Кіріспе

Артур патша және Дөңгелек үстелдің рыцарлары туралы мифтер мен аңыздар – ағылшын клавишашы Рик Уэйкменнің студиялық альбомы, ол 1975 жылдың 27 наурызында A&M Records лейблынан шықты. Бұл Артур патша туралы аңыздар мен кейіпкерлерге негізделген концептуалды альбом. Уэйкмен музыканы 1974 жылы жүрек талмасынан жазылғаннан кейін жаза бастады және оны өзінің бес мүшелі тобы – Англия рок ансамблі, Жаңа әлем оркестрі және Англия камералық хорымен жаздырды. «Артур патша» альбомына жағымды пікірлер көп болды, бірақ кейбіреулер оны прогрессивті рок әуесқойлығының символы деп атады. Альбом Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде 2-орынды, ал АҚШ Billboard 200 тізімінде 21-орынды иеленді. АҚШ, Бразилия, Жапония және Австралияда алтын сертификат алды. Альбом 1975 жылы өткен әлемдік турмен насихатталды, онда Уэмбли аренасында үш шоу мұз шоуы түрінде өтті, ал ол толық көлемде 2016 жылға дейін тағы орындалмады. Альбом 2015 жылы Quadrophonic миксімен қайта шығарылды және 2016 жылы уақыт шектеулеріне байланысты бастапқы партитурадан алынып тасталған қосымша бөліктерімен қайта жазылды.

Өмірбаян

1974 жылдың шілдесінде 25 жастағы Уэйкмен өзінің рок-тобы, симфониялық оркестрі және хорымен бірге Лондонның Кристалл Палас паркінде өткен Crystal Palace Garden Party VII концертінің бас орындаушысы болды. Ол прогрессивті рок-тобы Yes-тен екі ай бұрын шығармашылық бағыттарындағы келіспеушіліктерге байланысты шығып, жеке мансабын жалғастырды. Оның екінші альбомы Journey to the Centre of the Earth (1974) A&M Records тарихында бірінші рет тізімде бірінші орынға шыққаннан кейін жаңа табысқа жетті. Дегенмен, Кристалл Палас шоуына дайындық кезінде Уэйкменнің денсаулығы нашарлады. Оны дайындаудың күйбеңдеуінен Уэйкмен шара алдынан бес күн бойы ұйықтамай, ал пабта құлап түскеннен кейін білек сүйектерінің бірнешеуін сындырып алды. Сахнаға шығар алдында Уэйкменге үш инъекция жасалды, соның ішінде морфин де болды. Оның жиі темекі шегуі мен көп ішімдік ішуімен қоса, бірнеше күннен кейін Уэйкменге үш рет жеңіл жүрек шабуылы болды. Беркширдегі Вексхэм Парк ауруханасында жазылған кезде Уэйкменнің менеджерлері дәрігерге барып, Уэйкменнің өнерден толығымен бас тартып, зейнетке шығуын кеңес берді, бірақ Уэйкмен кеңеске құлақ аспай, сол кешінде келесі студиялық альбомы үшін әндер жаза бастады. Ол жастығында бес ай бойы Корнуоллдағы Тревалгадағы фермада тұрды, бұл жер Тинтагельдегі Артурдың қамалының аңызына жақын орналасқан. Бұл тәжірибе оған содан бері есте қалды. Осының ықпалымен ол Артур патша туралы аңызға негізделген концептуалды альбом жасауға шешім қабылдады. Альбом туралы музыкалық баспасөз 1974 жылдың тамызында хабарлады. "The Last Battle" – Уэйкмен жұмыс істеген алғашқы трек, оның атауы оның өлімге жуық халге түсуіне сілтеме жасайды. Уэйкмен музыкалық ойларын кассеталық диктофонның микрофонына сыңғырлап айта отырып сақтап, оны біреу аурухана бөлмесіне жасырын әкелген. Ауруханадан шыққаннан кейін Уэйкмен Бэкингемширдегі Бернхам Бичс жаңа үйіне көшіп, жазған бөлімдерін сынап көрді. King Arthur альбомын жазу алдында Уэйкмен 1974 жылдың қыркүйек және қазан айларында Солтүстік Америкадағы алғашқы толыққанды гастрольдік сапарына шықты, онда оның тобы, оркестрі мен хорымен бірге өнер көрсетті. Альбомды жасауға ол шамамен 125 000 фунт стерлинг жұмсады. Гастрольге дейін Уэйкмен Король Артурдың негізгі тақырыптарын қамтитын демо-таспаны жасап, оны Melody Maker журналисі Крис Уэлчке көрсетті, ол оны Journey альбомына "керемет және шабыттандырған жалғас" деп сипаттады.

Жазу және музыка

Солтүстік Америкадағы турнесінен Англияға оралғаннан кейін Уэйкмен және оның тобы Лондонның Уилсдендегі Морган студиясына барып, 1974 жылдың 16 қазанынан 1975 жылдың 10 қаңтарына дейін "Король Артур" альбомын жазды. "Guinevere" әні Уэйкмен альбомды жазудан алты жыл бұрын әзірлеген болатын. Альбом Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде 2-орынға, ал АҚШ-тың Billboard 200 тізімінде 21-орынға көтерілді. "Король Артур" Американың Жазу индустриясы қауымдастығымен сертификатталған Уэйкменнің үшінші тікелей алтын альбомы болды, сондай-ақ Бразилия, Жапония және Австралияда да алтын сертификат алды. Альбомның жалпы сатылымы 12 миллион дананы құрады. "Артур" әні 1979 жылдан 1997 жылға дейін және 2005 жылы BBC телеканалында сайлау түнінің музыкалық тақырыбы ретінде пайдаланылды, ал 2019 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауды жарықтандыру үшін BBC News музыкалық композиторы Дэвид Лоу жаңа аспаптармен қайта жазды.

