Кіріспе

Александр Казимирович Толуш (1 мамыр 1910 – 3 наурыз 1969) – совет шахмат гроссмейстері. Ол Борис Спасскийдің ұстаздарының бірі болды. Толуш Санкт-Петербургте (1969 жылы Ленинград деп аталған) дүниеге келді және сол жерде қайтыс болды. 1950 жылы Халықаралық шебер (IM), 1953 жылы Грандмастер (GM) және 1965 жылы Халықаралық корреспонденциялық шахмат шебері (IMC) атағын алды.

Турнирлік мансабы

Толуш 1937 жылы (оқшау), 1938, 1946 және 1947 жылдары (оқшау) Ленинград чемпионатында жеңіске жетті. Ол он рет КСРО чемпионатында өнер көрсетті. Ең жақсы нәтижесі – 1950 жылы Керестен кейін екінші орын (+8−3=6, Аронин мен Липницкиймен бөлісіп). 1952 жылы төртінші орынды иеленді (+8−4=7, Болеславскиймен тең, ал Ботвинник, Тайманов және Геллерден кейін) және 1957 жылы да төртінші орын (+10−5=6, Спасскиймен тең, Тал, Бронштейн және Керстен кейін) болды. Соңғы турда ол Талмен бірінші орынды бөлісті, бірақ Тал жеке кездесуде жеңіп, алтын медальді жеңіп алды. Оның ең жақсы халықаралық нәтижесі – 1953 жылы Бухарестте бірінші орын (+10−1=8), Петросян, Смыслов, Болеславский және Спасскийден озып. 1968 жылы ол Кестхелиде +7−1=3 нәтижемен Портиштан кейін екінші орын алды. Толуш Олимпиадаларда қатыспады, бірақ екі рет Еуропа командалық чемпионатында КСРО құрамында өнер көрсетті.

Мұра

Шахматтың ең жоғары деңгейіне жетпесе де, Толуш – шығармашыл, шабуылға баса назар аударатын ойыншы еді. Ол шахмат журналисі ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ Керес және Спасский сияқты шәкірттері болған танымал жаттықтырушы болды. Оның «Александр Толуш» (1983) атты өмірбаянын әйелі Валентина жазды, онда 92 партия келтірілген. Толуш 1947 жылғы Толуш – Смыслов КСРО чемпионатында және Толуш – Левенфиш Ленинград чемпионатындағы ойындарда Славян қорғанысының Толуш – Геллер гамбитін ойынға енгізді.