Кіріспе

Сассекс отшашу қоғамдары жыл сайын қыркүйектен қарашаға дейін Сассекстің орталық және шығыс бөліктерінде шоғырланған, сондай-ақ Суррей мен Кенттің кейбір аймақтарында өтетін отшашу фестивальдерінің сериясына жауапты. Бұл тойлаулар Гай Фокс түнін және Мэри Тюдордың билігі кезінде 1555-1557 жылдар аралығында Льюс қаласының бас көшесінде өртелінген 17 протестант шейітін еске түсіреді.

Даму

Сассекс оты – «Жақсылық үшін жағамыз» деген ұранмен бірнеше себептерге байланысты ерекше жергілікті қарсылық нысаны. Ұлыбританияның көп бөлігінде Гай Фокс күні дәстүрлі түрде үлкен қоғамдық сауық-сауықтармен немесе шағын отбасылық оттармен тойланатын болса, Сассекс пен Кент қалалары оттармен, шерулермен және фестивальдермен үлкен мерекелік шаралар өткізеді. Бұл дәстүр бір ғасырдан астам уақыт бойы сақталып келеді және Оңтүстік-Шығыстағы көптеген қалалар мен ауылдар үшін жылдың ең маңызды оқиғасы болып табылады. От жағушылар қоғамдары осы шара арқылы жергілікті қайырымдылық қорларға қаржы жинайды. Гай Фокс күнін Льюес отының алғашқы топтары ыңғайлылық үшін қабылдады, себебі бұл жастардың күшін жұмсауына рұқсат етілген азаматтық мойынсұнбаушылық күні болды, бұл көтеріліске ұласты. 18 ғасырдың ортасынан бастап Гай Фокс күнін тойлау билікке қарсы наразылық білдірудің жиналу орыны ретінде толығымен басқа мағынаға ие бола бастады. 1785 жылы Льюесте бұрын-соңды болмаған ең үлкен тәртіпсіздіктер басталды, қала орталығындағы мектеп төбесінде от жағылды. Кейіннен Наполеон соғыстарынан оралған көптеген сарбаздар қиындықтарға тап болды және әлеуметтік әділетсіздік сезімін күшейтті, олар байланыстары бар және салыстырмалы түрде жазасыздықпен жұмыс істей алатын теңіз порттарының маңында топтар құрды. Британдық теңізшілер француздық мариньер свитерлерін жақсырақ жабдық ретінде және соғыс трофейлері ретінде қабылдады. Сонымен қатар, теңізші костюмі сол кездегі жұмысшы табы үшін қолжетімді болғандықтан және жұмысшы табы үшін қарсы мода ретінде кең таралған киім болды. Бұл топтарға жасырынуға да мүмкіндік берді, себебі басқа адамдар да сол киімді кисе, көзге түспеуге болады. Әр түрлі топтар түрлі түсті жолақтармен ерекшеленді. Кейіннен құқықтан айырылған жұмысшылар Льюесте тұратын Том Пейн сияқты радикалдардың ықпалына ілігіп, от топтары немесе «балалар» ұйымдастырыла бастады, олар оларды қаржыландыру үшін жазылымдар жинап, от жағып, наразылықтарын көрсету үшін қуыршақтарды өртеді. Том Пейн сияқты радикалдар саяси реформалар үшін сәтті науқандарды бастады, мысалы, чартистер лоббистік және бейбіт демонстрациялық тактиканы қабылдады және көшедегі тәртіпсіздіктерді жалғастырғандарды қабылдамады. Осының салдарынан жұмысшылардың көтерілісін басу үшін отпен және отшашумен жиналуға тыйым салынды. Осы сәттен бастап Гай Фокс күні Льюесте ерекше және жергілікті «Бонфайр» болып қалыптасты, себебі ол 5 қараша 1605 жылғы 5 қарашаны сақтау туралы актқа сәйкес от жағу және тойлау құқығын қабылдады. Тыйым Льюестегі от шашуды тоқтата алмады және ол көтеріліс күйінде Шығыс Сассекстің басқа бөліктеріне тарады. 1827 жылдан бастап «Бонфайр балалары» көбірек ұйымдастырылып, тұтқындалудың алдын алу үшін беттерін қараңғылатты. 1832 жылдан бастап жалындаған шайбақтар Льюестің сауда және бай орталығындағы тар көшелер арқылы домалап өтті, екі жағында ағаштан салынған ғимараттар орналасқан, билеуші топтардың өмірі мен мүлкіне ашық қауіп төндірді. Наразылықтар жалғасты және 1846 жылы жергілікті судья «Бонфайр балаларымен» кездескенде есінен танып, оларды тұтқындау туралы ескерту үшін үйінен шықты. «Сассекс апталық жарнамашысында» жасырын басылған «Льюестегі оқиғалар туралы байқаулар» (1846 жылғы 5 қараша) жұмысшы табын қысымға салуға және «Бонфайр балаларын» тұтқындауға шақырды. Тори баспасөздері, әсіресе The Express Newspapers, мерекелерді қаладан тыс жерге көшіру туралы сөз бостандығы туралы келісімді ұсынды. «Бонфайр балалары» билікпен