Кіріспе

Батыс Австралияның Астық белдеуі аймағындағы қала

Мерредин – Батыс Австралиядағы қала, Перт пен Калгурлидің шамамен ортасында, 94-ші тас жолдың, Ұлы Шығыс тас жолы бойында орналасқан. Ол Голдфилдс сумен жабдықтау жүйесінің маршрутында жатыр, сол себепті Алтын құбыржол мұра жолында да орналасқан. Prospector және MerredinLink пойыз қызметтері арқылы қоғамдық көлікпен Пертке қатынауға болады.

Тарих

Меррединнің тарихы Батыс Австралиядағы басқа бидай белдеуі қалаларынан ерекшеленеді, себебі ол алтын кендеріне жол бойындағы тоқтау орны ретінде пайда болды. Аймақты алғаш зерттеген еуропалық саяхатшы – 1836 жылы аймақтан өткен бас геодезист Дж. С. Ро болды, бірақ ол оның құрғақтығы мен жауын-шашынның аздығына көңіл бөлмеді. 1850 жылдары аймақта сандал кесушілер болды, бірақ егіншілік өте аз дамыған. 1864–66 жылдары көмекші геодезист Чарльз Кук Хант аймақты зерттегенге дейін оның дамуы баяу болды. Хант мал өсіруге қолайлы жағдайды байқап, судың маңыздылығын түсінді. Ол аймақты Батыс Австралияның губернаторы Джон Стивен Хэмптонның құрметіне Хэмптон жазығы деп атады. Хант аймақ арқылы бес сапар жасады. Бірінші сапары (1864) зерттеу мақсатында болды, екіншісі (1865) суарнадан суарнаға қарай жол салды, ал үшіншісі құдықтар мен бөгеттер жүйесін құрды (Меррединдегі Хант бөгеті Мерредин-Чандлер тас жолынан қаланың солтүстігіне қарай орналасқан). Соның нәтижесінде Йорк – Голдфилдс тас жолы пайда болды, ол темір жол келгенге дейін жағалау мен Калгурли және Кулгарди алтын қалалары арасындағы жалғыз байланыс болды. Ханттың Мерредин шыңына (қаладан солтүстікке қарай) көтерілгені және жергілікті аборигендерден қаланың атын естігені сөзсіз. Хант жергілікті аборигендер бұл жерді «Мерридинг» деп атаған, ал басқа түсіндірмелер бойынша атау «меррит ин» – «меррит орнынан» (Евкалипт флоктониясы немесе «Меррит» – найза жасауға қолданылатын ағаш) шыққан, немесе бұл жергілікті аборигендердің «үлкен, жалаңаш гранит тасы» – Мерредин тасын сипаттау үшін қолданған атауы болған. 1860 жылдардың соңында аймақта көптеген ірі мал өсіру шаруашылықтары құрылды, бірақ қалашықтар пайда болған жоқ. 1889 жылы көмекші геодезист Генри Кинг Мерредин тасының солтүстігіне лагерь құрғанда да қалашық болған жоқ. Алғашқы қоныс Мерредин шыңының солтүстігінде, Йорк – Голдфилдс тас жолы бойында құрылды, бірақ Хант жолының қисықтарын баса алмайтын темір жол бірнеше шақырым оңтүстікке салынғаннан кейін асығыс түрде көшірілді. 1888 жылы Меррединнің шығысындағы аймақ ресми түрде алтын кен орны деп жарияланды, ал келесі он жылда аймаққа алтын іздеушілер мен кеншілер көптеп келді. 1892 жылы Кулгардиде, ал бір жылдан кейін Калгурлиде алтын табылды. Бастапқыда алтын іздеушілер Ханттың суарналары жолымен жүрді, осылайша қазіргі қаланың орнынан өтті. 1893 жылы Перттен шығысқа қарай созылып жатқан тар темір жол қалаға жетті. Меррединнің қала ретінде маңыздылығы Мерредин шыңындағы керемет су жинау жүйесінің құрылысымен тікелей байланысты. Тар темір жол 1894 жылдың шілдесінде Меррединнен Саус Кроссқа дейін, ал 1897 жылдың қаңтарында Калгурлиге дейін созылды. Мерредин шыңының контуры бойынша тас қабырға салынды. Одан арна пайда болды, ол өз кезегінде 500 м³ сыйымдылығы бар тоғанға жеткізілді. Жүйе шыңға түскен әрбір тамшы суды тоғанға бағыттап, қала мен темір жолға сумен қамтамасыз етті. Бүкіл құрылым әлі де сақталған және қаланың солтүстік жағынан оңай жете аласыз. 1893–1896 жылдары салынған темір жол тоғаны Меррединнің бидай белдеуінің кез келген қаласынан гөрі маңыздырақ болатынын қамтамасыз етті. 1903 жылы С. Я. О’Коннордың құбыр желісі аяқталғаннан кейін Мерредин шыңындағы суға деген қажеттілік жойылды. Құбыр желісі сусыз Калгурли мен Боулдердегі алтын кендерін Перттің шығысындағы Хелена өзенінің мол суымен байланыстырды. Мерредин шыңының темір жол тоғаны 1968 жылға дейін темір жолға су жеткізіп келді және бүгінге дейін Мерредин теміржол мұражайы мен теміржол стансасының алдындағы фонтанды сумен қамтамасыз ету үшін қолданылады. 1904 жылы ауыл шаруашылығы зерттеу станциясы құрылды. Дәл осы жерде Бенкуббин бидай сорты дамытылды. Қазіргі қала аумағындағы жер 1906 жылы сатылымға қойылды, ал 1911 жылы Мерредин жолдар кеңесі құрылды. Меррединнен Брюс-Рокке дейінгі тар темір жол 1913 жылы Батыс Австралияның қазір Ұлы Оңтүстік деп аталатын, қой және бидай өсіру аймағын дамыту үшін салынды. Наррогин-Мерредин тар темір жол желісінің соңғы бөлігі, Брюс-Роктан Корригинге дейін 1915 жылы салынды, осылайша Мерредин мен Наррогинды байланыстыратын тар темір жол желісі аяқталды.