Уэмблидегі мұз шоуы

Уэйкмен Англиядағы Король Артур үшін стандартты концерттік қойылымнан гөрі, Ұлыбританиядағы алғашқы Кристалл сарайынан кейінгі бірегей шоу жасағысы келді. Оның алғашқы идеясы – альбомды Тинтегел қамалында ортағасырлық той-думандар мен айқаспен өткен Король Артур күні іс-шарасының бір бөлігі ретінде орындау. Уэйкменге қамал концерттерге жарамсыз екені хабарланды, сондықтан ол өзінің промоутері Харви Голдсмитке шоуды оның жанында үлкен үрмелі қамалмен бірге алаңға орналастыру идеясын ұсынды. Мүмкіндігін тексеру үшін Тинтегелге барғаннан кейін Голдсмит жердің патшалық меншігі екенін және Корнуолл герцогтығына шоу туралы бірнеше хаттар жолданғанына қарамастан, жауап келмегенін анықтады. Тинтегелдегі шоудан бас тартылды, ал Уэйкмен Уэмбли стадионын ұсынды, бірақ Голдсмит бұл мүмкін емес екенін түсіндірді. Пернетақташы Уэмбли аренасын ұсынды, бірақ аренаны брондау қиындық тудырды, себебі Ice Follies кейін орындауға жоспарланған еді және арена мұз айдынына айналдырылған болатын. Голдсмит пен Уэйкменнің менеджерлері орнына Корольдік Альберт залында шағын шоу ұсынды, бірақ Уэйкмен Уэмблиде талап етті, содан кейін Melody Maker тілшісіне «Король Артурды мұз шоу ретінде ұсынатынын» айтты, «сондықтан кері қайтудың жолы болмайды». «Король Артур» 30-31 мамыр және 1 маусым күндері үш тікелей эфирде орындалды, оған барлығы 27 000 адам қатысты. Уэйкмен өндіріске өз қаражатын жұмсады, оның құрамында оның тобы – English Rock Ensemble, оркестр мен хор, баяндамашы және 19 халықаралық конькимен сырғанаушылар болды. Англияда осы шараға қолайлы дыбыс жүйесі болмағандықтан, Clair Brothers компаниясының дыбыс жүйесі АҚШ-тан жеткізілуі керек болды. Шоулар толып, альбомның жарнамасын арттырса да, олар ақырында шығынға ұшырады. Бастапқы жоспар бойынша 31 маусымда кешкі үш шоу және бір түскі шоу өткізу жоспарланған еді, бұл өндіріске шағын пайда әкелуге көмектесер еді, бірақ ол жойылды. Бір шоу түсіріліп, теледидарда көрсетілді. Өндірістік проблемалар ертеден байқалды. Шоуда жылқылар болады деп хабарланған кезде, жануарларды қорғау ұйымдары оны тоқтатуды талап етті. Уэйкмен бұл жағдайға екі өлшемді ағаш жылқыларға мініп, рыцарь киімдерімен конькимен сырғанаушылар келген жердегі баспасөз конференциясы арқылы жауап берді. «Сіздер жылқылардың шынымен болады деп ойлаған жоқсыздар ма?» – деді ол, бұл медианың қызығушылығын тудырды. Алғашқы қойылым кемелсіз болды. Артурдың рөлін ойнаған актер тастан қылышты суырғанда, қылышты бекіткен темір де бірге шығып кетті, себебі ол дұрыс бекітілмеген еді. Гвиневраның рөлін ойнаған актриса конькимен сырғанап келе жатып, өз шапанына тиіп, киімдерін жыртып алды. Бір кезде Уэйкмен орындығынан төмен түсіп бара жатқанда, оның плащы астындағы тізбек бір нәрсеге ілініп, оны мұз үстінде асылып қалдырды. Шынайы мұз үстінде қолданылған құрғақ мұз тұмырағы тығыз және биік бұлтты жасады, музыканттар бір-бірін және өз аспаптарын анық көре алмады. 2014 жылы Уэйкмен «O2» аренасында «Король Артурды» тағы да мұз үстінде қоюға ниет білдірді.

Тур

Уэйкмен 1975 жылдың қазан және желтоқсан айлары аралығында АҚШ, Канада және Бразилияда концерттік турнемен альбомды қолдады. Турның соңғы кезеңінде Уэйкмен Бразилия үкіметі ұйымдастырған концерттерде Бразилия симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті, және Вуддинг бағалауынша, оған барлығы шамамен 500 000 адам қатысты. Рио-де-Жанейродағы аялдамасы кезінде Уэйкмен 1963 жылғы Ұлы пойыз тонауына қатысқан Ронни Биггспен кездесті. Биггс концертке билет алды және Уэйкменге тонау кезінде киген көйлегін сыйға берді. Тур Уэйкменнің «Ағылшын рок ансамблі» тобының жаңа құрамын таныстырды, оған вокалист Эшли Холт, басист Роджер Ньюэлл, сондай-ақ жаңадан қосылған гитарист Джон Данстервилл, барабаншы Тони Фернандес, тромбоншы Рег Брукс және трубашы Мартин Шилдс кірді.