Кіріспе

Колорадо штатындағы биік тау өткелі, АҚШ.

Монарх өткелі (биіктігі 11312 фут (3448 м)) – АҚШ-тың батысындағы Роки тауларында орналасқан Колорадо штатының орталық бөлігіндегі биік тау өткелі.

Орналасу орны және негізгі мәліметтер

Өтпел Континенттік бөліністе, Сават тау жотасының оңтүстік шетінде, Гуннисон және Чаффи округтерінің шекарасында, Салида қаласынан шамамен 25 миль (40 км) батысқа қарай орналасқан. Өтпел 50-ші АҚШ тас жолын Сават тау жотасы арқылы өткізеді, батыста Гуннисон өзенінің жоғарғы бассейніндегі Томичи өзені мен шығыста Арканзас өзенінің саласы – Оңтүстік Арканзас өзені арасындағы қатынасты қамтамасыз етеді. Көп жағдайда барлық көлік түрлері өтпелден өте алады және әдетте жыл бойы ашық болады; алайда, 7% еңіс бар, сондай-ақ аймаққа қатты қысқы қар жауу тән, бұл қысқы дауылдар кезінде уақытша жабылуға себеп болуы мүмкін. Өтпелдің шығыс және батыс беткейлерінің ортасында қашып кеткен жүк көліктері үшін тоқтау алаңдары орналасқан. Тас жолдың көп бөлігі үш жолақты.

Кеңестірілген жылдамдық қисықтары мен сыныптары

Он бұрылыстың кеңес берілген жылдамдығы 35 миль/сағат, ал бір бұрылыстың кеңес берілген жылдамдығы 30 миль/сағат. Шығыс төмендеуі 10 мильге 6% еңіспен. Батыс төмендеуі 9 мильге 6% еңіспен. Төбеден төмен қарай, ең жоғары салмағы 80 000 фунт болатын жүк көліктері үшін қауіпсіз ең жоғары жылдамдық 15 миль/сағат. Ең жоғары салмағы 50 000 фунт болатын жүк көліктері үшін қауіпсіз ең жоғары жылдамдық 45 миль/сағат.

Көрінісі

Бұл асу Колорадодағы ең әдемі жолдардың бірі деп есептеледі, шыңынан Сават тауларының оңтүстік бөлігінің панорамалық көрінісі ашылады. Жазда шыңдағы тұрақтан әуе трамвайы келушілерді асудың үстіндегі Монарх қырқасының басына (теңіз деңгейінен шамамен 12000 фут (3658 метр) биіктікте) жеткізеді, бұл төңіректегі шыңдардың кең көрінісін ұсынады. Қыс мезгілінде келушілер Монарх шаңғы курортында шаңғы тебуден ләззат алады. Монарх тау лоджасы асудың шыңынан шамамен 5 миль қашықтықта орналасқан.

Тарих

Қазіргі Монарх асуы – Континенттік бөліністе осы атпен белгіленген үшінші орын. Алғашқы Монарх асуы қазіргі асудан 1,6 миль (3 км) солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Осы бірінші Монарх асуынан өтетін жол 1880 жылы салынды және шығысындағы Оңтүстік Арканзас Сити қаласын (кейін Салида) батысындағы өркендеген кен орындарымен және Гуннисон қаласымен байланыстыратын маңызды вагон және ат әйелдер жолы ретінде қызмет етті. 1922 жылы жол автокөліктерге ыңғайлы болу үшін жақсартылып, қайта бағытталды. Жаңа жол қазіргі асудан солтүстік-батысқа қарай 0,6 миль (1 км) жердегі бөліністі кесіп өтті. Бұл екінші Монарх асуы қазір "Ескі Монарх асуы" деп аталады. 1939 жылға дейін, тағы бір жол құрылысын өзгерту қажет болғанға дейін, бөліністің маңызды топырақты жолы болып қалды. 1930 жылдары Американың жаңадан белгіленген 50-ші АҚШ тас жолын аяқтау жұмыстары жүргізілді. Колорадодағы ең қиын мәселелердің бірі – Континенттік бөлініс арқылы жаңа тас жолды жүргізу болды. Жаңа жол салу қажет екені анық болды, бірақ бөліністі қай жерден кесіп өтуге болатыны туралы үш талапкер болды. Оңтүстікке қарай және төменгі биіктікте орналасқан Маршалл және Кочетопа асулары, сондай-ақ Салида мен Гуннисон арасындағы тікелей бағыт – Монарх асуы қарастырылды. 1938 жылдың қыркүйегінде штат инженері Чарльз Вейл Монарх асуы бағытын пайдалануға шешім қабылдады, бірақ еңісті азайту, тар бұрылыстарды жою және қысқы қарды басқару оңай болатын күнге қарайтын беткейде жолды ұстау үшін маңызды реконструкция мен қайта бағыттау қажет болды. Осы мақсаттарға жету үшін жол сол кезде Агат асуы немесе Агат Монарх асуы деп аталған, қазір үшінші Монарх асуы қызметін атқаратын бағытқа қайта бағытталды.

Метеорологиялық станция

Федералды авиация басқармасы Монарх асуының басына 124.175 МГц жиілігімен хабар тарататын автоматтандырылған ауа райы стансасын (AWOS) орнатты. Ол шағын ұшақтардың ұшқыштарына саммит маңындағы ауа райының нақты уақыт режиміндегі жағдайларын ұсынуға мүмкіндік береді. Монарх асуының аймағында ұшақ апаттары жиі болады. Биік таулы жер және жиі болатын дауылдар бұл бағытты жеңіл ұшақтар үшін қиын жасайды; асу тік және тар, әсіресе шығыстан жақындағанда, саммитте өткір бұрылыс жасау қажет. Сондықтан көптеген Колорадо ұшқыштары шағын ұшақтарға Монархтан аулақ болуға және оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан, төменгі және жазық Маршалл асуын таңдауға кеңес береді. 2016 жылдың 17 ақпанында сағат 19:36-да метеостанция батыстан соққан желдің күшін 148 миль/сағат деп тіркеді. Бұл Ұлттық метеорологиялық қызмет (NWS) Колорадо штатында тіркеген ең жоғары ресми жел күшінің көрсеткіші. Бұл көрсеткіш 1971 жылдың 25 қаңтарында Атмосфералық зерттеулер орталығы (NCAR) тіркеген 147 миль/сағаттық бұрынғы рекордты бұзды. Бұл өлшемдер Колорадо Аэронавтика бөлімі және Колорадо штатының Пуэбло қаласындағы NWS кеңсесі тарапынан расталды.

Климат

Порфири Крик СНОТЕЛ – Монарх асуының шаңырағына жақын орналасқан метеостанция.