келіссөздер жүргізуден бас тартып, наразылықтарын жалғастыруға уәде берді. Келесі 5 қарашаға қараған түнде, кейбір «Бонфайр балалары» көтерілісшілері мен жергілікті полиция арасындағы қақтығыстар олардың санынан әлдеқайда аз екенін көрсетті, себебі бәрі Бонфайрдың ең үлкен және ең қатал түні болады деп ойлады. Ливс полициясы Лондоннан күш шақырды, ал келесі күні полиция Каунти-холлды қоршады. Ұзақ уақыт бойы күрес жүргізіліп, түн басында шынайы ұрыс басталды. Магистрат және жергілікті жер иесі Генри Пелхам, Чичестердің 3-ші графы полиция желісінің артында Каунти-холлдың баспалдағында тәртіпсіздік туралы акт оқыды және полиция көпшілікті зорлық-зомбылықпен таратты. Келесі күні таңертең тыныш болды, бірақ «Бонфайр балалары» Лондон полициясына қарсы жеңіліссіз күрескеніне қуанды. Сол түні отшашушылар Льюс көшелеріне қайта оралып, қараша айының соңына дейін Шығыс Сассекстің басқа жерлерінде де ұқсас от шашу мерекелері тарады. Осылай жергілікті от қоғамдары дүниеге келді. Полиция, соттар және Сассекс жарнамашысы сияқты көтеріліске қарсы күштер қорқыту үшін таңдалды. Көрерлік есепте және өкінішпен қағаз «бұл әдеттегі тәртіпсіздік деп аталмауы керек, бірақ дәстүрді сақтау» екенін атап өтті. Express ұсынғандай және дәстүрді күшті ету үшін 1848 жылы барлығы Wallands Park мерекелердің орны болады деп келісті. Алайда, 1850 жылы Льюес отының мерекелеріне тағы да әсер етті. 1829 жылғы Рим-католиктерге жеңілдік беру туралы актіден кейін 1850 жылы Папа Англиядағы католик епископтарын, соның ішінде Вестминстердің жаңа архиепископын қалпына келтірді. Бұл орасан зор наразылыққа ұшырады және Гай Фокс күнінің мағынасы жаңа күш алды. Ашуға буырқанған «Бонфайр балалары» Гай Фокспен қатар Папаның қуыршағын да өртеді, бұл Льюеске тән ерекшелік. Жаңа от қоғамдары құрылды, ондай қоғамдар бұрын болған емес, және жүз жылға дейін көрілмеген қарқынмен Шығыс Сассекс ашумен жанып, «Мұнда поперизм жоқ» деген жазулармен толды. Бұл жазулар Парламентке қарсы «Поперизм жоқ» науқанымен байланысты болған жоқ. Бұл тарихтан келген сөз тіркесі болды, ол қайтадан пайда болды, және Льюеске жақын кейбір адамдар протестанттық қауымдастық қозғалысында болған болса да, от қоғамдарының қатысқандығына ешқандай дәлел жоқ, шындығында олар одан көп уақыт өткен соң ғана құрылды. Бұл басқаларды олармен бірге билікке, осы жағдайда Гай Фоксты жарылқысы келген Парламентке қарсы жалпы наразылыққа қосылуға шақыру үшін жасалған белгі болуы мүмкін. Гордон көтерілісінің тарихы әлі де биліктің есінде болғандықтан, полиция «биліктің төзімділігі жақсы саясат» деген шешімге келді. Осылайша, Льюесте билік оны ықылассыз қабылдап, полиция жай ғана бақылап тұрғанда, «Бонфайр балалары» Льюес шейіттерінің өртеліп өлген жерін белгілеп, олардың беделін арттыру және либералдық элитаға наразылық білдіру үшін отпен шеру жасады. Осыдан бүгінгі таңда білетін дәстүр туды және оны жергілікті әдетке айналдыруға келісім берілді, сонда Льюес адамы өзінің бостандықтарын, католик тағының астындағы протестант ретінде немесе билікке қарсы наразылық ретінде, әлеуметтік әділет үшін және теңсіздіктерге қарсы тұру үшін бекіте алады. Кейіннен Льюестен шыққан антикатолик үгітшісі және мектеп директоры Марк Антоний Лоуэр Льюес отының беделін өз пайдасына қолдануға тырысып, Льюес протестант шейіттерін олардың мерекелеріне қосты. Кейбіреулер оттың Пайғамдық байланысы бар екенін айтады. Бірақ отты Пайғамдардың бес элементінің бірі ретінде қарастырғаннан басқа, ешқандай байланыс жоқ. Оттың мәні түпкілікті «Бонфайр балаларының» өнеркәсіптері болған ұсталардың (темір ұстахананы қараңыз) кәсібінде болды. Сонымен қатар, Пайғамдық қайта жандану 18 ғасырдың басында қалалар өнеркәсіптік дамығанда және өмір салты маусымдармен жұмыс істеуден апталармен жұмыс істеуге өзгергенде көптеген адамдар үшін алыс болды. 20 ғасырдың басындағы Пайғамдық қайта жандану Пайғамдықты отқа қосып алды.

