Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тендері

USS Gillis (DD 260/AVD 12) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Клемсон класындағы эсминец. Ол коммодор Джон П. Гиллис және контр-адмирал Джеймс Генри Гиллис есімдерімен аталды.

1919-1940 жылдар

Гиллис кемесі 1919 жылғы 29 мамырда «Бейтлехем кеме құрылысы корпорациясы»мен суға түсірілді. Адмирал Гиллистің немересі Хелен Ирвин Мюррей және коммодор Гиллистің туысы Джозефин Т. Смит оның құрметті демеушілері болды. Гиллис 1919 жылғы 17 желтоқсанда Ньюпорттан (Род-Айленд штаты) шығып, 1920 жылғы 20 қаңтарда Калифорния штатының Сан-Диего қаласына жетті. Ол 1922 жылғы 26 мамырда Сан-Диегода қызметтен босатылғанға дейін Батыс жағалауында тактикалық жаттығулар мен маневрлер жасап, Тынық мұхиты флотының эсминецтер тобына қосылды.

1940-1946 жылдар

1940 жылдың 28 маусымында қайтадан әскери қызметке кірістіріліп, 2 тамызда AVD 12 нөмірімен су ұшақтарына арналған эсминец ретінде қайта жіктелді. 1941 жылдың 25 наурызында Сан-Францискода толыққанды қызметке кірісті. Гиллис 4-ші патрульдік қанатқа, АҚШ Тынық мұхиты флотының Ұшақтарды барлау күштеріне тендер ретінде бекітілді. Келесі айларда ол Сан-Диего мен Сиэтл арасында ұшақтарды күзетуге кірісті, сондай-ақ Алясканың Ситка қаласында (14-17 маусым), Голланд портында және Кодиакта (15-31 шілде) ұшақтарға техникалық қызмет көрсетумен айналысты. 1941 жылдың 16 қазанында Пьюджет Саунд кеме құрылысшылық зауытында күрделі жөндеуден өткен соң, ол Аляска суларындағы амфибиялық патрульдік ұшақтарға техникалық қызмет көрсету үшін Кодиакқа оралды. Жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасаған кезде ол Кодиакта қызмет етіп тұрды және 1942 жылдың 9 ақпанында Пьюджет Саунд кеме құрылысшылық зауытына күрделі жөндеуге қайтып келді. Гиллис 1942 жылдың 26 мамырында Кодиакта тендерлік міндеттерін қайта бастады. Ол Аткада (11-13 маусым) орналасқан және Киска аралындағы жапондықтарды бомбалауға қатысқан амфибиялық патрульдік ұшақтарға техникалық қызмет көрсетті. 1942 жылдың 6 маусымында әуеден теңізге құтқару патрулі кезінде ол су асты дыбыстық сигналына үш тереңдік зарядтамасымен шабуыл жасады. Жапондық суасты қайығы күрт су бетіне шығып, басқару мұнарасы мен қанаттарын көрсетті, содан кейін қайтадан суға батып кетті. Гиллис оны қайта табуға мүмкіндік таппады. Ол Умак аралы маңындағы жауынгерлік аймақта осы су асты шабуылшысына зиян келтіргені үшін мақталып, награда алды. 1942 жылдың 20 шілдесінде Адак қаласында болған кезде оған үш жапондық патрульдік бомбалаушы шабуыл жасады. Бір бомба, жарамсыз болғандықтан, бортының қасына 10 метрдей жерге құлады. Басқа бомбалар алдынан да, арттан да жауды. Жарылыстардан шашыраған сумен ол суға малынды, бірақ зақымдар мен жандарды болған жоқ. Гиллис Алеут кампаниясы бойына ұшақтарға техникалық қызмет көрсету және әуеден теңізге құтқару патрулі міндеттерін орындауды жалғастырды. Пьюджет Саунд кеме құрылысшылық зауытында қысқа мерзімді жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1944 жылдың 19 сәуірінде ол Пьюджет Саунд кеме құрылысшылық зауытында жөндеуге түсу үшін Голланд портынан кетіп, осы қызметін аяқтады. 13 маусымда Сан-Диегоға келді және келесі айларды Калифорния жағалауындағы жаттығуларға қатысқан авианосецтерге ұшақтарды күзетумен өткізді. Содан кейін ол Перл-Харборға бағытталды, 1944 жылдың 8 желтоқсанында жетті. 1945 жылдың 20 ақпанына дейін ол Гавайи суларында Макассар бұғазы (CVE 91) эскорттық авианосеці үшін ұшақтарды күзетті. Содан кейін ол контр-адмирал Мортон Л. Дейоның Оқ ату және Қорғау күштерінің құрамында Маршалл аралдары, Мариан аралдары және Улити арқылы Окинаваға шабуылға аттанды. Гиллис 1945 жылдың 25 наурызында Керама-Реттоға келді. Ол батысқа қарай мина тазартушыларды күзетті, содан кейін Окинаваның батыс жағалауларына жол ашу үшін су асты бұзғыштарының тобына көмектесті. 1 сәуірде шабуыл жасаған күштер жағаға түскеннен кейін, ол Керама-Реттода бақылау және патрульдік ұшақтарға техникалық қызмет көрсетті және әуеден теңізге құтқару патрулін жүргізді. 28 сәуірде ол Окинавадан Макассар бұғазының эскортында шығып, Гуам арқылы Филиппин аралдарындағы Сан-Педро шығанағына бағыт алды. Ол Уэйк аралының (CVE 65) эскорттық тобымен сол жолмен қайтып келді. Сол авианосец 29 маусымда Окинавадағы базалық аэродромдарға ұшақтарды ұшырды, ал Гиллис оны 1945 жылдың 3 шілдесінде Гуамға қайтаруға көмектесті.

Тағдыр

Гиллис Гуамнан 1945 жылдың 8 шілдесінде үйіне аттанды. 28 шілдеде Сан-Педроға, Лос-Анджелеске, Калифорнияға жетіп, 1945 жылдың 15 қазанында қызметтен босатылды. Оның аты 1945 жылдың 1 қарашасында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды. 1946 жылдың 29 қаңтарында металлға тапсырылды. Гиллис Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызымен марапатталды.