Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Милан Видмар (22 маусым 1885 – 9 қазан 1962) – словен инженер-электрик, шахматшы, шахмат теориясының маманы және жазушы. 1910 жылдан 1930 жылға дейін ол әлемдегі үздік он шахматшының қатарында болды, ал 1950 жылы FIDE ұйымынан алғашқы халықаралық гроссмейстер атағын алғандардың бірі болды. Видмар қуат трансформаторлары және электр тогын беру саласындағы маман болды.
Milan Vidmar (22 June 1885 – 9 October 1962) was a Slovenian electrical engineer, chess player, chess theorist, and writer. He was among the top dozen chess players in the world from 1910 to 1930 and in 1950, was among the inaugural recipients of the title International Grandmaster from FIDE. Vidmar was a specialist in power transformers and transmission of electric current.
Балалық шағы, отбасы, білім
Ол Любляна, Австрия-Мажарстан (қазіргі Словения) орта таптық отбасында дүниеге келген. 1902 жылы механикалық инженерияны оқуға түсып, 1907 жылы Вена университетін бітірді. 1911 жылы Венадағы техникалық факультеттен доктор ғылымын қорғады. Техникалық факультетте электр инженериясын оқу 1904 жылы ғана басталғандықтан, Видмарға саланың негіздері бойынша қосымша емтихан тапсыруға тура келді. 1912 және 1913 жылдар аралығында ол Будапешттегі танымал Ganz зауытында, трансформаторлардың ойлап табушылары мен сарапшыларының бірі Отто Титус Блатидің ассистенты болып жұмыс істеді, бұл сала Видмардың да мамандану саласы болды. Ол Любляна университетінің профессоры, Словения өнер және ғылым академиясының мүшесі және Электротехника факультетінің негізін қалаушы. 1928-1929 жылдары Любляна университетінің 10-шы ректоры болды. 1948 жылы ол өз атымен аталатын Электротехника институтын құрды.
He was born in a middle class family in Ljubljana, Austria Hungary (now in Slovenia). He began to study mechanical engineering in 1902, and he graduated in 1907 at the University of Vienna. He got his doctor's degree in 1911 from the Technical faculty in Vienna. The study of electrical engineering at the Technical faculty did not begin until 1904, so Vidmar had to take special examinations in the field basics. Between 1912 and 1913 he worked at the famous Ganz Works in Budapest as the assistant of Ottó Titusz Bláthy, one of the inventors and foremost experts on transformers which in turn became Vidmar's specialisation too. He was a professor at the University of Ljubljana, a member of the Slovenian Academy of Arts and Sciences, and the founder of the Faculty of Electrical Engineering. Between 1928 and 1929 he was the 10th chancellor of the University of Ljubljana. In 1948 he established the Institute of Electrotechnics that now bears his name.
Шахматтық мансабы
Видмар сонымен қатар үздік шахматшы болды, шамамен 1910-1930 жылдар аралығында әлемдегі ең жақсы он екі ойыншының бірі саналды, бірақ әуесқой болып қала берді. 1950 жылы титулдар енгізілген кезде ФИДЕ оған Грандмастер атағын берді. Оның жетістіктеріне сол кездегі ең маңызды шахмат турнирлерінде алған жоғары орындары жатады, мысалы: 1907 жылы Карлсбадта алтыншы, 1908 жылы Прагада үшінші, 1909 жылы Гётеборгта бірінші (7-ші Скандинавия шахмат чемпионаты), 1911 жылы Сан-Себастьянда Жозе Рауль Капабланкадан кейін Акиба Рубинштейнмен екінші орынды бөлісті, 1912 жылы Будапештте бірінші, 1914 жылы Мангеймде екінші, 1918 жылы Вена мен Берлинде бірінші, 1928 жылы Кошицеде екінші, 1922 жылы Лондонда үшінші, 1925/26 жылы Хастингсте Александр Алехинмен бірінші орынды бөлісті, 1926 жылы Семерингте үшінші, 1927 жылы Нью-Йоркте және Лондонда төртінші, 1929 жылы Карлсбадта бесінші орынды бөлісті, 1931 жылы Бледте 4-7 орындарды бөлісті, 1939 жылы Штутгартта 3-6 орындарды бөлісті, 1940 жылы Будапештте Макс Эуведен кейін екінші, 1952 жылы Базельде бірінші. Видмар Югославия құрамасынан 1931 жылы Прагадағы (8½/16) және 1935 жылы Стокгольмдегі (8½/14) шахмат олимпиадаларында өнер көрсетті. Видмар төрешілікпен айналысып, ФИДЕ-ден Халықаралық төреші атағын алды және 1948 жылы Гаага/Мәскеуде өткен Әлем шахмат чемпионатының бас төрешісі болды.
Vidmar was also a top class chess player, probably one of the best dozen players in the world from 1910 to 1930, all the while remaining an amateur. He was awarded the Grandmaster title by FIDE in 1950, when titles were introduced. His successes include high places at some of the top chess tournaments of his time, e. g. sixth at Carlsbad 1907, third at Prague 1908, first at Gothenburg 1909 (the 7th Nordic Chess Championship), second at San Sebastián 1911 with Akiba Rubinstein behind José Raúl Capablanca, first at Budapest 1912, second at Mannheim 1914, first at Vienna and Berlin in 1918, second at Košice 1928, third at London 1922, shared first with Alexander Alekhine at Hastings 1925/26, third at Semmering 1926, fourth at New York 1927, fourth at London 1927, shared fifth at Carlsbad 1929, tied for 4–7th at Bled 1931, tied for 3–6th at Stuttgart 1939, second behind Max Euwe at Budapest 1940, first at Basel 1952. Vidmar represented Yugoslavia in the Chess Olympiads of Prague 1931 (, 8½/16) and Stockholm 1935 (board one, 8½/14). Vidmar became an arbiter, earning the title of International Arbiter from FIDE, and was chief referee for the 1948 World Chess Championship in The Hague/Moscow.
Отбасы
Оның кіші інісі Йосип Видмар – ықпалды словен әдеби сыншысы және қоғамдық қайраткер болды; оның ұлы Милан Видмар кіші – халықаралық шахмат шебері еді.
His younger brother, Josip Vidmar, was an influential Slovenian literary critic and public intellectual; his son, Milan Vidmar, Jr. was an International Master of chess.
Құрметтеулер
Словения шахмат федерациясы Милан Видмар есімімен халықаралық гроссмейстерлер турнирін ұйымдастырады.
The Slovene Chess Federation organizes an international grandmaster tournament named the Milan Vidmar memorial.