Әскери тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Меррединде 1942 жылы салынған және 1944 жылғы 14 маусымда жабылған No.26 RAAF ішкі әуе кемелері отын қоймасы (IAFD) орналасқан. Ол Каммингс көшесінде орналасқан, қазіргі кезде оның орнында үй салынған. Әдетте 4 резервуардан тұратын 31 отын қоймасы RAAF және АҚШ Әуе күштері үшін ұшақ отынын сақтау және қамтамасыз ету мақсатымен Австралия бойынша салынды. Бұл жобаның жалпы құны 900 000 фунт стерлинг (1 800 000 доллар) болды.

Климат

Меррединде далалық климат (Кёппен климаттық жіктелімі BSh).

Экономика

Меррединнің айналасындағы ауыл шаруашылығы жерлері Батыс Австралияның бидай өнімінің 40 пайызын құрайды. Аймақтың орталық нүктесі ретінде, Меррединнің жергілікті жаппай тасымалдау кооперативі жыл сайын миллион тоннадан астам астық қабылдап, өңдейді. Қаланың батысындағы теміржол құрылысындағы астық сақтағыштары Оңтүстік жарты шардағы осындай нысандардың ең ірілері болып табылады. Меррединдегі ауыл шаруашылығы саласының алдында тұрған ең ірі мәселелердің бірі – тұздылық. Көтерілген тұзды жер асты сулары салдарынан ғимараттар мен жолдарға елеулі зиян келтіріледі. Жақында жасалған зерттеу көрсеткендей, бұл судың басты көзі – Мерредин қаласының өзі. Жолдар, жаяу жолдар, ғимараттар және ашық кеңістіктер жаңбырдың әр тамшысын сіңіретін жергілікті өсімдіктердің орнына келді. Бұл мәселе 1970 жылдардың басында туындағаннан бері шаруалар мен қала тұрғындары топырақтың жағдайын жақсарту мақсатында бірқатар бағдарламаларға қатысып келеді, бірақ нәтижелері шектеулі.

Мерредин әуежайы

Мерредин әуеайлағы Қытай Оңтүстік Батыс Австралиялық Ұшу колледжі (CSWAFC) тарапынан 100 жылға жалға алынды. Бұл компания Қытай Оңтүстік Әуежолдары (Қытай) мен CAE Inc. (Канада) компанияларына тиесілі Батыс Австралиялық бірлескен кәсіпорын болып табылады және 2016 жылдың қыркүйегіне дейін пилоттарды даярлаудың екі орталығының бірі ретінде пайдаланылды. CSWAFC Перттегі Джандакот әуежайынан да жұмыс істеді және осы күнгей жұмысын жалғастыруда. Мерредин әуежайы 1 австралия долларына жалға берілді, мемлекеттік билік бұл инвестицияны тартады деп үміттенеді. Осы жылдар ішіндегі серіктестік сәтті болды. Жаңартылған нысандарға битумды ұшу-қону жолақтары, операцияларды бақылау платформасы (бақылау мұнарасының нормативтік талаптарына сай келмейді), өрт сөндіру жабдықтары, ангарлар, оқу сыныптары және тұрғын үйлер кіреді. Әуеайлақ Қытай Оңтүстік Батыс Австралиялық Ұшу колледжімен жалға алынған болса да, RFDS және жеке пайдаланушылар оған қол жеткізе береді. 2016 жылдың қыркүйегінде оқу орталығы Меррединдегі жұмысын тоқтатты, себебі тиісті нормативтік мақұлдаулары бар жеткілікті тәжірибелі қызметкерлерді тарта алмады. Осыдан кейін жалға алу шарттарына қатысты мәселелер көтерілді. Әуеайлақ 2021 жылдың маусым айында сатылымға қойылды.

Көлік

Мерредин Шығыс Голдфилдс темір жолында орналасқан. Мерредин – "Prospector" пойзының ортаңғы аялдамасы. Меррединде пойыз жоспарлы түрде 10 минут тоқтап, жолаушыларға серуендеуге мүмкіндік береді. Онда пойыз қызметкерлері түсіп, Перт қаласына қайтып бара жатқан "Prospector" пойызына қызмет көрсетеді, сондықтан олар одан әрі бармайды. Осы жағдай Калгурли қызметкерлеріне де қатысты, олар түсіп, Калгурлиге бағытталған пойыздан орын алады. Бұл сонымен қатар Merredinlink ауылдық пойыз қызметінің соңғы стансасы болып табылады.