбасының ең көне толық түсті бейнесі 1270-ші жылдардың басында Кремс-ан-дер-Донаудағы Гоцзобург қамалындағы зал ішіндегі фрескада сақталған. 1310-шы жылдардағы Кунигунде аббатиссаның қолжазбасында одан әрі бейнеленген. Ақ-қызыл екі түсті тулар Богемия патшаларының әскерлері шайқасқа алып шықты, ал 19 ғасырда бұл түстерді чех ұлттық қозғалысы қабылдады. Бірақ 1918 жылы тәуелсіз чех мемлекетінің қайта құрылуымен қозғалыстың мақсаттары орындалғанда, көршілес Польша туынан ерекшеленетін, маңызды символдарға, соның ішінде туға қажеттілік туды, нәтижесінде 1920 жылы Чехословакияның жаңа туы бекітілді. Бұл жаңа туда Богемия туынан алынған ақ және қызыл көлденең жолақтар кірді. 1990 жылы Богемия туы Чех Республикасының ресми туы ретінде қабылданды, ол кезде Чех және Словакия Федеративтік Республикасының (ČSFR, 1990–1992) құрамында болды. Ту Словакияның жекелеген символдары қабылданғанға жауап ретінде қабылданды. Дегенмен, Чехия туы Чехословакияның кеңінен қолданылған туына қарағанда аз қолданылды, ал Словакия туы (кейін гербі жоқ, демек, Екінші дүниежүзілік соғыстағы Словакия Республикасының туымен бірдей) Словакияда кеңінен қолданылды. Бұл айырмашылық Словакия Республикасындағы сепаратистік және Чехия Республикасындағы федералистік тенденцияларды көрсетті. Тағы бір мәселе – Богемия туының көршілес Польша туымен ұқсастығы, айырмашылық тек пропорцияда болды (2:3, ал Польша туы 5:8). Осы себептерге байланысты чех саясаткерлері Чехословакия туын мемлекеттік символ ретінде сақтауға шешім қабылдады, ол чех қоғамының көп бөлігі үшін маңызды болды. 1993 жылдан бері Богемия туы заңдық мәртебеге ие емес және қазір Чехияда сирек кездеседі.

"The colors of the flag, white and red, were derived from the coat of arms of the King of Bohemia (silver lion on a red field) which was granted to the king Vladislaus I in the 12th century. This quickly became the coat of arm of the whole kingdom." The oldest surviving full colour depiction of the arms of Bohemia is represented by the fresco in the hall of the castle of Gozzoburg in Krems an der Donau, that comes from the early 1270s. A further depiction can be found in the manuscript of abbes Kunigunde from the 1310s. The bicolor white red banners were therefore carried into battle by the armies of the Bohemian kings and in the 19th century the colors were adopted by the Czech national movement. But when the goals of the movement were fulfilled in 1918 by the restoration of the independent Czech state, the need for the significant symbols, including a flag which was not identical to that of neighbouring Poland, led to the approval of the new flag of Czechoslovakia in 1920. This new flag still included the white and red horizontal stripes from the flag of Bohemia. In 1990, the Bohemian flag was adopted as the official flag of the Czech Republic, then part of the Czech and Slovak Federative Republic (ČSFR, 1990–1992). The flag was adopted in reaction to the adoption of separate Slovak symbols. However, the Czech flag was used much less than the wider flag of Czechoslovakia, whereas the flag of Slovakia (then without coat of arms and thus identical to flag of the World War II Slovak Republic) was widely used in Slovakia. This difference mirrored prevailing separatist tendencies in the Slovak Republic and federalist tendencies in the Czech Republic. Another problem, again, was the Bohemian flag's similarity to the flag of neighbouring Poland, because the only difference was the proportion 2:3 (Polish flag is 5:8). For these reasons, Czech politicians decided to preserve the flag of Czechoslovakia as the symbol of the state with which most of Czech society was identified. Since 1993, the flag of Bohemia has had no legal status and is only rarely seen today in the Czech Republic.