Кіріспе
Рене Госкиньидің балалар кітаптар сериясы "Кіші Николас" – Рене Госкиньи жазған және Жан Жак Семпе суреттеген француз балалар кітаптарының сериясы. Оның алғашқы кітабы 1959 жылғы 29 наурызда жарық көрді. Кітаптар 1950-жылдардағы Франциядағы балалық шақтың идеалдастырылған бейнесін көрсетеді.
Le Petit Nicolas (Little Nicholas) is a series of French children's books created by René Goscinny and illustrated by Jean Jacques Sempé; its first installment was originally published on 29 March 1959. The books depict an idealized version of childhood in 1950s France.
Тарих
Бұл жұмыс 1956-1958 жылдар аралығында Бельгияның Le Moustique журналында жарияланған, Симпе салған суреттерімен және Госсиньни жазған комикс ретінде басталды. Бұл серия тез арада назар аударды. Бірнеше жылдан кейін Госсиньни "Кішкентай Николас" әңгімелерін, Симпе салған суреттерімен жаза бастады. "Кішкентай Николас" туралы алғашқы әңгіме, L’œuf de Pâques, 1959 жылғы 29 наурызда Sud Ouest Dimanche журналында жарық көрді. Авторлар бастапқыда осы серияны жалғастыруды жоспарламаған, бірақ комикстің күрт танымалдылығы оларды осы жолмен шабыттандырды. Сөйтіп, олар 1965 жылға дейін комикстерді Sud Ouest және Pilote журналдарында жариялауды жалғастырды. Госсиньни қайтыс болғаннан кейін 30 жыл өткен соң, оның қызы Анна оның жарияланбаған әңгімелерін шығарып, он әңгімеден жаңа кітаптар жасауды шешті. Бұл материал туралы бұрын білмеген Семпе сурет салуға келісті. Суреттер Францияның Foliascope және Люксембургтің Bidibul Productions компанияларының 2022 жылғы 16 желтоқсанда шығарған "Кішкентай Николас: мүмкіндігінше бақытты" көркем фильміне айналды. Амандин Фредон мен Бенджамин Массубр ("Мен денемді жоғалттым") француз балалар әдебиетінің ең көп сатылатын "Кішкентай Николас" сериясы негізінде фильмді түсірді.
Тұжырымдама
Кітаптар Николастың өзінің көзқарасынан айтылады, бұл кітапқа ерекше және жеке көңіл көтеру сезімін сыйлайды. Баяндау балаларша әңгіме айтудың пастижі болып табылады, онда ұзақ созылған сөйлемдер мен мектеп жаргоны жиі қолданылады, ал юмордың көп бөлігі Николастың ересектердің әрекеттерін дұрыс түсінбеуінен туындайды. Сонымен қатар, кітаптағы сатира балаларға ғана емес, ересектерге де бағытталған, себебі бала баяндаушының әсершіл және күрделі емес көзқарасы ересектердің қабылдауындағы кемшіліктерді ашып көрсетеді. Le Petit Nicolas-дағы осы сынды элемент оны баланың әлемді қабылдау тәжірибесіне негізделген, ересектердің емес, қазіргі заманғы балалар әдебиетінің ерте үлгісіне айналдырды.
Ағылшын тіліндегі басылым
1961 жылы Стелла Родуэй Hutchinson & Co. үшін «Жас Николас» деген атпен ағылшын тіліндегі басылымын аяқтады. Ол 1962 жылы АҚШ-та Bobbs Merrill баспасында жарияланды. Кейіпкерлердің аттары французша түрінде сақталды. Атау парағында авторлар жай ғана «Семпе және Госинни» деп көрсетілген. 1978 жылы Anthea Bell аударған, кейіпкерлер аттары ағылшыншаланған ағылшын тіліндегі басылым шықты. Онда бес том болды: «Николас және достары мектепте», «Николас және достары қайтадан», «Николас демалыста», «Николас және достары» және «Николас еркін жүреді». Бірінші том 2005 жылы Phaidon Press баспасында «Николас» деген атпен, толыққанды иллюстрациялармен қайта басылды. Phaidon баспасынан тағы төрт том жарық көрді: «Николас қайтадан», «Николас демалыста» («Николас Солтүстік Америкада демалыста»), «Николас және достары» және 2008 жылы «Николас қиын жағдайда». Бұл нұсқада М. Дубон («le Bouillon» лақап атымен) Мистер Гудман («Old Spuds» лақап атымен) болады. Ол лақап атын үнемі қайталайтын әдетінен алды: «Маған көзбен қара». Француз тіліндегі сорпада (буйон) көзге ұқсайтын май тамшылары болады, ал ағылшын тілінде олар картоп көзіне айналады. «Джоджо» әңгімесінде ағылшын студенті Джордж бельгиялық Йокенге айналады, ал оның лақап аты «Джоджодан» «Йокиге» өзгереді. «Кішкентай Николас» кітабының тағы бір ағылшын аудармасы «Кішкентай Николастың тарихы» деген атпен 1993 жылы Нью-Йоркте Farrar, Straus and Giroux баспасында жарық көрді. Бұл басылымда аудармашының аты көрсетілмеген; авторлық құқық парағында аударманың авторлық құқығы Farrar, Straus and Giroux-қа тиесілі екені көрсетілген. Николас 2006 жылы Америка кітапханалар қауымдастығының Балалар кітапханалық қызметтер бөлімі (ALSC) берген, аударма балалар кітабы үшін Милдред Л. Батчелдер құрметіне ие болды. «Николас және достары» 2008 жылы да сол құрметке ие болды.