Ұйым

Іс-шараларға қажетті логистикалық дайындық көбінесе ақпан айында басталады. Бұл қоғамдарды ресурстарды біріктіруге және бір-бірінің оттарын бірге ұйымдастыруға итермеледі. Бұл Льюс және Гастингс сияқты ірі фестивальдермен байланысты процессияларды тудырады, олар түнгі уақытқа дейін жалғасады. Іс-шаралардың көлемі мен саны және өзара ынтымақтастық болғандықтан, барлық оттарды дәстүрлі қарашаның бесінде өткізу қиынға соқты. Нәтижесінде "от шашу маусымы" қыркүйек, қазан және қараша айларына созылып, он аптаға дейін жалғасты. Сассекстің алғашқы от жағу қоғамының іс-шарасы қыркүйектің бірінші сенбісінде Укфилд карнавалымен басталып, қарашаның үшінші сенбісінде Хокхерст және Баркомб фестивальдерімен аяқталады. Мейфилдтегі от шашу тойы – бұл ауылдан шыққан екі Льюс шейітін және 1556 жылдың 24 қыркүйегінде қазіргі Колкинс Милл шіркеуінің қарама-қарсы жағындағы ауылда тағы төрт шейіттің өліміне арналған еске алу. Шіркеу аумағында шейіттерге арналған ескерткіш орнатылған. Мейфилдтің алаулы процессиясы мен карнавалы 24 қыркүйекке ең жақын сенбіде өтеді. Қоғамдар мен процессияларды жалпы алғанда екі негізгі санатқа бөлуге болады: карнавал және от шашу. Әдетте, әр топқа белгілі бір ерекшеліктер тән. Карнавалдық қоғамдар көбінесе отбасылық кештер болып табылады, онда адамдар көңіл көтеріп, музыка мен күлкімен қуанады. Ал от шашу қоғамдары көбінесе отбасылық сипатқа ие емес, көбірек ішімдік пен әдепсіздік орын алатын кештер болып келеді. Алайда, Сассекс полициясының күшейіп келе жатқан шектеулері бұл құбылысты азайтуда.